Uzasadnienie
I SA/Bd 53/08
Wraz ze skargą na wskazaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. E.M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Udokumentowała, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, która pozostaje na utrzymaniu syna i w zamian za sprawowaną opiekę nad wnukiem uzyskuje miesięcznie 1000 zł. Środki te przeznacza na bieżące utrzymanie oraz spłatę kredytu. Zainteresowana przedłożyła tytuły wykonawcze z dnia [...] 2006 r. oraz [...] 2006 r. wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w T. Oświadczyła, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, partycypując w ½ części kosztów utrzymania mieszkania. Przedłożyła dokument potwierdzający zakup energii elektrycznej wystawiony dla E.R.na adres ul. O. [...] w T., oraz potwierdzający nabycie gazu dla lokalu położonego w T. przy ul. W.[...].
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Prawo pomocy ma na celu wsparcie w dochodzeniu swoich praw przed sądem jednostek znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej. W związku z faktem, iż przyznanie prawa pomocy jest stosowane na zasadzie wyjątku od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie (art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), jego przyznanie jest uzależnione od spełnienia przewidzianych ustawą przesłanek.
Jak stanowi art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje w sytuacji, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nadto art.255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte w formularzu PPF okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów oraz stanu rodzinnego.
Zawarte w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. określenie " osoba wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Rozwiązanie takie związane jest z okolicznością, że wnioskodawca jest najbardziej zainteresowany w przyznaniu prawa pomocy i dlatego powinien podejmować wszelkie działania w celu udokumentowania swej trudnej sytuacji materialnej.
W ocenie referendarza skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy, albowiem niektóre deklarowane przez nią okoliczności dotyczące złej sytuacji materialnej, w której się znajduje, budzą wątpliwości i nie zostały wyjaśnione. Natomiast działanie referendarza mające swe oparcie w art.255 p.p.s.a. zmierzało do dokładnego zbadania rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych E.M. tj. okoliczności mających znaczenie dla rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na budzące wątpliwość co do rzetelności złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie zawarte w punkcie 7.1 formularza PPF, bowiem z przedłożonych rachunków za zakup energii elektrycznej (K- 23) i gazu (K-23a) wynika, że jest właścicielem dwóch lokali mieszkalnych przy ul. O.[...] oraz ul.W.[...]. Nadto na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w 2006 roku nie można stwierdzić, iż skarżąca posiada w chwili obecnej zobowiązania wobec Dyrektora Izby Celnej w T.. Tym bardziej nie potwierdza tego oświadczenie o wydaniu w dniu [...] 2002 r. decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
Biorąc pod uwagę wskazane powyżej ustalenia faktyczne, jak i okoliczność, że skarżąca posiada miesięczny dochód w kwocie 1000 zł uznano, iż nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. Tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania ciąży na wnoszącej skargę obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust.5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz.2193 ze zm.)
Jest zasadą, że do wniosku strony można przychylić się tylko wówczas, gdy przedstawi ona swoją sytuację majątkową oraz rodzinną w sposób wyczerpujący, logiczny i wiarygodny. W niniejszej sprawie skarżąca nie spełnił tego warunku. Skoro zaś w przedmiocie prawa pomocy nie można rozstrzygać na zasadzie dowolności i przypuszczeń, konsekwencją jest odmowa jego przyznania.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.