Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2 października 2018 r., I SA/Bd 558/18

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 2 października 2018 r.

Sprawa

sprawy ze skargi G. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę

Skład

sędzia NSA Zdzisław Pietrasik przewodniczący
sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sprawozdawca
sędzia WSA Urszula Wiśniewska
starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak protokolant

Uzasadnienie

I SA/Bd 558/18

Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. odmówił skarżącej umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ podał, że przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego, określa art. 59 § 1 pkt 1-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.). Przedmiotem egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] jest zaległość w podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r. Kwestię przedawnienia należności podatkowych regulują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.). Stosownie do treści art. 70 § 1 tej ustawy, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W przedmiotowej sprawie termin przedawnienia należności z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r., upływałby zatem z dniem 31 grudnia 2010 r.

Niemniej jednak uprzednio Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. prowadził postępowanie zabezpieczające na podstawie decyzji o zabezpieczeniu z dnia [...] kwietnia 2010 r. i zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...] kwietnia 2010 r., obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące: maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2005 r. Decyzja o zabezpieczeniu została doręczona zobowiązanej w dniu [...] kwietnia 2010 r., natomiast zarządzenie zabezpieczenia w dniu [...] kwietnia 2010 r. Postępowanie zabezpieczające przekształciło się w postępowanie egzekucyjne w dniu [...] grudnia 2010 r., tj. z dniem wystawienia tytułów wykonawczych [...]. W dniu [...] stycznia 2011 r. skarżąca otrzymała pismo z dnia [...] grudnia 2010 r., w którym została poinformowana o przekształceniu się zajęć zabezpieczających w zajęcia egzekucyjne, zgodnie z art. 154 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wraz z odpisami powyższych tytułów wykonawczych. W myśl art. 154 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w dniu przekształcenia się zajęcia, o którym mowa w § 4 i § 5, powstają skutki związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego. Oznacza to, że zastosowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. środki zabezpieczające, w tym m.in. skuteczne zajęcie zabezpieczające wynagrodzenia za pracę przysługującego skarżącej od pracodawcy – P. S. Spółka Jawna R. B., K. B., dokonane w dniu [...] lipca 2010 r. na podstawie zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2010 r. (doręczonego skarżącej w dniu [...] czerwca 2010 r., a pracodawcy w dniu [...] lipca 2010 r.), skutecznie przerwały bieg terminu przedawnienia jeszcze przed upływem 2010 r.

Kolejny raz bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego zajęcia nieruchomości położonej w I. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w I. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], na podstawie zawiadomienia o zajęciu nieruchomości z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...], które skarżąca otrzymała w dniu [...] maja 2013 r. Wobec powyższego, pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania zaczął biec na nowo.

Organ podał, że dochodzona na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] należność została zabezpieczona hipoteką przymusową ustanowioną na należącej do skarżącej nieruchomości położonej w I. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w I. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...]. Wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej ustanowionej dla tej nieruchomości, dokonany został w dniu [...] kwietnia 2010 r.

Odnosząc się do zarzutu, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] grudnia 2010 r. określająca skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług, nie została jej prawidłowo doręczona, organ wskazał, że przedmiotową decyzję w dniu [...] grudnia 2010 r. próbował doręczyć poborca skarbowy w miejscu pracy skarżącej, udając się na ul. [...] w T..

Z relacji poborcy skarbowego z przebiegu tej czynności wynika, że zastał skarżącą pod wskazanym adresem, jednak oświadczyła ona, że odmawia przyjęcia przesyłki. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. uznał zatem decyzję za doręczoną w dniu [...] grudnia 2010 r., tj. w dniu odmowy jej przyjęcia przez adresata, zgodnie z trybem przewidzianym w art. 153 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

Skoro zatem należność objęta tytułem wykonawczym nr [...] nie przedawniła się, to w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obligująca organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego, organ egzekucyjny zasadnie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 3 tej ustawy. Dyrektor dodał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], zatem zawarte w zażaleniu żądanie umorzenia postępowania prowadzonego w zakresie tytułów wykonawczych o numerach [...] uznać należy za bezprzedmiotowe.

W skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji jako wydanych niezgodnie z prawem. W uzasadnieniu podała, że żadna przesyłka z tytułem egzekucyjnym do niej nie doszła i nie została doręczona. W dniu [...] grudnia 2010 r. została wydana decyzja, a w dniu [...] grudnia 2010 r. osoba nieuprawniona do wręczania przesyłek próbowała wręczyć skarżącej nieostemplowaną kopertę bez znaków urzędowych czy pieczęci. Próba wręczenia pisma miała nastąpić na terenie zakładu pracy w ten sposób, że skarżąca miała opuścić miejsce pracy i wyjść na zewnątrz. Z uwagi na nieprzedstawienie się i niewylegitymowanie się, skarżąca koperty nie przyjęła. Z tego zdarzenia nie została sporządzona żadna notatka, która by została potwierdzona przez skarżącą. W dniu [...] grudnia 2010 r. skarżąca wyjechała na urlop i w tym czasie była ponowna próba wręczenia. Dodała, że z innych pism organu podatkowego wynika, iż przesyłka była wysyłana pocztą, co mogło nastąpić dopiero w dniu [...] stycznia, ponieważ był to koniec terminu odbioru. W dniu [...] stycznia 2011 r. skarżąca była po odbiór poczty, jednak odebrała jedynie tytuł wykonawczy [...] i postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r. Na dowód, że skarżąca odbierała pocztę, jest potwierdzenie w aktach skarbowych. Nie ulega żadnej wątpliwości, że w tej przesyłce nie było decyzji o wszczęciu egzekucji. Skarżąca uważa, że wszystkie późniejsze działania organu egzekucyjnego nie mają tytułu prawnego i tym samym nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego – minęło 13 lat.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Przy czym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa wyłącznie na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Pismem z dnia [...] lutego 2018 r., które wpłynęło do organu egzekucyjnego w dniu [...] lutego 2018 r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że decyzja, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nie została skutecznie doręczona oraz, że dochodzona należność uległa przedawnieniu na podstawie art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżąca zarzuciła również, że decyzja nie została prawidłowo doręczona, bowiem osoba, która w tamtym dniu próbowała ją doręczyć, nie miała legitymacji pracownika Urzędu. Skarbowego, jak również posługiwała się nieoznakowaną kopertą.

Ocenie Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji. Skarbowej w B. z dnia [...] maja 201.8 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] marca 2018 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego, określa art. 59 § 1 pkt 1-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.). Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Kwestię przedawnienia należności podatkowych regulują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.). Stosownie do treści art. 70 § 1 tej ustawy, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W przedmiotowej sprawie termin przedawnienia należności z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r., upływałby zatem z dniem 31 grudnia 2010 r.

Należy zauważyć, że już uprzednio Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. prowadził postępowanie zabezpieczające na podstawie decyzji o zabezpieczeniu z dnia [...] kwietnia 2010 r. i zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...] kwietnia 2010 r., obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące: maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2005 r. Decyzja o zabezpieczeniu została doręczona zobowiązanej w dniu [...] kwietnia 2010 r., natomiast zarządzenie zabezpieczenia w dniu [...] kwietnia 2010 r. Postępowanie zabezpieczające przekształciło się w postępowanie egzekucyjne w dniu [...] grudnia 2010 r. tj. z dniem wystawienia tytułów wykonawczych [...]. W dniu [...] stycznia 2011 r. skarżąca otrzymała pismo z dnia [...] grudnia 2010 r., w którym została poinformowana o przekształceniu się zajęć zabezpieczających w zajęcia egzekucyjne, zgodnie z art. 154 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wraz z odpisami powyższych tytułów wykonawczych. W myśl art. 154 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w dniu przekształcenia się zajęcia, o którym mowa w § 4 i § 5, powstają skutki związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego. Oznacza to, że zastosowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. środki zabezpieczające, w tym m.in. skuteczne zajęcie zabezpieczające wynagrodzenia za pracę przysługującego skarżącej od pracodawcy – P. S. Spółka Jawna R. B., K. B., dokonane w dniu [...] lipca 2010 r. na podstawie zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2010 r. (doręczone skarżącej w dniu [...] czerwca 2010 r., a pracodawcy w dniu [...] lipca 2010 r.), skutecznie przerwały bieg terminu przedawnienia jeszcze przed upływem 2010 r.

Zgodnie z art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Kolejny raz, bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego zajęcia nieruchomości położonej w I. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w I. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], na podstawie zawiadomienia o zajęciu nieruchomości z dnia [...] maja 2013 r., które skarżąca otrzymała w dniu [...] maja 2013 r. Wobec powyższego, pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania zaczął biec na nowo.

Dodać trzeba, że zgodnie z art. 70 § 8 ustawy Ordynacja podatkowa, nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Dochodzona na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] należność została zabezpieczona hipoteką przymusową ustanowioną na należącej do skarżącej nieruchomości, położonej w I. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w I. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...]. Wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej ustanowionej dla tej nieruchomości, dokonany został w dniu [...] kwietnia 2010 r.

Wskazać należy, że przedmiotową decyzję w dniu [...] grudnia 2010 r. próbował doręczyć poborca skarbowy w miejscu pracy skarżącej, udając się na ul. [...] w T.. Z relacji poborcy skarbowego z przebiegu tej czynności wynika, że zastał skarżącą pod wskazanym adresem, jednak oświadczyła ona, że odmawia przyjęcia przesyłki. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. uznał zatem decyzję za doręczoną w dniu [...] grudnia 2010 r. tj. w dniu odmowy jej przyjęcia przez adresata, zgodnie z trybem przewidzianym w art. 153 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

Należność objęta tytułem wykonawczym nr [...] nie przedawniła się, co oznacza, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obligująca organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego, organ egzekucyjny zasadnie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 3 tej ustawy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Z. Pietrasik E. Kruppik-Świetlicka U. Wiśniewska