Uzasadnienie
I SA/Bd 781/08
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na wskazaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. A.J. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. Organ podatkowy dochodzi w stosunku do wnioskującego należności w wysokości 143.571,40 zł. Z tej przyczyny wynagrodzenie ze stosunku pracy zostaje potrącane o kwotę 500 zł miesięcznie. Jak wynika z przedłożonego zaświadczenia o wysokości zarobków miesięczny dochód zainteresowanego wynosi 777 zł. Skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej, gdyż przedsiębiorstwo znajduje się w likwidacji, a majątek firmy częściowo został sprzedany w drodze licytacji publicznej. Trudności finansowe spowodowane są ponadto zawartymi wcześniej umową leasingową oraz zaciągniętym kredytem. Z przedłożonego wyciągu z wynika, że saldo zadłużenia na rachunku bankowym wynosi 48.945 zł. Pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym żona osiąga dochód z tytułu pracy oraz emerytury w kwocie 3443,92 zł. Małżonkowie udokumentowali, że ponoszą koszty utrzymania domu.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Na wstępie należy zaznaczyć, że wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie stosownie do § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz.2193 ze zm.) wynosi 1948 zł.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a, zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 wskazanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja ta stanowi wyjątek, zapewniając osobie znajdującej się w trudnych warunkach materialnych możność obrony swoich praw, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach- z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego stwierdzono, że uzyskuje on miesięczne wynagrodzenie w kwocie 777 zł. Aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Ciąży na nim obowiązek spłaty zaciągniętych kredytów. W stosunku do podatnika prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z uwagi na powstałe zaległości podatkowe w znacznej wysokości. Okoliczności te wskazują, że zainteresowany nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych kwot na pokrycie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Omawianych opłat nie jest w stanie również sfinansować z innych źródeł.
Na marginesie wyjaśnić należy, że żona skarżącego uzyskuje wprawdzie dochód w wysokości 3443,92 zł, lecz w przeważającej części zostaje on przeznaczony na bieżące utrzymanie małżonków.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.