Uzasadnienie
Inicjując postępowanie sądowoadministracyjne w czterech sprawach R.M.wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z danymi zawartymi w treści formularza PPF, skarżący utrzymuje się z renty w kwocie 470 zł netto. Pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną, której dochód wynosi 3200 zł. Zeznania podatkowe wskazują, że w 2008 roku osiągnęła ona przychód w wysokości 47.037,87 zł. Z przedstawionych przez zainteresowanego dokumentów do sprawy sygn. akt I SA/Bd 565/09 wynika, że E.M. posiada zadłużenie w C.Banku oraz spłaca raty kredytu udzielonego przez K.Bank S.A (średnio 405 zł miesięcznie). Zainteresowany nie zgromadził oszczędności, a jako majątek wskazał dom i samochód osobowy marki Fiat Seicento rok produkcji 1999. Ponadto wnioskujący zaświadczył, że jest osobą niepełnosprawną. Z zestawienia operacji na rachunkach bankowych wynika, że małżonkowie M. nie zgromadzili środków pieniężnych.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy poczynić uwagi ogólnej natury, dotyczące kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a.
Art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z § 1 pkt 2 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie częściowym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, wykładnia ustawowego określenia " gdy osoba ta wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o zwolnienie od kosztów spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Tak więc na podstawie ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie stwierdzić należało, że skarżący przekonał Sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach dotyczących pomocy prawnej.
Wnioskujący uzyskuje wprawdzie stały miesięczny dochód, lecz z uwagi na jego wysokość (470 zł) nie może on zostać uznany za osobę wobec której nie istnie możliwość zastosowania zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna strony wskazuje, że opłacenie wpisów sądowych w czterech zawisłych przed tut. Sądem sprawach wykracza poza jej możliwości płatnicze. Takiej ceny dokonano z uwzględniając także sytuację ekonomiczną współmałżonka. Biorąc pod uwagę, że wnioskujący jest inwalidą, to w zasadzie na E.M. ciąży obowiązek zapewnienia bieżącego utrzymania rodzinie. O szczególnej sytuacji majątkowej, w której znajduje się skarżący świadczy również fakt, że wraz z żoną nie zgromadzili dodatkowo żadnych zasobów pieniężnych. To oznacza, że podatnik wykazał, a ponadto obciążenie żony obowiązkiem opłacenia kosztów sądowych spowodowałoby bez wątpienia uszczerbek w koniecznym utrzymaniu ich wspólnego gospodarstwa domowego.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z poszanowaniem poglądów wyrażonych w orzecznictwie i doktrynie, postanowiono jak w sentencji.