Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł M.D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż nie posiada środków na ich opłacenie. Zgodnie z danymi zawartymi w treści formularza PPF, skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym żoną oraz synem. Jedynym jego źródłem utrzymania jest świadczenie chorobowe w kwocie 270 zł, gdyż przebywa aktualnie na zwolnieniu lekarskim w następstwie wypadku, któremu uległ w kwietniu bieżącego roku. Nie zgromadził oszczędności.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy poczynić uwagi ogólnej natury, dotyczące kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a.
Art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z § 1 pkt 2 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie częściowym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, wykładnia ustawowego określenia " gdy osoba ta wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o zwolnienie od kosztów spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Zatem to strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach dotyczących pomocy prawnej. Skoro zatem niniejsze postępowanie charakteryzuje się współdziałaniem strony i Sądu, to jednak referendarz może dokonać oceny zasadności żądania w oparciu nie tylko o dostarczone dane, jak i również okoliczności znane z urzędu, czyli inne zawisłe przed tym samym Sądem sprawy.
Zważywszy na informacje zawarte przez skarżącego w formularzu PPF, jak i nawiązując do powyższego, referendarz uznał, że oświadczenie zawarte w formularzu było wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, bez wezwania do nadesłania koniecznych dokumentów. Zauważyć bowiem trzeba, że postanowieniami z [...] sygn. akt I SA/Bd 371/09 oraz I SA/Bd 372/09 przyznano M.D. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z akt tych spraw zainteresowany, celem umotywowania swojego wniosku zaświadczył, że choruje przewlekle, wymaga systematycznego leczenia i prowadzenia oszczędnego trybu życia. Zeznanie podatkowe potwierdza, że nie osiągnął w ubiegłym roku jakiegokolwiek dochodu. Obrazując ograniczone możliwości płatnicze swojej rodziny wyjaśnił, że żona nie zarabia i małżonkowie zamieszkują u córki.
Skarżący podniósł również, że od dwóch lat nie spłaca kredytów, a konto bankowe zostało zajęte przez komornika. Będąc współwłaścicielem samochodu (Fiat 126 p) nie użytkuje go z uwagi na brak przeglądu oraz ubezpieczenia. Dodatkowo zainteresowany przedłożył oświadczenie z dnia 2 lipca 2009 r. potwierdzające wypowiedzenie umów sprzedaży energii elektrycznej oraz decyzję z 12 lutego 2009 r. w sprawie przyznania ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Reasumując, wnioskujący osiąga niewielki dochód z tytułu świadczenia chorobowego, wynoszący 290 zł miesięcznie. Nie zgromadził także żadnych zasobów pieniężnych. To oznacza, że podatnik wykazał, że nie jest w stanie opłacić kosztów zainicjowanego postępowania sądowego, gdyż przewyższają one w znacznej mierze jego dochody. Podniesione więc motywy wniosku wskazują na trudną sytuację materialną strony.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z poszanowaniem poglądów wyrażonych w orzecznictwie i doktrynie, postanowiono jak w sentencji.