Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2016r. Wójt Gminy B. B. ustalił J. S.-K., Z. K.-S. i L. K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 rok w kwocie [...]zł. Do opodatkowania organ podatkowy przyjął budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr [...] położonej w Ł. o pow. użytkowej 158,80 m2 według stawki [...] zł/m2 oraz grunty pozostałe o pow. 978,00 m2 według stawki 0,27 m2.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia [...] stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.) - dalej: "u.p.o.l.", obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Nie ma przy tym znaczenia, czy rozpoczęcie użytkowania odbyło się zgodnie z prawem i czy rzeczywiście obiekt nadawał się do wykorzystania.
Rozpoznając złożone odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lipca 2016r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Organ zauważył, że zgodnie z poglądem wypracowanym przez orzecznictwo sądowe walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania na gruncie ustaw podatkowych ma ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015r. poz. 520 ze zm.) - dalej: "p.g.k." W świetle powyższego organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o położeniu, granicach i powierzchni gruntów oraz rodzaju użytków gruntowych i klasach gleboznawczych gruntów i danych tych nie może samodzielnie korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.
Organ podał, że przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie są: nieruchomość gruntowa oznaczona nr [...] położona w Ł. sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe oraz budynek mieszkalny oznaczony w rejestrze budynków nr [...]. Przedmiotem sporu jest opodatkowanie podatkiem od nieruchomości budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...]. Zdaniem podatników skoro organ podatkowy pierwszej instancji nie posiada protokołu odbioru budynku, budynek ten nie ma prawa istnieć i nie powinien być opodatkowany. W ocenie zaś organu podatkowego budynek ten jest użytkowany przed jego ostatecznym wykończeniem i na podstawie art. 6 ust. 2 u.p.o.l. powinien być opodatkowany.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że wpisy w prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości księdze wieczystej potwierdzają, iż L. K., J. S.-K. i Z. K. są jej współwłaścicielami.
Zgodnie zaś z wypisem z kartoteki budynków według stanu na dzień [...] grudnia 2015r. budynek o nr ewidencyjnym [...] zlokalizowany na działce nr [...] ma status budynku wybudowanego, a rok zakończenia budowy określono na 2007. Budynek ten na podstawie inwentaryzacji powykonawczej przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dniem [...] sierpnia 2001r. (zmiana geodezyjna nr [...]). Natomiast z inwentaryzacji budynku z dnia [...] kwietnia 2002r. wynika, że budynek został wybudowany zgodnie z projektem. Ujawnienie budynku w ewidencji o funkcji "budynki mieszkalne" nastąpiło na podstawie zmiany geodezyjnej nr [...] z dnia [...] lutego 2010r. P. skarżący, mimo wezwania organu pierwszoinstancyjnego nie przedłożyli informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 rok, organ ten ustalił powierzchnię użytkową ww. budynku podczas oględzin działki nr [...] w dniu [...] stycznia 2016r.
Strona ani w trakcie oględzin, ani też bezpośrednio po nich, nie zgłaszała żadnych uwag, ani zastrzeżeń. Również w odwołaniu nie kwestionowano sposobu wyliczenia powierzchni użytkowej budynku. Ponadto organ pierwszoinstancyjny mając na względzie wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przesłuchał J. S.-K. na okoliczność użytkowania, zamieszkiwania przez stronę i pozostałych współwłaścicieli przedmiotowego budynku w 2014r. Strona zeznała, że na działce nie znajduje się obiekt mieszkalny zdatny do użytkowania zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a przedmiotowy budynek jest użytkowany zamieszkały od 2001 roku niezgodnie z jakimkolwiek prawem przez osoby współwłaścicieli i osoby zameldowane pod tym adresem.
Organ odwoławczy wskazując na odpowiednie przepisy u.p.o.l. podkreślił, że zasadniczą okolicznością decydującą o powstaniu obowiązku podatkowego jest nabycie prawa własności budynku. Drugą okolicznością decydującą o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości jest istnienie budynku lub budowli. W stanie faktycznym sprawy przyjąć należy, zdaniem organu, że skoro podatnicy J. S.-K. i L. K. nabyli prawo własności gruntu na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] kwietnia 2000r. i na tym gruncie wybudowali nowy budynek mieszkalny, nieruchomość gruntowa objęta jest obowiązkiem podatkowym zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. od dnia [...] maja 2000r.
Natomiast przedmiotowy budynek objęty jest obowiązkiem podatkowym, zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. od początku roku, w którym wybudowano budynek lub rozpoczęto jego użytkowanie. Z oświadczenia J. S.-K., która reprezentuje również L. K. wynika, że budynek zamieszkały był w 2001 roku jeszcze przed zakończeniem jego budowy. Zatem zdaniem SKO organ podatkowy zasadnie przyjął, że budynek mieszkalny objęty jest obowiązkiem podatkowym od dnia [...] stycznia 2002r. Rozpoczęcie użytkowania obiektu, nie jest bowiem uzależnione od uzyskania stosownych rozstrzygnięć zezwalających na użytkowanie przedmiotu użytkowania. Użytkowanie budynku jest okolicznością obiektywną.
Z kolei Z. K. nabyła własność gruntu i posadowionego na tym gruncie budynku na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 2012r. o stwierdzeniu nabycia spadku po A. S.. Przyjąć więc należy, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od tego gruntu i budynku powstał zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. od dnia [...] marca 2013r.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w okresie od stycznia do grudnia 2015r. wobec gruntów pozostałych o pow. 978,00 m2 zastosowano stawkę podatkową w wysokości [...] zł/m2 oraz wobec budynku mieszkalnego w okresie stycznia do grudnia 2015r. o pow. 158,80 m2 stawkę podatkową [...] zł/m2, co zgodne jest § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a uchwały Rady Gminy B. B. z dnia [...] grudnia 2014r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w 2015r. (Dz.Urz.Woj.Kuj-Pom. z 2014 r. poz. 3789).
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżących, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków zostały sfabrykowane, organ odwoławczy wyjaśnił, że podważenie tych danych bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji.
W kwestii pozostałych zarzutów skarżących dotyczących spraw administracyjnych obejmujących działki nr [...] i [...], w tym m.in. sprawy podziału i scalenia gruntów toczące się lub zakończone przed innymi niż organ podatkowy pierwszej instancji organami oraz sądami, tut. Kolegium wyjaśniło, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku, gdyż przy wymiarze podatku od nieruchomości organy podatkowe związane są wyłącznie danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków.
W złożonej skardze J. S.-K., Z. K.-S.
i L. K. podnieśli, że zaskarżona decyzja została oparta na fałszywych przesłankach i szeregu przestępstwach widocznych w dokumentach. Kontrola nieruchomości przez Wójta Gminy B. B. została przeprowadzona w 2016 roku, dotyczy więc stanu faktycznego istniejącego w 2016 roku, a nie 2015. Organ obmierzył strych, poddasze do odkrytych gołych belek, a nie dokończony - w budowie bez sufitów -strych przeznaczony do adaptacji w niby projekcie inwestorskim. Dalej skarżący zauważyli, że nie ma dokumentów świadczących o rozpoczęciu budowy budynku, ani jego odbioru w 2007 roku. Odbioru budynku nie mogli dokonać ani A. S. (która zmarła w 2003r.) ani inspektor nadzoru, który również zmarł, tym bardziej J. S.-K. i Z. A. K. - na 5 lat przed nabyciem spadku w 2012 roku.
Ponadto zakończenie budowy wymaga szeregu dokumentów, których nie posiada Starostwo i skarżący. Brak również pewności, kto jest właścicielem działki nr [...], z aktów notarialnych wynika, że do 2001 roku był to R. S., obecnie może jego spadkobierca P. S.. Strony wniosły o ustalenie, które akty notarialne są prawdziwe, uchylenia zaskarżonej decyzji i ustalenia, kto jest właścicielem budynku na działce nr [...] i jakie ma on przeznaczenie, kto dokonał odbioru budynku w 2007 roku, kto odpowiada za nadanie budynkowi numeru.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 718, t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Ważnym ze względu na kontekst zarzutów jest art. 134 § 1 p.p.s.a. i tu stwierdzić należy, że Sąd nie jest związany granicami skargi, ale niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza ono jedynie, że sąd ten ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (por. wyroki NSA z dnia 27 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 628/04; z dnia 26 marca 2015r., sygn. akt II FSK 601/13). Jak wynika z treści tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Szczególnego znaczenia nabiera więc zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Zauważyć w związku z tym należy, że na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Skutecznym będzie zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. jeżeli sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokona oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., II FSK 629/08, LEX nr 577312).
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych wyżej kryteriów Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji, której przedmiotem było opodatkowanie stosownie do ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.) - dalej: "u.p.o.l.", budynku mieszkalnego oraz gruntu: działki nr [...] położonej w Ł. przy ul. [...].
Jest to o tyle istotne, gdyż zdecydowanie przeważająca treść stanowiska skarżącej, przedstawionego w bogatej korespondencji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczy działki [...], która przede wszystkim pozostaje poza granicami sprawy, ponieważ, jak wyjaśniono powyżej, nie została objęta zaskarżoną decyzją i nie ma to znaczenia z punktu widzenia zastosowania u.p.o.l., gdyż może stanowić odrębny przedmiot orzekania w sprawie podatku od nieruchomości, przy czym jasno określić trzeba, że i wówczas organy musiałyby rozpocząć od określenia kto jest podatnikiem, a to stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.o.l. musiałoby się wiązać z określeniem, kto jest jej właścicielem czy posiadaczem samoistnym. Ostatecznie opodatkowanie podatkiem od nieruchomości działki [...] jest sprawą odrębną od kontrolowanej obecnie i Sąd nie może wkraczać na ten obszar.
Oceniając decyzję w granicach sprawy, tj. opodatkowania budynku mieszkalnego oraz gruntu, znajdujących się na działce nr [...] położonej w Ł. przy ul. [...]. WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu.
Niewątpliwie działka [...] jest własnością J. S.-K., Z. K.-S. i L. K.. Zgodnie z księgę wieczystą o nr [...], gdzie w dziale drugim - Własność - ujawniono L. K. i J. S.-K. (wpis dokonano na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] kwietnia 2000 r. oraz umowy darowizny z dnia [...] lutego 2002 r.) oraz J. S.-K. i Z. K. (wpis dokonano na podstawie postanowienia Sądu rejonowego w B. II Wydział Cywilny sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] lutego 2012 r.).
WSA wyjaśnia, że zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy z 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2016r., poz. 790 ze zm., t.j.), należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym inne wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 9 października 2013 r., sygn. akt V CSK 450/12, powództwo o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, oparte na art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jest w zasadzie jedynym sposobem wzruszenia domniemania prawnego z art. 3 tej ustawy, w myśl którego prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (por. wyrok NSA z dnia 1.08.2014 r. sygn. akt II FSK 1930/12).
Tak też, prawidłowo przyjął organ w zaskarżonej decyzji, a wszelkie zastrzeżenia skarżącej co do błędów w tej kwestii należy uznać, w świetle jasnych zapisów ksiąg wieczystych, za nieuzasadnione.
Nie ma też wątpliwości, co do ustalenia okoliczności faktycznej fizycznego istnienia w 2015r. zamieszkałego budynku, co jasno wynika z zeznań samej skarżącej, ale i jest zgodne z wypisem z kartoteki budynków według stanu na dzień [...] grudnia 2015r. budynek o nr ewidencyjnym [...] zlokalizowany na działce nr [...] ma status budynku wybudowanego, a rok zakończenia budowy określono na 2007. Jak ustalono, budynek ten na podstawie inwentaryzacji powykonawczej przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dniem [...] sierpnia 2001 r. (zmiana geodezyjna nr [...]), natomiast z inwentaryzacji budynku z dnia [...] kwietnia 2002r. wynika, że budynek został wybudowany zgodnie z projektem i ujawnienie budynku w ewidencji o funkcji "budynki mieszkalne" nastąpiło na podstawie zmiany geodezyjnej nr [...] z dnia [...] lutego 2010r. Poza tym organy trafnie wskazały na fakt, że w 2013 roku J. S.-K. złożyła deklarację o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z powodu konieczności odbioru nieczystości stałych z posesji położonej w Ł. przy ul. [...].
Dodatkowo z deklaracji z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonymi za 2013 rok w dniu [...] maja 2013r. wynika, że J. S.-K. jako współwłaścicielka nieruchomości deklarowała zamieszkiwanie 4 osób, a zgodnie z oświadczeniem strony z dnia [...] lutego 2014 r. od miesiąca lutego 2014 r. - są to 3 osoby zamieszkałe; tak też w 2015 roku.
Można dodać, że adresem skarżącej, podawanym przez nią samą, jest niezmiennie Ł., ul. [...].
Nie ma też wątpliwości co do okoliczności faktycznej istnienia w 2015r. zamieszkałego budynku o pow. użytkowej 158,80 m2 co ustalono w wyniku oględzin działki nr [...] w dniu [...] stycznia 2016 r., z udziałem J. S.-K., która ani w trakcie oględzin, ani też bezpośrednio po nich, nie zgłaszała żadnych uwag, ani zastrzeżeń. Jednak zakwestionowała to w skardze, wskazując, że budynek w styczniu 2016r., nie musiał wyglądać tak samo jak w 2015r. WSA oczywiście zgadza się z tym stwierdzeniem, niemniej chcąc podważyć te ustalenia należało przedstawić jak, inaczej wyglądał budynek.
Sąd jest przekonany, że w sytuacji gdyby tak rzeczywiście było, skarżąca złożyłaby stosowne uwagi. Brak konkretnych zarzutów w tym względzie, czyni roszczenia skarżącej niezasadnymi. Nie można za takie uznać stwierdzenie, że inna powierzchnia była deklarowana przez podatników, ponieważ w sprawie chodzi o powierzchnię rzeczywistą a nie deklarowaną.
Nie budzi również wątpliwości sam grunt, którego parametry konieczne do opodatkowania są bezsporne i znajdują potwierdzenie w dokumentach załączonych do akt administracyjnych.
Przewijającym się zarzutem jest kwestionowanie przez skarżącą istniejących zapisów w dokumentacji urzędowej przyjętej przez organ.
WSA wyjaśnia, że odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów.
W myśl postanowień art. 21 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne – dalej "p.g.k.", podstawą wymiaru podatków i opłat lokalnych są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Należy przyznać rację organowi, że podważenie danych z ewidencji urzędowych bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Nie jest rzeczą organu odwoławczego kontrolowanie w rozpatrywanej sprawie prawidłowości postępowania organu ewidencyjnego. Nawet jeśli ujawnianie zmian w ewidencji gruntów i budynków wiąże się z opóźnieniem, czy opieszałością organu prowadzącego dany rejestr nie może to stanowić podstawy do kwestionowania danych, na które wskazuje art. 21 ust. 1 p.g.k. Dowodu takiego nie mogą bowiem z uwagi na ten przepis samodzielnie kwestionować organy podatkowe poprzez klasyfikację danego gruntu nawet na podstawie innych definicji ustawowych, pomijając zapis w ewidencji gruntów i budynków.
Bezspornie skarżąca nie przedstawiła dokumentów wskazujących, że przyjęte przez organ zapisy, są inne. Same wystąpienia do organów związanych z ewidencjami, bez ostatecznego ich zakończenia, nie mogą mieć wpływu na ustalenia faktyczne sprawy. Nie podważyła też ustaleń co do istnienia w 2015r. budynku o jakim mowa w u.p.o.l.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.o.l., jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona, albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Obowiązek podatkowy może być związany z rozpoczęciem użytkowania budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. W tym przypadku chodzi oczywiście o rozpoczęcie faktycznego użytkowania budynku lub jego części. W takiej sytuacji nie muszą być spełnione warunki uprawniające do użytkowania budynku, o których mowa w art. 54 czy 55 ustawy Prawo budowlane. Związane jest to z faktem, iż według jej przepisów rozpoczęcie użytkowania następuje zawsze po zakończeniu budowy, co przeczyłoby sensowi rozwiązania, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.p.o.l. (L. Etel, " Podatek od nieruchomości.
Komentarz", LEX 2012). W przypadku nowo wybudowanych budowli albo budynków istotnym zdarzeniem - z punktu widzenia umiejscowienia w czasie momentu powstania obowiązku podatkowego - jest zakończenie ich budowy albo rozpoczęcie użytkowania, ale to drugie tylko wówczas, gdy ma ono miejsce wcześniej, czyli przed ostatecznym zakończeniem budowy budowli albo budynku. Z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. wynika uzasadnione twierdzenie, że rozpoczęcie użytkowania budynku nawet jeszcze ostatecznie niewykończonego powoduje konieczność zapłacenia podatku od początku następnego roku i to ustalanego od całego budynku, co oznacza, że obowiązek ten dotyczy również budynku, który nie został wykończony czy przekazany do użytkowania.
Należy także zauważyć, że ustawodawca w poddanym ocenie przepisie stanowi o powiązaniu powstania obowiązku podatkowego z "rozpoczęciem użytkowania budowli albo budynku", a nie z formalnościami jak np. decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Ustawowa definicja budynku jako przedmiotu opodatkowania takiej cechy nie podaje. W konsekwencji należy stwierdzić, że warunkiem koniecznym, a zarazem wystarczającym, uznania dla celów podatku od nieruchomości określonego obiektu jako budynku jest spełnienie warunków, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Z akt rozpoznawanej sprawy, jak i z ustaleń faktycznych zaaprobowanych przez organy, wynika, że w 2015r. budynek spełniał warunki, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Podnoszone w tym zakresie zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez wyprowadzenie wadliwych wniosków ze zgromadzonych w sprawie dowodów, uznać więc należy za bezzasadne.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego.
W ocenie WSA ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613) – dalej jako: "O.p."), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p.). Organ rozpatrzył zarówno poszczególne dowody z osobna, jak również we wzajemnej łączności i ustosunkował się do różnic w zebranych dowodach. Mógł kierować się nie tylko wiedzą, ale i doświadczeniem życiowym i jego rozumowanie było zgodne z prawidłami logiki.
Niemniej, ze względu na wydźwięk problemu jaki stara się nadać skarżąca w szeregu pism jakie złożyła tak w postępowaniu administracyjnym jak i sądowo administracyjnym, tj. kwestii związanych z działką [...], Sąd przy zastrzeżeniu, że nie ma to wpływu na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntu i budynku na działce [...], uznał za zasadne wyjaśnienie, że skoro pojęcie posiadania zdefiniowane jest wyłącznie na gruncie prawa cywilnego, przy wykładni art. 3 ust. 1 i 3 u.p.o.l., wszak zgodnie z nim, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
- 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
- 3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
- 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego; a jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym - to należy posłużyć się definicją posiadania zawartą w art. 336 k.c. Zgodnie z art. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Na posiadanie składają się dwa elementy: corpus oraz animus, tj. zdolność władania rzeczą w taki sposób, jak podmiot, któremu przysługuje odpowiednie prawo do rzeczy oraz wola wykonywania tego prawa, wyrażająca się w takim postępowaniu posiadacza, z którego wynika, iż uważa się on za podmiot prawa do tej rzeczy (zob. komentarz do art. 336 k.c. (w:) A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, LEX 2009). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela.
Z kolei stosownie do art. 145 § 1 k.c., jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Ustanawiając służebność gruntową, jaką jest służebność drogi koniecznej, należy odwołać się także do ogólnych zasad wynikających z art. 285 k.c. W wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 maja 2016 r., I ACa 1040/15, wskazano, że przez ustanowienie służebności drogi właściciel nieruchomości obciążonej nie wyzbywa się władztwa nad nieruchomością i praw do niej, a jedynie jest w swych prawach właścicielskich ograniczony.
Co więcej, zakres uprawnień wynikających ze służebności przejazdu i przechodu nie pokrywa się z uprawnieniami, jakie niesie za sobą możliwość korzystania z drogi publicznej. W postanowieniu Sądu Najwyższego z 17 września 2015r., II CSK 624/14, wyjaśniono, że ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest służebność gruntowa drogi koniecznej nie prowadzi do przewłaszczenia ani po stronie posiadacza służebności, ani po stronie właściciela nieruchomości. Służebność drogi koniecznej jest to rzeczowe obciążenie jednej nieruchomości na rzecz drugiej, co jest formą rozporządzenia prawem własności, ale nie prowadzącym do obrotu prawnego którejś z tych nieruchomości. Ustanowienie służebności drogi koniecznej daje prawo do korzystania z drogi w celu posiadania dostępu do drogi publicznej z tej nieruchomości, która z różnych przyczyn została tego dostępu pozbawiona, a rozsądnie rozumując taki dostęp mieć musi.
Takie prawo, prawo służebności obciąża działkę [...] na rzecz działki [...] [...], co należy podkreślić z całą mocą, kwestia ewentualnych praw skarżącej związanych z działką [...] nie ma żadnego związku z opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości budynku i gruntu działki [...], czyli z obecnie kontrolowaną decyzją. Jeszcze raz Sąd zaznacza, że faktyczne trudności w dostępie do drogi publicznej nie mają znaczenia w szczególności dla opodatkowania budynku, który niewątpliwe był fizycznie i był zamieszkały w 2015r., co jest wystarczające dla jego opodatkowania.
W świetle powyższego niezasadne jest powoływanie się w tym zakresie przez skarżącą na oczekiwanie scalenia działki [...] czy wykupu działki [...] W aktach sprawy znajduje się jedynie potwierdzenie, że co do działki [...] skarżącej przysługuje prawo przechodu i przejazdu. Wskazywany przez skarżącą jako źródło jej prawa do działki [...], akt notarialny nabycia działki [...] w żaden inny sposób nie określa prawa jak tylko służebność.
Zatem nie tylko w tym stanie faktycznym i prawnym brak jest jakiejkolwiek potrzeby stwierdzenia, czy i że wykorzystując działkę [...] skarżąca była jej właścicielem lub posiadaczem samoistnym, ale też zarówno wyrażany przez skarżącą element fizyczny (corpus possessionis) jak i element psychiczny (animus possidendi), wyrażający się w psychicznym nastawieniu do wykonywania władztwa nad rzeczą, nie ma znaczenia dla sprawy.
Na koniec należy dodać, że powoływane w skardze orzecznictwo sądowo administracyjne odnoszące się do kwestii związanych z formalnościami dotyczącymi budynku również pozostaje nieistotne, gdyż jak wyżej wyjaśniono nie ma ono znaczenia dla opodatkowania. Poza tym Sąd badając treść tych wyroków i postanowień ustalił, że skargi były w nich bądź oddalone bądź odrzucone, co oznacza, że w żadnym z tych orzeczeń nie uznano zarzutów za zasadne. W szczególności za niezrozumiałe należy uznać wyciąganie dla siebie pozytywnych wniosków z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2008r., II SA/Bd 436/08, gdzie wyraźnie wyjaśniono, że pismo z dnia [...] kwietnia 2008r., jakim K. S., S. S., L. K. oraz J. S. – K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wójta Gminy B. B. z dnia [...] lutego 2000r. Nr [...] – [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położoną w Ł., gmina B. B.; WSA odrzuca z przyczyn procesowych i, co ważne, bez badania jej zarzutów merytorycznych.
Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
M. Łent L. Kleczkowski J. Szulc