Uzasadnienie
J.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w związku ze złożoną skargą wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W urzędowym formularzu PPF podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Zaliczony do I grupy inwalidzkiej utrzymuje się z renty w wysokości 1050 zł brutto. Przez dłuższy okres czasu nie poruszał się samodzielnie, a zajęcie przez organ zgromadzonych oszczędności pozbawiło podatnika środków na leczenie i rehabilitację. Skarżący posiada ponadto nieuregulowane zobowiązanie wobec banku, gdyż zaciągnął kredyt w wysokości 150.000 zł. Jako majątek ujawnił dom o powierzchni 130 m ² oraz samochód Mercedes Vito o wartości 30.000 zł.
W sprawie zważono, co następuje:
Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przesłanką zwolnienia od kosztów sądowych nie jest brak jakichkolwiek wolnych środków finansowych (oszczędności) na ich opłacenie, ale niemożność ich wygospodarowania z uzyskanych przychodów z uwagi na to, że całość zużywana jest na niezbędne utrzymanie strony, z których nie można zrezygnować lub czasowo ograniczyć, bowiem są one nieodzowne. Świadczy o tym określenie " konieczne" użyte przez ustawodawcę w odniesieniu do słowa "utrzymanie".
W ocenie referendarza sądowego przedstawiona przez J. S. sytuacja majątkowa daje podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Wprawdzie ustawodawca przy ocenie zasadności zwolnienia od kosztów sądowych nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny, to jedyna przesłanka, która decyduje o przyznaniu pomocy prawnej ma charakter materialny. Ponadto, w kontekście zasadności zwolnienia od kosztów sądowych zwrócić należy uwagę na dwa aspekty. Po pierwsze, że przyznanie bądź odmowa przyznania prawa pomocy winna zawsze wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania oraz jej aktualnej kondycji finansowej.
Po drugie, że przez " uszczerbek konieczny dla utrzymania siebie i rodziny", o którym mowa w art.246 p.p.s.a., należy rozumieć taką sytuację, kiedy ponoszenie kosztów postępowania nie pozwoli stronie zaspokoić podstawowych potrzeb życia codziennego.
Uwzględniając zatem informacje wynikające ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku stwierdzić należy, że możliwości płatnicze skarżącego są znacznie ograniczone. Miesięczny dochód z tytułu renty w wysokości 1.050 zł brutto pozwala zaledwie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb bytowych. Tym bardziej, że na zdolność płatniczą strony negatywnie wpływa okoliczność zajęcia konta, na którym zgromadził oszczędności. Uwzględniając zatem, że samotny inwalida, mający problemy z poruszaniem, dysponuje miesięcznym dochodem w niskiej wysokości, to stwierdzić należy, że istnieje niebezpieczeństwo, iż dodatkowe wydatki utrudnią jego egzystencję. Taka sytuacja jest niedopuszczalna, bowiem kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy.
Na marginesie zaznaczyć należy, że na obecnym etapie postępowania wymagany jest wpis od skargi, którego wysokość, z uwagi na przedmiot zaskarżenia i § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100 zł. Jednakże kwestia ponoszenia innych kosztów sądowych np. opłat kancelaryjnych, czy wydatków nie jest obecnie znana, ponieważ łączna suma ponoszonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym kosztów sądowych będzie zależna od przebiegu sprawy.
W tym stanie rzeczy, uznając, że sytuacja materialna i życiowa wnioskującego odbiega od przeciętnej, na podstawie powyżej wskazanych przepisów, w związku z art.258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.