Uzasadnienie
W następstwie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyroku oddalającego skargę M.C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Żądanie swoje uzasadnił względami finansowymi, gdyż jego miesięczny dochód brutto wynosi 1707,17 zł. Zgodnie z danymi zawartymi w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Nie posiada majaku oraz oszczędności. W uzasadnieniu zawarł nadto rozważania odnoszące się do przedmiotu zaskarżenia.
Referendarz zważył, co następuje
Przepis art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm; zwanej dalej p.p.s.a.) przewiduje ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że dotyczy ona odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia " z zakresu ubezpieczeń społecznych" wskazuje na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii.
Wobec tego należy przyjąć, iż wprawdzie art.239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. należy do wyjątków od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, o jednak przedmiotowe odstępstwo od zasady określono szeroko. Reasumując, każda sprawa sądowoadministracyjna, mającą źródło roszczenia w instytucji ubezpieczeń społecznych kwalifikuje się do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych po stronie skarżącej. Z tej przyczyny wniosek strony w zakresie zwolnienia od kosztów podlega oddaleniu.
Ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – uprawnienia do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjalnie.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Ponadto udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć zatem należy, że z treści oświadczeń wnioskującego złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy oraz informacji zawartych w aktach niniejszej sprawy, wynika, iż spełnia on powyżej wskazane przesłanki.
Podzielając argumentację strony referendarz uwzględnił ustalenia dokonane przez ZUS, w tym oświadczenie, że zainteresowany mieszka u córki, jak również, że jego wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w Jednostce Wojskowej w B. w 50% ulega potrąceniu, co wymusza na stronie konieczność korzystania ze wsparcia materialnego ze strony przyjaciół oraz znajomych. Tym samym opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika wykracza bez wątpienia poza możliwości płatnicze strony skarżącej, a odmienna decyzja stwarzałaby przeszkodę w prowadzeniu postępowania kasacyjnego.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji