Uzasadnienie
R.I. ubiega się w tej sprawie o przyznanie prawa pomocy, podając w motywach wniosku, że jako osoba bezrobotna, pozostająca całkowicie na utrzymaniu rodziny, nie posiada środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych oraz doradcy podatkowego.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Modele postępowań sądowych respektują regułę, według której koszty sądowe ponosi ta strona, której działanie spowodowało ich powstanie (art.199 p.p.s.a.). Odstępstwem od niej jest instytucja pomocy prawnej mająca na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty sądowe pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu.
Z wniosku wynika, że strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie pomocy prawnej w tym zakresie następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści zwrotu "gdy wykaże" wywodzić należy, że ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Co więcej, referendarz sądowy rozpoznając wniosek uwzględnia nie tylko majątek i możliwości zarobkowe wnioskodawcy, ale również osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, zestawiając je z kosztami utrzymania.
W kontekście powyższego zaznaczyć trzeba, że najistotniejsze z unormowań dotyczących prawa pomocy wynikają z art. 252 § 1 i art. 255 p.p.s.a. Ustalenie zatem faktów mających pierwszorzędne znaczenie dla sprawy przyznania pomocy prawnej odbywa się na podstawie oświadczeń zawartych w druku PPF, a w razie pojawienia się wątpliwości, co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, należy na podstawie art.255 p.p.s.a. wezwać wnioskodawcę do przedłożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych.
Referendarz sądowy, w następstwie analizy danych zawartych w formularzu PPF stwierdził, że pozytywne rozstrzygnięcie wniosku wymaga przedstawienia dokumentów enumeratywnie wymienionych w wezwaniu z 16 lutego 2011 r. (k-16). Wnioskująca jednakże nie nadesłała żadnych materiałów obrazujących sytuację finansową męża oraz córki. Co więcej, nie przedstawiła nawet szacunkowej wysokości dochodów uzyskiwanych przez te osoby, chociaż prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe i na których utrzymaniu pozostaje, pomimo, że znane były jej warunki korzystania z prawa pomocy, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wypowiedział się w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 866/10 co do przesłanek warunkujących udzielenie pomocy prawnej, w tym skutków ustanowienia rozdzielności majątkowej.
Uwagi te pozostają aktualne na gruncie również tej sprawy. Zgodnie z art.27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.- Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm., dalej k.r.o.) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz swoich możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów postępowania sądowego w sprawach jednego z małżonków. Idąc dalej, art. 23 k.r.o. stanowi, iż małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy i jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 01 marca 2011 r. sygn. akt II FZ 80/11 obowiązek ten nie zależy od ustroju majątkowego małżeńskiego.
Skoro mąż wnioskującej nie jest zwolniony od obowiązków określonych w art. 23, art.27 k.r.o., to nie można uznać za usprawiedliwione niewywiązanie się z obowiązku zaprezentowania jego możliwości płatniczych w postępowaniu zmierzającym do przyznania pomocy prawnej
W świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego i prawnego, wobec niewykazania niemożności poniesienia kosztów postępowania sądowego, na podstawie art.258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.