- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
- Rozpoznanie
- na rozprawie w dniu 26 października 2016r.
- Sprawa
- sprawy ze skargi B. T. P. sp. z o.o. w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oddala skargę
- Skład
- Sędzia WSA Leszek Kleczkowski przewodniczący
Sędzia WSA Mirella Łent
Sędzia WSA Jarosław Szulc sprawozdawca
starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka protokolant
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 26 października 2016 r., I SA/Bd 643/16
W skrócie
Streszczenie i odpowiedzi pisze model na podstawie treści tego orzeczenia. Przypisy otwierają fragmenty, na których się opierają. Wiążący jest tekst orzeczenia.
Uzasadnienie
P. z dnia [...] kwietnia 2016r. B. T. P. sp. z o. o. z siedzibą w O. (skarżąca) zgłosiła, na podstawie przepisów art. 33 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r., poz. 599) – dalej jako: "u.p.e.a.", zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów w związku ze zgodą na umorzenie udzieloną w Porozumieniu z 2006r.
W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że zgodnie z Porozumieniem z 2006r. dotyczącym inwestycji [...], którego stroną był także Marszałek Województwa K. - P., organ ten zobowiązał się do udzielenia - w granicach obowiązującego prawa - pomocy, współpracy oraz wsparcia kooperantom, w tym zobowiązanej. Zdaniem składającej zarzuty, brak podjęcia stosownych decyzji przez Marszałka należy traktować jako niewykonanie obowiązku wynikającego z przepisów prawa oraz w/w Porozumienia. Tym samym, zdaniem zobowiązanej, uznać należy, że obowiązek zapłaty należności stwierdzonych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nie istnieje. Z ostrożności procesowej zobowiązana podniosła zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, w sytuacji gdy jest to rachunek służący do wypłaty wynagrodzeń dla pracowników.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2016r. Marszałek Województwa K.-P. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, uchylenia dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu wskazał, że w związku z upływem terminów płatności opłat rocznych z dniem [...] czerwca 2011r., 2012r., 2013r., 2014r. i 2015r., zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji. Organ przywołał decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2007r., mocą której zezwolono na wyłączenie z produkcji rolniczej części dz. nr [...] położonej w O., gm. Ł.. Tą samą decyzją Starosta T. zobowiązał do wnoszenia opłaty rocznej przez okres 10 lat, tj. od roku 2007 do 2016, ustalonej w wysokości 10% należności, wyrażonej w tonach żyta, która w niniejszej sprawie wyniosła 240,54 t.
W złożonym zażaleniu Spółka wniosła o uchylenie ww. postanowienia, zarzucając naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 7 kpa i art. 18 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu zobowiązanego i nieumorzenie postępowania egzekucyjnego pomimo tego, że Marszałek miał obowiązek umorzyć opłaty roczne z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej za lata 2011 - 2015. Nadto zobowiązany zarzucił naruszenie przepisów art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i 107 § 3 oraz art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b §1 pkt 3 lit.
- ustawy z dnia [...] sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613) - dalej jako: "O.p. w zw. z rozporządzeniem Komisji Europejskiej (WE) nr [...] z dnia [...] stycznia 2001r., art. 60 § 1 u.p.e.a. oraz art. 33 pkt 8 w zw. z art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także "SKO") utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ podał, że egzekucja skierowana była do wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego dla zobowiązanego przez [...] Bank [...] S.A. na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...] z dnia [...] listopada 2015r. oraz nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. Podstawę obu tytułów stanowi orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...], a jako rodzaj należności pieniężnej wskazano w tytułach "Opłata roczna - Gmina Ł. [...]". Wierzycielem w obu tytułach jest Marszałek Województwa K. – P., który jest również organem egzekucyjnym
Zdaniem SKO błędne jest stanowisko Spółki, że zobowiązanie do zapłaty należności stwierdzonych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nie istnieje. Nie zostało bowiem uregulowane ani też nie wygasło z jakiejkolwiek innej przyczyny (wierzyciel odmówił umorzenia przedmiotowych należności). Organ podkreślił, że wbrew temu co twierdzi zobowiązany, z porozumienia zawartego w dniu [...] września 2006r. nie wynika zobowiązanie Marszałka Województwa K. - P. do umorzenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej. Także zobowiązany nie wskazał konkretnej jednostki redakcyjnej, z której wywodziłby swoje twierdzenie. W pkt 3.1 zawarte zostały ogólne deklaracje stron porozumienia, zresztą sam punkt zatytułowany został "Ogólne zobowiązania Stron [...]". W pkt 4.4.1 Województwo K. -P. zobowiązało się nie wymierzać opłaty za wyłączenie Działek z produkcji rolnej, ale tylko w stosunku do S., a już nie w stosunku do jego kooperantów. Pkt 7.4, zatytułowany "Pomoc publiczna dla Kooperantów" nie wskazuje żadnego zobowiązania Województwa, które mogłoby skutkować uznaniem należności stwierdzonych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi za nieistniejące. Przewidziano tam konkretne zwolnienia z należności publicznoprawnych, jednak wśród nich nie ma zwolnienia z ustalenia czy też dochodzenia opłat z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej.
Za niezasadny organ uznał zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, gdyż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w [...] okazało się bezskuteczne z racji nieprowadzenia żadnego rachunku dla zobowiązanego przez ten bank. Poza tym, Spółka nie wskazała w czym upatruje uciążliwości w zastosowaniu przedmiotowego środka egzekucyjnego, poza kwestią problemów związanych z wypłatą wynagrodzenia pracownikom zobowiązanego. Organ zauważył, że zgodnie z art. 81 § 4 u.p.e.a., wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata alimentów lub renty o charakterze alimentacyjnym - tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia alimentów lub renty. Bank dokonuje wypłat alimentów lub renty do rąk osoby uprawnionej do tych świadczeń.
Zdaniem Kolegium, uzasadnienia zarzutów odwołujące się do przepisów Ordynacji podatkowej oraz aktów prawa wspólnotowego nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Normy zawarte w tych przepisach nie wyłączają bowiem wprost możliwości wymierzenia oraz dochodzenia od zobowiązanego opłat z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej.
W ocenie SKO, nie zaszła żadna przesłanka, której wystąpienie skutkować musiałoby umorzeniem postępowania egzekucyjnego, a które to przesłanki wskazane zostały w przepisie art. 59 § 1 u.p.e.a.
Za niezasadny organ uznał zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, albowiem zgodnie z przepisem art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki - należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw, tj. w niniejszej sprawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, która w przepisie art. 30 stanowi, iż w przypadkach niewykonywania obowiązków określonych w ustawie stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zdaniem organu błędne jest także stanowisko Spółki, iż decyzja Starosty [...] nie nakładała na nią obowiązku ponoszenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. zezwalająca na wyłączenie gruntów rolnych wyraźnie bowiem zobowiązała w pkt II 2 do wnoszenia opłaty rocznej (bez wezwania) przez okres 10 lat w latach 2007 – 2016, w wysokości wyrażonej w tonach ziarna żyta, tj. 240,54 ton ziarna żyta, przy czym opłata za dany rok miała być uiszczana do 30 czerwca danego roku. Decyzja ta jest więc decyzją wymiarową, określającą wysokość opłaty rocznej, przy czym należność ta nie została wyrażona w pieniądzu a w innym mierniku wartości, tj. tonach żyta. Takie jej określenie wprost wynika z przepisu art. 12 ust. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania owej decyzji. Równowartość tony ziarna żyta ustalało się w wysokości stosowanej do wymierzania podatku rolnego, ogłaszanej przez Główny Urząd Statystyczny (art. 12 ust. 8 w/w ustawy).
W złożonej do tut. Sądu skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego przez błędne zastosowanie art. 33 § 1 pkt 1 i art. 34 § 4 u.p.e.a., w związku z art. 11 i 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych polegające na:
- uznaniu, że opłata roczna z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej (dalej opłata) została ustalona decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2007r.;
- uznaniu, że wierzycielem opłaty za lata 2011-2013 jest Marszałek Województwa K.-P., nie zaś Starosta T., co w konsekwencji wpływa na prawidłowość ustalenia organu egzekucyjnego, powinien nim być Naczelnik Urzędu Skarbowego nie zaś Marszałek-Województwa;
- rozstrzygnięciu jednym postanowieniem zarzutów wnoszonych w sprawie dwóch odrębnych postępowań egzekucyjnych, wynikających z odrębnych tytułów wykonawczych;
- błędnym rozstrzygnięciu w sprawie zarzutu dokonanym w postanowieniu Marszałka Województwa K.-P. a utrzymanym w mocy postanowieniem SKO w T..
Zdaniem Spółki, egzekwowana należność nie ma publiczno-prawnego charakteru, co rzutuje na prawidłowość dokonania czynności egzekucyjnych w sprawie. Obowiązek uiszczenia opłaty powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji i nie jest konkretyzowany przepisami decyzji administracyjnej. Oznacza to, że możliwość nałożenia takiej opłaty w drodze decyzji administracyjnej nie wynika z przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W konsekwencji za błędny Spółka uznała pogląd wyrażony przez SKO, że decyzja Starosty [...] jest "decyzją wymiarową określająca wysokość opłaty rocznej", przy czym należność ta nie została wyrażona w pieniądzu a w innym mierniku wartości, tj. tonach żyta". Skarżąca zauważyła, że nawet jeżeli można uznać stwierdzenie SKO za prawidłowe to należałoby wskazać w jakim momencie nastąpił wymiar w znaczeniu przeliczenia z jednostki obliczeniowej "tony żyta" na miernik wyrażony w polskich złotych. W przypadku uznania, że jest to decyzja wymiarowa należałoby również egzekucję prowadzić w jednostkach żyta.
W judykaturze wprost się podnosi, że ustalenie opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej ma charakter czynności materialno-technicznej (tak WSA w Olsztynie w wyroku z dnia [...] sierpnia 2008r., II SA/Ol 366/08, LEX nr 518843).
Strona podniosła, że z tytułów wykonawczych wynika (pozycja 30), iż podstawą do prowadzenia egzekucji administracyjnej jest orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2007r. - decyzja Starosty [...] zezwalająca na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. W powyższym zakresie nie doszło, zdaniem Spółki, do skonkretyzowania należności w drodze aktu administracyjnego lub innej czynności prawnej co powoduje niemożność wszczęcia egzekucji. Skarżąca również zauważyła, że do innego podmiotu (nazwa) została wydana decyzja, a do innego podmiotu jest prowadzona egzekucja. W powyższym zakresie organy wprost przyjęły następstwo prawne bez przeprowadzenia postępowania w powyższym zakresie. W odniesieniu do prowadzonej egzekucji podkreślono nieistnienie obowiązku wynikającego z decyzji stanowiącego jej podstawę. Ewentualne zmiany aktów normatywnych, które nastąpiły [...] maja 2013r., nie mogą mieć wpływu na charakter opłat, które powstały przed zmianą tych przepisów prawa. W powyższym zakresie powstałe uchybienia wpływają także na wysokość należnych odsetek, które obciążają zobowiązanego.
Spółka powołując się na orzeczenie WSA w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2012r., III SA/Po 804/12 podkreśliła, że w sprawie wierzycielem jest Starosta, a nie Marszałek, zatem niedopuszczalne w powyższym zakresie było wszczęcie egzekucji z urzędu. Ponadto Marszałek nie posiada także statusu organu egzekucyjnego, tym samym wszelkie czynności a także akty administracyjne podjęte przez Marszałka a utrzymane w mocy przez SKO są dotknięte wadą nieważności, z uwagi na przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
Skarżąca wskazała, że wniosła w jednym piśmie procesowym zarzuty dotyczące dwóch toczących się postępowań egzekucyjnych. W rozpatrywanej sprawie powinny więc zostać wydane dwa rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w sprawie wniesionych zarzutów. Poza tym zdaniem strony błędem organu egzekucyjnego i powielonym przez organ odwoławczy jest "mieszanie" instytucji postępowań egzekucyjnych w ramach jednego postępowania. Niedopuszczalnym jest bowiem sytuacja, w której organ egzekucyjny rozpatrując zarzut wydaje rozstrzygnięcie w oparciu o instytucję umorzenia postępowania i odwrotnie. Spółka stwierdziła, że powyższe instytucje zmierzają w tym samym celu, co oznacza, że ich celem jest zakończenie egzekucji administracyjnej. Nie można jednak uznać, że są to instytucje tożsame, które dopuszczają naprzemienne stosowanie art. 33 i 59 u.p.e.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
- Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014, poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
- Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego o odmowie uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w fazie wszczęcia tego postępowania. Należy wskazać, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
- wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
- odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
- określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ustawy,
- błąd co do osoby zobowiązanego,
- niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
- niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
- brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy,
- zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
- prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,
- niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Skarżąca, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. obejmującego zaległości z tytułu opłat rocznych za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej za lata 2011-2014 oraz nr [...] z dnia [...] listopada 2015r. za rok 2015 wraz z odsetkami, doręczonych skarżącej [...] kwietnia 2016r. Wierzycielem i organem egzekucyjnym w obu przypadkach jest Marszałek Województwa K.-P..
Jako podstawę prawną zarzutów zobowiązana wskazała przepis art. 33 § 1 pkt 1 i 8 u.p.e.a., wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Uzasadniając wniesione zarzuty zobowiązana wskazała, że zgodnie z Porozumieniem z 2006 r. dotyczącym inwestycji [...], którego stroną był także Marszałek Województwa K. - P., organ ten zobowiązał się do udzielenia - w granicach obowiązującego prawa - pomocy, współpracy oraz wsparcia kooperantom, w tym zobowiązanemu, tak długo, jak będą prowadzić działalność w Strefie. Zdaniem wnoszącej zarzuty Spółki, brak podjęcia stosownych decyzji przez Marszałka należy traktować jako niewykonanie obowiązku wynikającego z przepisów prawa oraz zawartego porozumienia. Tym samym, zdaniem zobowiązanej, uznać należy, że obowiązek zapłaty należności stwierdzonych wskazanymi tytułami wykonawczymi nie istnieje.
W dalszej części uzasadnienia zobowiązana Spółka powołała się na przepisy art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 pkt 3 lit. I) Ordynacji podatkowej, traktujących o umorzeniu zaległości podatkowych oraz podkreśliła konieczność respektowania wskazanych przepisów prawa unijnego.
Z ostrożności procesowej zobowiązana Spółka podniosła także zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego poprzez zajęcie rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, w sytuacji gdy jest to rachunek służący do wypłaty wynagrodzeń dla pracowników Spółki.
- Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania. Dla skuteczności zgłoszonych zarzutów, konieczne jest ich wniesienie w terminie 7 dni, od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (por. art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Zgłoszone zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią jeden ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty, nie służą zatem weryfikacji czynności egzekucyjnych podjętych po doręczeniu tytułu wykonawczego i upływie terminu do jego wniesienia. Uchybienie takiemu terminowi powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej. Zobowiązany po upływie 7 dniowego terminu do wnoszenia zarzutów nie może uzupełniać już złożonych zarzutów ani wnosić nowych zarzutów, powołując się na nowe podstawy faktyczne lub prawne (np. wyrok NSA z dnia 11 marca 2014r., II GSK 54/13 dostępny na stronie [...]).
Zarzuty można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a., a obowiązkiem zobowiązanego jest wskazanie podstawy zarzutu, a więc faktu lub prawa mieszczącego się w dyspozycji tego przepisu. Wskazane podstawy zarzutów wiążą organ egzekucyjny. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie (por. wyroki NSA z dnia 14 września 2007 r. sygn. akt I OSK 522/07; z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt II FSK 407/10; z 27 dnia stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1435/10, dostępne na stronie [...]). Oznacza to, że nie można podnosić nowych zarzutów, na dalszych etapach postępowania.
- Dokonanie pogłębionej analizy instytucji zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym było konieczne, ponieważ skarżąca Spółka, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016r., (którego terminowe wniesienie nie jest w sprawie sporne) wniosła dwa zarzuty, oparte na art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 8 u.p.e.a., ze ściśle sprecyzowanymi podstawami faktycznymi, uzasadniającymi ich wniesienie, a które w dalszej kolejności, będą przedmiotem szerszej analizy i oceny Sądu.
Uzasadniając zarzut podniesiony w ramach art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 pkt 3 lit. I) Ordynacji podatkowej w zw. z Rozporządzeniem Komisji Europejskiej (WE) nr 70/2001 z dnia 12 stycznia 2001r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy państwa dla małych i średnich przedsiębiorstw, skarżąca Spółka podała, że podstawą zarzutu może być m.in. umorzenie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Dalej podała, że zgodnie z zawartym Porozumieniem z 2006 r., dotyczącym inwestycji [...], którego stroną był także Marszałek Województwa K. - P., organ ten zobowiązał się do udzielenia - w granicach obowiązującego prawa - pomocy, współpracy oraz wsparcia kooperantom, w tym skarżącej Spółce, tak długo, jak będą prowadzić działalność w Strefie (pkt 3.1.1. Porozumienia). Porozumienie to, zawarte zgodnie z obowiązującym prawem wspólnotowym, w tym Rozporządzeniem Komisji Europejskiej nr [...], stanowiło realizacje efektu zachęty, niezbędnego dla powstania inwestycji w PSSE. W ocenie wnoszącej zarzuty Spółki, brak podjęcia stosownych decyzji przez Marszałka należy traktować jako niewykonanie obowiązku wynikającego z przepisów prawa oraz zawartego Porozumienia. Tym samym, zdaniem zobowiązanej, uznać należy, że obowiązek zapłaty należności stwierdzonych wskazanymi tytułami wykonawczymi nie istnieje. Zaległości powstały bowiem wskutek niewykonania zobowiązania wzajemnego zawartego w Porozumieniu z 2006r., mimo tego, że Spółka zgodnie z warunkami umowy podjęła inwestycję, przeznaczyła na ten cel określone środki i spełniła pozostałe warunki co do liczby zatrudnienia i działalności w PSSE. W zamian organ zobowiązał się do udzielenia pomocy publicznej, której do chwili obecnej Spółka nie otrzymała za lata 2011-2015, a którą otrzymała jedynie za lata 2008-2010, co bezpośrednio przełożyło się na powstanie zaległości, pomimo braku podstaw do obciążenia nimi Spółki.
W dalszej części uzasadnienia zobowiązana Spółka powołała się na przepisy art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 pkt 3 lit. I) Ordynacji podatkowej, traktujące o umorzeniu zaległości podatkowych oraz podkreśliła konieczność respektowania wskazanych przepisów prawa unijnego, stwierdzając, że niewypełnienie obowiązku udzielenia Spółce pomocy publicznej w postaci umorzenia przedmiotowych należności stanowi bezpośrednią przesłankę do uznania, ze działanie to stanowiące nadużycie prawa, nie może być przedmiotem prowadzenia wobec zobowiązanej egzekucji administracyjnej. W konkluzji tego zarzutu skarżąca powtórzyła, że zaległości stwierdzone zaskarżonymi tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Marszałka z uwagi na to, że powinny zostać umorzone, nie mogą stanowić podstawy do prowadzenia egzekucji administracyjnej, a tym samym zrealizowała się podstawa do zarzutu z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Uzasadnia to umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
- W tak nakreślonym kontekście faktycznym i prawnym należy przypomnieć, że zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku
Ze sformułowanego zarzutu oraz jego uzasadnienia, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że skarżąca powiązała ten zarzut, z nieistnieniem obowiązku uiszczenia opłat rocznych za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej, co zawiera się w sformułowaniu "Tym samym należy uznać, że obowiązek zapłaty należności stwierdzonych wskazanymi tytułami wykonawczymi nie istnieje". Natomiast brak tego obowiązku, skarżąca wywodzi z niewykonania przez Marszałka Województwa K.-P. zobowiązań, wynikających z zawartego w 2006r. Porozumienia Dotyczącego Inwestycji [...], a ściślej, z braku umorzenia należności objętych zaskarżonymi tytułami wykonawczymi.
Skarżąca wskazując na taką podstawę prawną zarzutu i powołując podstawy faktyczne, które w jej ocenie potwierdzają jego zasadność, zakreśliła granice swojego żądania, których, organ rozpoznający zarzuty nie mógł przekroczyć.
W tym zakresie organ egzekucyjny podał, że w dniu [...] kwietnia 2007r. Starosta T. wydał decyzję orzekająca zezwolić na wyłączenia z produkcji rolniczej część działki nr [...] położonej w O., gm. Ł.. Tą samą decyzją Starosta T. zobowiązał skarżącą Spółkę do wnoszenia opłaty rocznej (bez wezwania) przez okres 10 lat, od roku 2007 do 2016, ustalonej w wysokości 10% należności, wyrażonej w tonach ziarna żyta, która w sprawie wyniosła 240,54 t. Organ podał również, że decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] maja 2007r.
Szczegółowo do tej kwestii odniosło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznające zażalenie na wniesione w sprawie zarzuty. SKO wskazało, że Spółka niezasadnie twierdzi, iż zobowiązanie do zapłaty należności stwierdzonych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nie istnieje. Zobowiązanie istnieje, bowiem nie zostało uregulowane ani też nie wygasło z jakiejkolwiek innej przyczyny (Kolegium z urzędu wiadomo, iż wierzyciel odmówił umorzenia przedmiotowych należności). Zdaniem SKO, wbrew temu co twierdzi zobowiązany, z Porozumienia zawartego w dniu [...] września 2006 r. nie wynika zobowiązanie Marszałka Województwa K. - P. do umorzenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej. Kolegium nie doszukało się takiego zobowiązania w żadnym z jego zapisów, a przy tym sam zobowiązany nie wskazał konkretnej jednostki redakcyjnej, z której wywodziłby swoje twierdzenie. W pkt 3.1 zawarte zostały ogólne deklaracje stron porozumienia, zresztą sam punkt zatytułowany został "Ogólne zobowiązania Stron [...]". W pkt 4.4.1 Województwo K. -P. zobowiązało się nie wymierzać opłaty za wyłączenie Działek z produkcji rolnej, ale tylko w stosunku do [...], a już nie w stosunku do jego kooperantów. Pkt 7.4, zatytułowany "Pomoc publiczna dla Kooperantów" nie wskazuje żadnego zobowiązania Województwa, które mogłoby skutkować uznaniem należności stwierdzonych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi za nieistniejące. Przewidziano tam konkretne zwolnienia z należności publicznoprawnych, jednak wśród nich nie ma zwolnienia z ustalenia czy też dochodzenia opłat z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej.
- W ocenie Sądu, uznanie przez organy niezasadności podniesionego w ramach art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, sytuowanego w kontekście niewywiązania się przez Marszałka Województwa z obowiązku ich umorzenia – jest prawidłowe.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że Spółka, w związku z uzyskaniem zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolniczych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego, była zobowiązana do wnoszenia opłaty rocznej. Obowiązek ten, po pierwsze, wynikał z art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stanowiącego, że osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji.
Po drugie, z art. 11 ust. 1 tej ustawy wynika, że wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. W decyzji określa się obowiązki związane z wyłączeniem. Taka też konkretyzacja warunków i obowiązków z tym związanych, nastąpiła w decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2007r., mocą której, zobowiązano skarżącą Spółkę do wnoszenia opłaty rocznej (bez wezwania) przez okres 10 lat, od roku 2007 do 2016, w wysokości 10% należności, wyrażonej w tonach ziarna żyta, która to decyzja stała się ostateczna w dniu [...] maja 2007r.
Zatem wbrew stanowisku skarżącej, obowiązek zapłaty należności objętych spornymi tytułami wykonawczymi istnieje, a wobec skarżącej został on skonkretyzowany w decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r. zezwalającej na wyłączenie z produkcji użytków rolnych, która to poprawnie wskazana została w tytułach wykonawczych, stanowiących podstawę prowadzonej egzekucji administracyjnej. Wobec tego, podniesiony w ramach art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a zarzut, dotyczący nieistnienia obowiązku objętego wskazanymi tytułami wykonawczymi, jest niezasadny. Dla takiej jego oceny, nie mają wpływu argumenty związane z niewykonaniem zdaniem Spółki przez Marszałka zobowiązań wynikających z zawartego w dniu [...] września 2006r. "Porozumienia Dotyczącego Inwestycji [...]". Kwestia związana z oceną realizacji porozumień, czy zobowiązań umownych, nie należy do sfery objętej postępowaniem egzekucyjnym, którego celem jest doprowadzenie do wyegzekwowania należności objętych tytułami egzekucyjnymi. Pomijając trafność argumentacji SKO odnośnie wskazanych postanowień zawartego Porozumienia, należy podkreślić, że ewentualne umorzenie egzekwowanych należności i analizowanie istniejących podstaw oraz tytułów prawnych zastosowania tego rodzaju pomocy, powinno być przedmiotem odrębnego postępowania, w ramach którego, możliwe będzie korzystanie, z przysługujących jej potencjalnemu beneficjentowi środków prawnych.
Dopiero wydanie decyzji o umorzeniu należności objętych tytułami wykonawczymi kształtuje sytuację prawną jej adresata, w sposób mający wpływ na toczące się postępowanie egzekucyjne, które w takim wypadku, podlegałoby umorzeniu na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, a potwierdzeniem tego jest załączona do akt sprawy Uchwała Nr [...] Sejmiku Województwa K.-P. z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie rozstrzygnięcia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W Uchwale tej, uznano wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zakresie niepodjęcia uchwały o udzieleniu pomocy regionalnej w postaci umorzenia opłat rocznych naliczonych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wniesione przez B. T. P. Sp. z o.o. z siedzibą w O., za bezzasadne.
W świetle powyższego, nie może być najmniejszych wątpliwości, że w dacie orzekania przez organ egzekucyjny w sprawie zgłoszonych zarzutów, brak było stosownego aktu o umorzeniu opłat rocznych naliczonych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, objętych spornymi tytułami wykonawczymi. Nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, w oparciu o wskazaną w zarzutach w ramach art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przesłankę nieistnienia, względnie umorzenia obowiązku.
- Kolejnym zarzutem podniesionym w piśmie skarżącej z dnia [...] kwietnia 2016r., był sformułowany w ramach przesłanki określonej w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Skarżąca, zarzut ten wiąże z dokonanym w dniu [...] marca 2016r. zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] [...] S.A., który to rachunek służy do wypłaty wynagrodzeń dla pracowników Spółki. Skarżąca powołując się na regulacje zawarte w art. 7 u.p.e.a., wskazała, że na organie egzekucyjnym spoczywa w każdym przypadku obowiązek wyjaśnienia w sposób obiektywny zasadności zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Takiego działania nie stanowią czynności podjęte przez Marszałka. Miernikiem w tym względzie powinna być zasada proporcjonalności, wyrażająca zakaz nadmiernej ingerencji w prawa i wolności zobowiązanego. Zdaniem Spółki, wystarczającym sposobem zabezpieczenia ewentualnych roszczeń organu, byłoby obciążenie jej nieruchomości położonej w O..
Organ egzekucyjny odnosząc się do tej kwestii podał, że sytuacja finansowa Spółki jest stabilna. Spółka poniosła nakłady na środki trwałe wielokrotnie przewyższające wysokość kapitału zakładowego, o czym świadczą składane za rok obrotowy 2011, 2012 i 2013 sprawozdania finansowe. Kierując się przepisem art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a., dokonał zajęcia rachunku bankowego, uznając go za najwłaściwszy środek, w celu zaspokojenia wierzyciela.
Natomiast SKO wskazało, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w [...] [...] okazało się bezskuteczne z racji nieprowadzenia żadnego rachunku dla zobowiązanego przez ten Bank. Poza tym, zobowiązana nie wskazuje, w czym upatruje uciążliwości w zastosowaniu przedmiotowego środka egzekucyjnego, poza kwestią problemów związanych z wypłatą wynagrodzenia pracownikom zobowiązanego. Tymczasem kwestia ta regulowana jest przepisem art. 81 § 4 upea, zgodnie z którym wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata alimentów lub renty o charakterze alimentacyjnym - tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia alimentów lub renty. Bank dokonuje wypłat alimentów lub renty do rąk osoby uprawnionej do tych świadczeń.
- W ocenie Sądu, nie sposób odmówić racji stanowisku organów, odnoszącemu się do niezasadności zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W szczególności, trudno uzasadnić racjonalność tego zarzutu, w sytuacji, gdy zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego w Banku [...] [...] S.A. okazał się nieskuteczny. Z pisma Banku z dnia [...] kwietnia 2016r. wynika bowiem jednoznacznie, że zajęta kwota nie może być przekazana, gdyż Bank nie prowadzi rachunku na rzecz Spółki. Zatem twierdzenie, że rachunek ten służy do wypłaty wynagrodzeń dla pracowników Spółki, a jego zajęcie należy ocenić jako zbyt uciążliwe, jest w sposób oczywisty bezzasadne.
Nadto, trafnie organ odwoławczy wskazał na regulację zawartą w art. 81 § 4 u.p.e.a., z której wynika, że zakaz wypłat z zajętego rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę, po spełnieniu warunku złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu. Zasadę wynikającą z tego przepisu dostrzega również Spółka, nie mniej zasadniczo w oderwaniu od niego, wskazuje na art. 6 § 1b u.p.e.a., który rozszerza jej zdaniem obowiązki informacyjne organu egzekucyjnego. Tymczasem z treści tego przepisu wynika, że przed podjęciem czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wierzyciel może podejmować działania informacyjne wobec zobowiązanego zmierzające do dobrowolnego wykonania przez niego obowiązku. Przepis ten zatem mówi nie o obowiązku, a możliwości podjęcia działań informacyjnych, przy czym dotyczy to nie organu egzekucyjnego, a wierzyciela. Nadto skarżąca pomija, że przed wszczęciem egzekucji, skierowane zostały do niej upomnienia, wzywające do zapłaty należności. Spółka miała więc możliwość dobrowolnego uregulowania należności.
Nadto Spółka wskazała, że wystarczającym sposobem zabezpieczenia ewentualnych roszczeń organu, byłoby obciążenie jej nieruchomości. Tymczasem rozpoznawana sprawa nie dotyczy postępowania zabezpieczającego, a egzekucyjnego, zmierzającego do skutecznej windykacji należności objętych wystawionymi tytułami wykonawczymi. Zajęcie nieruchomości w trybie egzekucyjnym a następnie dokonanie opisu i oszacowania jej wartości, zmierzałoby do egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości, co niewątpliwie byłoby środkiem egzekucyjnym zmierzającym do wyegzekwowania należności o wiele bardziej uciążliwym, aniżeli zajęcie rachunku bankowego, z możliwością dokonywania wypłat pracowniczych, w sposób określony w art. 81 ust. 4 u.p.e.a.
Zatem również i ten zarzut podniesiony w ramach przesłanki określonej w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., należało uznać za niezasadny.
- W skardze skarżąca podnosi, że organ błędnie rozstrzygnął w sprawie zarzutu oraz rozstrzygnął w jednym postanowieniu zarzuty wnoszone w sprawie dwóch odrębnych postępowań egzekucyjnych wynikających z odrębnych tytułów wykonawczych.
Prawdą jest, że organ egzekucyjny w podstawie rozstrzygnięcia nie wskazał przepisu art. 33 § 1 pkt 1 i 8 u.p.e.a. i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, uchylenia dokonanego zajęcia rachunku bankowego oraz wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Natomiast właściwym, byłoby np. uznanie wniesionych zarzutów za niezasadne i w związku z tym odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego, o co wnioskowała strona wnosząc zarzuty. Nie mniej, w ocenie Sądu, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Należy bowiem zauważyć, że organ egzekucyjny w wydanym postanowieniu, w jego sentencji nawiązał do wniosku skarżącej z dnia [...] kwietnia 2016r., natomiast w uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca powołał się w nim na zapis art. 33 pkt 1 i 8 u.p.e.a., wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W dalszej części uzasadnienia, organ odniósł się do zarzutów nieistnienia obowiązku oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, konkludując, że nie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania, do czego zmierzały ostateczne wnioski Spółki, sformułowane w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016r. Wskazać należy, że także skarżąca nie jest konsekwentna w formułowanych zarzutach, bowiem z jednej strony zarzuca błędną sentencję rozstrzygnięcia (błędne rozstrzygnięcie), z drugiej zarzuca rozstrzygnięcie jednym postanowieniem zarzutów wnoszonych w sprawie dwóch odrębnych postępowań egzekucyjnych wynikających z odrębnych tytułów wykonawczych. Także w zażaleniu sformułowała m.in. zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu zobowiązanego i bezpodstawną odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego, przywołując w tym zakresie argumentację tożsamą z argumentacją zawartą w zarzutach, odnoszącą się do art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
W ocenie Sądu, zarówno organ egzekucyjny jak i organ odwoławczy rozważały co do istoty wniesione zarzuty, wykazując w sporządzonych uzasadnianiach ich niezasadność, co w efekcie skutkowało odmową, wnioskowanego przez skarżącą umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odmowa umorzenia tego postępowania, powiązana została zatem z rozpoznaniem i stwierdzeniem niewystąpienia przesłanek, stanowiących podstawę wniesionych przez Spółkę w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016r. zarzutów, określonych w art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 8 u.p.e.a.
Nie ma przy tym racji skarżąca, twierdząc, że organ powinien wydać dwa rozstrzygnięcia, ponieważ w oparciu o wystawione tytuły wykonawcze toczą się dwa postępowania egzekucyjne. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne toczy się w oparciu o tytuły wykonawcze obejmujące ten sam rodzaj należności (opłaty roczne za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej), których wierzycielem jest ten sam podmiot, a przy tym zachodzi również tożsamość podmiotu zobowiązanego, nie ma żadnych prawnych przeszkód, aby rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego obejmowało wszystkie tytuły wykonawcze, dla których właściwy jest ten sam organ egzekucyjny. W sentencji postanowienia z dnia [...] maja 2016r. organ egzekucyjny poprawnie zatem wymienił oba tytuły egzekucyjne, w oparciu o które prowadzona jest wobec Spółki egzekucja wymienionych w nich należności.
- P. zainicjowana wniesionymi w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016r. zarzutami sprawa odnosi się wyłącznie do wskazanych jako ich podstawa pkt 1 i 8 art. 33 u.p.e.a., wobec tego tylko w tym zakresie, uwzględniając przytoczone podstawy faktyczne zarzutów, mogły one stanowić przedmiot rozpoznania przez organ egzekucyjny, a następnie organ odwoławczy oraz sąd administracyjny.
Z tych względów, poza zakresem rozpoznania w tym postępowaniu, pozostawały wniesione po terminie, co więcej po wydaniu przez organ egzekucyjny postanowienia z dnia [...] maja 2016r. kolejne zarzuty, zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2016r. (uzupełnienie zażalenia) oraz w następnym piśmie z dnia [...] lipca 2016r. (uzupełnienie zarzutów). W pismach tych skarżąca wskazała dodatkowo na niedopuszczalność egzekucji, z uwagi na to, że dotyczy ona obowiązków o charakterze cywilnym powstałych w latach 2011-2013, co oznacza również, że opłaty jako świadczenia okresowe przedawniają się z upływem trzech lat. Dalej skarżąca wskazała na określenie obowiązku niezgodnie z jego treścią, ponieważ wydana decyzja nie nakłada na Spółkę obowiązku ponoszenia opłaty rocznej za wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Podała również, że decyzja nie może stanowić podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, co oznacza, że tytuł wykonawczy został wydany wadliwie. Nadmieniła również, że organem właściwym – wierzycielem powinien być starosta, gdyż to on wydał decyzję o wyłączeniu z produkcji rolnej.
P. ocena skuteczności wniosku złożonego przez zobowiązaną Spółkę jest limitowana zawitym, 7 dniowym terminem oraz koniecznością precyzyjnego wskazania ściśle określonych podstaw prawnych oraz faktycznych zarzutów, a skarżąca wszystkie wymienione dodatkowo zarzuty wniosła po terminie, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. oraz po wydaniu postanowienia przez organ egzekucyjny, brak było podstaw do ich rozpoznania.
Skarżąca wskazując w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016r. na wymienioną w nim podstawę prawną zarzutów tj art. 33 § 1 pkt 1 i 8 u.p.e.a. i powołując fakty, które w jej ocenie potwierdzają ich zaistnienie, zakreśliła granice swojego żądania, których organ egzekucyjny nie mógł przekroczyć. Z kolei, ze specyfiki postępowania zażaleniowego, prowadzonego w trybie art. 34 § 5 u.p.e.a. wynika, iż przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów egzekucyjnych, organ odwoławczy związany jest zakresem przedmiotowym, objętym rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego. Przepis ten stanowi bowiem, że na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie Zatem niemożność rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w przedmiocie części zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji, powoduje brak możliwości merytorycznego ustosunkowania się do nich również przez rozpoznający wniesione zażalenie organ odwoławczy.
Konsekwentnie, ponieważ zainicjowana wniesionymi zarzutami i rozpoznana przez organ egzekucyjny sprawa odnosi się wyłącznie do wskazanych jako ich podstawa pkt 1 i pkt 8 § 1 art. 33 u.p.e.a., wobec tego tylko w tym zakresie, mogły stanowić one przedmiot rozpoznania oraz rozstrzygnięcia Sądu.
Natomiast, niezależnie od oceny podniesionych zarzutów w obecnie rozpoznawanej sprawie, w sytuacji zaistnienia przesłanek umorzenia, organ egzekucyjny może procedować w ramach art. 59 u.p.e.a., w oparciu o podane w § 1 i § 2 tego przepisu przesłanki, a następnie wydać po ich rozpatrzeniu postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
- We wniesionej skardze Spółka podniosła, że w rozpatrywanej sprawie Marszałek Województwa K.-P. nie posiada zarówno statusu wierzyciela jak i organu egzekucyjnego, tym samym wszelkie czynności a także akty administracyjne podjęte przez Marszałka a utrzymane w mocy przez SKO są dotknięte wadą nieważności z uwagi na przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. W tym zakresie Spółka powołała się na wyrok NSA z dnia 22 maja.2013 r. II OSK 204/12 (CBOSA), w którym zawarto stwierdzenie, że "Zgodnie z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. prezydent miasta na prawach powiatu, będący organem ustalającym wysokość opłat rocznych za wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jest w zakresie tych opłat wierzycielem, co uprawnia go do ich poboru, a tym samym sprawia, że zostały spełnione obie przesłanki przewidziane w art. 19 § 2 u.p.e.a., przesądzające o jego właściwości jako organu egzekucyjnego w egzekucji administracyjnej tych należności pieniężnych".
Należy zauważyć, że wskazane orzeczenie zapadło w odmiennym stanie prawnym, bowiem odnosiło się do rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego, które zostało wydane w 2010r., a zatem nie mogło ono uwzględniać zmiany wprowadzonej ustawą z dnia [...] marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013r., poz. 503), w następstwie której, w art. 22b ust. 1 dodano pkt 4 stanowiący, że "Marszałek województwa jest organem egzekucyjnym uprawnionym do egzekucji należności za zobowiązania z tytułu dochodów, o których mowa w ust. 1", a zatem także z tytułu opłat rocznych za wyłączenęe gruntów rolnych z produkcji rolniczej.
Rację ma SKO podając w odpowiedzi na skargę, że przy braku w ustawie zmieniającej, która weszła w życie z dniem [...] maja 2013r., przepisów przejściowych, wprowadzony przepis ma zastosowanie do każdej sytuacji, którą reguluje. Odnosi się więc również do zdarzeń, które zaistniały wcześniej, ale których skutki rozciągają się także po jego wprowadzeniu. Według zasady tempus regit actum, skutki zdarzenia prawnego ocenia się według przepisów prawa materialnego obowiązujących w chwili gdy dane zdarzenie nastąpiło. Przyjmuje się, że zasadę tę należy domniemywać w razie braku przepisów odnoszących się do zagadnień międzyczasowych (por. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 18 października 1995 r., III CZP 29/95, OSNP 1996, nr 8, poz. 107, z dnia 20 marca 2003 r., III CZP 4/03, OSNC 2003, nr 12, poz. 162 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 lipca 1991 r., I PRN 34/01, Lex nr 1095 i z dnia 22 października 1992 r., III ARN 50/92, OSNC 1993, nr 10, poz. 181).
Wobec powyższego, w zakresie możliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie opłat rocznych, przepis art. 22b ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który wszedł w życie z dniem [...] maja 2013r. ma również zastosowanie do egzekwowanych należności, wynikających z decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2007r.
Z tych względów, zarzut naruszenia właściwości do prowadzenia egzekucji administracyjnej przez Marszałka Województwa K.-P., skutkujący zdaniem skarżącej naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. należało uznać za niezasadny.
Podobnie, z perspektywy art. 30 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie mogły odnieść zamierzonego skutku rozważania skarżącej co do charakteru prawnego egzekwowanych należności i związanego z tym braku możliwości ich egzekwowania w trybie egzekucji administracyjnej. Z przepisu tego jednoznacznie bowiem wynika, że w przypadkach niewykonywania obowiązków określonych w ustawie, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Jako oczywiście nietrafny Sąd uznał również zarzut, iż "do innego podmiotu (nazwa) została wydana decyzja, a do innego podmiotu jest prowadzona egzekucja. W powyższym zakresie organy wprost przyjęły następstwo prawne, bez przeprowadzenia postępowania w powyższym zakresie". Z załączonego do pisma SKO z dnia [...] września 2016r. odpisu zupełnego KRS z rejestru przedsiębiorców, w Dziale 1, Rubryce 1, pozycji 3 – Firma pod którą spółka działa, wymieniono T. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (adresat decyzji) oraz B. T. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a więc podmiot, wobec którego prowadzona jest egzekucja administracyjna (k. 26-30 akt sądowych). Na rozprawie w dniu [...] października 2016r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że nie kwestionuje istnienia następstwa prawnego (k. 37 akt sądowych).
Wobec przytoczonej argumentacji prawnej, podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego przez błędne zastosowanie art. 33 § 1 pkt 1 i art. 34 § 4 u.p.e.a., w związku z art. 11 i 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych należało uznać za niezasadne.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
M. Łent L. Kleczkowski J. Szulc
Źródło: CBOSA (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) ↗, pobrane 4.10.2026. Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła. Wiążący jest tekst u wydawcy. Dane osobowe w dokumencie albo błąd? Napisz: zgłoś błąd; dane osobowe zakryjemy w ciągu 7 dni.
Zapytaj o swoją sytuację
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.