Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę R.S.na wskazaną powyżej decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Następnie, w dniu 6 stycznia 2009 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu żądania podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, zarejestrowanej od dnia 07 kwietnia 2005 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w W.. Małżonka wnioskującego pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 988 zł netto. Jak wynika z oświadczenia strony, stanowi ono jedyne źródło utrzymania rodziny. Zgodnie zestawieniem oraz przedłożonymi dokumentami małż. S. ponoszą koszty związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego: czynsz 334,14 zł, woda 91,91 zł, prąd 72,10 zł oraz ubezpieczenia 49,90 zł, opłaceniem raty AIG 286,16, telefonu 28,06 zł, SAT FILM 42 zł. Zgodnie z udzielonymi informacjami zainteresowany nie posiada oszczędności, a jako majątek wskazał mieszkanie.
Referendarz zważył, co następuje
Przepis art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm; zwanej dalej p.p.s.a.) przewiduje ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że dotyczy ona odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne, oraz Fundusz Pracy. Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia:" z zakresu ubezpieczeń społecznych" wskazuje na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii.
Wobec tego należy przyjąć, iż wprawdzie art.239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. należy do wyjątków od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to jednak przedmiotowe odstępstwo od zasady określono szeroko. Reasumując, każda sprawa sądowoadministracyjna, mającą źródło roszczenia w instytucji ubezpieczeń społecznych kwalifikuje się do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych po stronie skarżącej. Z tej przyczyny wniosek strony w zakresie zwolnienia od kosztów podlega oddaleniu.
Ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – uprawnienia do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści oświadczeń R.S., złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy oraz informacji zawartych w aktach niniejszej sprawy wynika, iż wnioskujący spełnia powyżej wskazane przesłanki. Podzielając argumentację strony referendarz wziął pod uwagę okoliczność, iż dochód na osobę w rodzinie zainteresowanego wynosi 494 zł. Tym samym opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika wykracza bez wątpienia poza jej możliwości płatnicze. Zaznaczyć przy tym należy, że jeśli skarżący podejmuje się okresowo prac dorywczych, to uzyskiwane z tego źródła dochody pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb rodziny związanych z koniecznym utrzymaniem.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji