Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz 24 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 661/22

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR, Agencja) w N. odmówił Ł. K. (dalej: Skarżący, Strona) wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia [...] września 2021 r. do dnia [...] maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe zawierające magnez, podając, że wniosek został złożony przez stronę po terminie przewidzianym w obowiązujących przepisach prawa.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący, wnosząc o jego uchylenie i nadanie biegu sprawie. Zarzucił naruszenie art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000) – dalej: "k.p.a." – w zw. z § 13zo ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczególnego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. poz. 187 z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenie z dnia 27 stycznia 2015 r." – w zw. z § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 642) – dalej: "rozporządzenie z dnia 17 marca 2022 r." – oraz art. 61a w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 13zo ust. 3 i 4 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. w zw. z § 1 ust. 3 rozporządzenia z dnia 17 marca 2022 r.

Postanowieniem z dnia [...] września 2022 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. (dalej: organ, dyrektor) utrzymał w mocy postanowienie pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że § 13zo ust. 3 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się raz do dnia 31 maja 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do Biura Powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego oraz ust 4., który mówi o tym, że w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, po dniu 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy. Z kolei zgodnie z § 13zo ust. 6 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. do wniosku strona jest zobowiązana dołączyć kopie faktur, ich duplikaty lub imienne dokumenty księgowe o równoznacznej wartości dowodowej dokumentujące zakup z w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.

Organ podał, że Skarżący złożył wniosek do Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...].06.2022 r. nie dopełniając obowiązku wynikającego z § 13zo ust. 6 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. Natomiast wymagane na dzień [...].05.2022 r. dokumenty, Strona przekazała w kolejnej dacie, tj. [...].06.02022 r. Dyrektor podkreślił, że w przypadku wnioskowanej przez stronę pomocy prawodawca jednoznacznie określił w jakiej dacie i gdzie winien znaleźć się wniosek pomocowy w celu podjęcia jego skutecznego rozpoznania, tj. do dnia [...].05.2022 r. we właściwym, dla miejsca zamieszkania lub siedzibę strony, Biurze Powiatowym ARiMR. Termin ten ma charakter materialnoprawny, a zatem jest on wiążący zarówno dla strony jak i dla organu, który to nie ma prawa do jego przedłużenia lub przywrócenia, chyba, że wynika to z innych przepisów prawa. Tym samym zarzut naruszenia art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. został uznany przez organ jako niezasadny.

Dyrektor dodał również, że przepisy rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. nie przewidują żadnych okoliczności, które pozwalałyby wnioskodawcy na skuteczne złożenie wniosku po dniu 31.05.2022 r. i jednocześnie pozwalałyby organowi na jego rozpatrzenie, podkreślił, że nakazują one niewszczynanie postępowań w sprawach wniosków złożonych po dniu [...] maja 2022 r.

Z kolei w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. organ wskazał, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o pomoc finansową, o której mowa w § 13zo ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., skutkuje tym, że postępowanie administracyjne nie może być wszczęte, a organ winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślił, że upływ terminu przewidzianego przez przepisy prawa dla złożenia stosowania wniosku zalicza się do kategorii innych uzasadnionych przyczyn wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Dyrektor stanął na stanowisku, że wnioski mogły być składane w terminie do dnia 31 maja 2022 r., a za datę złożenia ww. wniosku uznaje się datę jego wpływu do Biura Powiatowego Agencji. Tymczasem wnioskodawca wysłał wniosek w dniu [...].05.2022 r., który dotarł do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Nakle nad Notecią w dniu [...].06.2022 r., czyli po terminie.

W związku z powyższą argumentacją, Dyrektor uznał, że brak było podstaw i możliwości prawnych do uwzględnienia zażalenia strony w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.

W skardze do tutejszego Sądu strona zarzuciła naruszenie:

1. 1) art. 115 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r., poz. 283) w zw. z art. 57 § 5 pkt. 2 k.p.a. w zw. z § 13zo ust. 3 i 4 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. w zw. z § 1 ust. 3 rozporządzenia z dnia 17 marca 2022 r. - przez ustalenie, że za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. Podczas gdy, przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. wyraźnie wskazuje, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2022 r., poz. 896);
2. 2) art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. § 13zo ust. 3 i 4 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. w zw. z § 1 ust. 3 rozporządzenia z dnia 17 marca 2022 r. przez uznanie, iż data złożenia wniosku nie została zachowana, podczas, gdy termin przez stronę został zachowany;
3. 3) art. 61a k.p.a. w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. § 13zo ust. 3 i 4 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. w zw. z § 1 ust. 3 rozporządzenia z dnia 17 marca 2022 r. przez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy według ustabilizowanego orzecznictwa dopuszczalność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. została ograniczona do sytuacji oczywistego braku przymiotu strony, a nie sytuacji, gdy ocena tej kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (np. wyrok NSA z 29.11.2017 r., II OSK 330/17, LEX nr 2429358), a "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego - do sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (np. wyrok NSA z 20.11.2017 r., II GSK 1706/17, LEX nr 2424216), gdy tymczasem takie okoliczności nie zaistniały;
4. 4) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 13 k.p.a., przez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, przez: sporządzenie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. uzasadnienia postanowienia, które nie odpowiada wymaganiom określonym przez przywołany przepis, z uwagi na brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji, tj. brak wskazania w uzasadnieniu faktycznym postanowienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy, brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, a nade wszystko brak wskazania przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz przez nieustosunkowanie się przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. w sposób rzetelny do zawartych w odwołaniu od postanowienia organu I instancji zarzutów;
5. 5) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 14 k.p.a., przez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zasadę pisemności oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej;
6. 6) art. 8 k.p.a. w 10 k.p.a. zw. z art. 14 k.p.a., przez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zasadę pisemności oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej;
7. 7) naruszenie art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 6 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji I instancji, przemilczenie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji istotnych okoliczności sprawy,
8. 8) naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 i art. 80, w związku z art. 11 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji I instancji, przemilczenie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji okoliczności sprawy tj. kwestii pominięcia przez organ I instancji stanowiska odwołującego, a w konsekwencji wydanie decyzji bez odniesienia się do ostatecznego stanowiska Skarżącego naruszenie prawa Skarżącego do udziału w przedmiotowym postępowaniu;
9. 9) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 15 k.p.a. przez nieodniesienie się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, co powoduje, iż uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez przepisy prawa i na jej podstawie nie jest możliwe ustalenie czy organ w prawidłowy sposób przeprowadził postępowanie odwoławcze
10. 10) ograniczenie terminu zawartego w § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 maja 2022 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub przejściowego wsparcia krajowego oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2022 r., (Dz.U. 2022 r., poz. 985), (termin składania wniosków w wersji elektronicznej do godz. 24.00) przepisami zawartymi w § 13zo ust. 1 pkt. 4 oraz ust. 3 rozporządzenia z dnia 17 marca 2022 r. (termin składania wniosków w wersji papierowej tylko w godzinach pracy biura powiatowego ARiMR).

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej nieuwzględnienie i oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – podobnie jak pozostałe wyroki sądów administracyjnych przywołane w dalszej części uzasadnienia). Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z powyższych względów nie zachodziły podstawy do przeprowadzenia rozprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Zgodnie z § 13zo ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez Skarżącego wniosku o pomoc finansową), w 2022 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1. 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
2. 2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014,
3. 3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku spowodowanymi epidemią COVID-19,
4. 4) który do dnia złożenia wniosku o tę pomoc złożył wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2022 r.
5. – na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów.

Stosownie do § 13zo ust. 2 tego aktu, pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:

1. 1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej;
2. 2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 7-9.

W myśl § 13zo ust. 3 rozporządzenia, wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się raz do dnia 31 maja 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. W ustępie 4 tego przepisu postanowiono natomiast, że w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, po dniu 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.

Powyższy przepis dodany został do rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. na mocy § 1 rozporządzenia z dnia 17 marca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 642) i wszedł w życie w dniu 26 marca 2022 r. (§ 3 rozporządzenia nowelizującego). Przepis § 13zo ust. 3 i 4 został następnie zmieniony z dniem 13 maja 2022 r. przez § 1 rozporządzenia z dnia 4 maja 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1000). Zmiana ta polegała na przyjęciu późniejszego terminu złożenia wniosku, tj. do dnia 31 maja 2022 r. Celem wprowadzonej regulacji normatywnej, która jest aktem jednorazowym, było udzielenie przez państwo pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów (§ 13zo ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r.).

Wszystkie warunki udzielania pomocy były udostępnione na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W informacjach opublikowanych 21 kwietnia 2022 r. i 12 maja 2022 r. (www.gov.pl/web/arimr/doplaty-do-nawozow-sprawdz-procedure-ubiegania-sie-o-pomoc, www.gov.pl/web/arimr/ nawozy2022-pomoc-publiczna) wyraźnie wskazano, że "Wniosek o udzielenie pomocy składa się raz w terminie do 16 maja 2022 r. w Biurze Powiatowym Agencji właściwym ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. W przypadku złożenia wniosku po 16 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.".

Pierwotnie termin do złożenia wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w § 13zo ust. 1 rozporządzenia, upływał 16 maja 2022 r., po czym – jak już zaznaczono wyżej – został wydłużony do 31 maja 2022 r. Tym samym producenci rolni uzyskali dużo więcej czasu na dokładne zapoznanie się z warunkami udzielenia pomocy. W punkcie 5 powszechnie dostępnej Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie przedmiotowej pomocy finansowej opublikowanej na ww. stronie internetowej, w sposób jednoznaczny podano, że termin składania wniosków nie podlega przywróceniu, zaś w pkt. 6, że za datę złożenia wniosku uważa się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji. W pkt. 7 poinformowano, że w przypadku złożenia wniosku po upływie wyznaczonego terminu, nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.

Jednocześnie podano do wiadomości (pkt 8 Instrukcji), że wniosek można przekazać za pośrednictwem platformy e-PUAP lub wysłać za pośrednictwem operatora pocztowego (najlepiej przesyłką rejestrowaną). Można także złożyć osobiście w kancelarii biura powiatowego Agencji lub dostarczyć do specjalnych wrzutni (jeżeli w danym BP ARiMR funkcjonuje taka forma składania dokumentów). Zatem zainteresowany producent rolny miał zapewnioną pełną możliwość zapoznania się z wszystkimi warunkami przyznawania pomocy finansowej.

Sąd podziela stanowisko organu, że termin do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o którym mowa w § 13zo ust. 3 i 4 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., jest terminem prawa materialnego, kształtującym uprawnienie do możliwości uzyskania pomocy finansowej. Termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub realizację praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. Instytucja przywrócenia terminu znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do terminów procesowych ustanowionych dla dokonywania czynności procesowych przez strony i innych uczestników postępowania. Nie mają natomiast charakteru przywracalnego terminy prawa materialnego.

W literaturze przyjmuje się, że w razie uchybienia terminu materialnego, co do którego ustawodawca nie przewidział dopuszczalności przywrócenia terminu, administracyjny stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 898/08, wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3027/19 wraz z przywołanymi tam orzecznictwem i poglądami doktryny).

Mając powyższe na uwadze Sąd wskazuje, że organ nie naruszył art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., ponieważ przepis ten odnosi się jedynie do terminów procesowych. Przeciwne stanowisko zostało skrytykowane w doktrynie przedmiotu jako podważające nie tylko istotę i funkcję terminów prawa materialnego, ale także ratio ich ustanowienia w poszczególnych dziedzinach prawa administracyjnego, a ponadto jako nadużywające technicznych przepisów procesowych do korygowania norm prawa materialnego (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 57). Regulacje zawarte w rozdziale 10 k.p.a. odnoszą się wyłącznie do terminów ustanowionych treścią kodeksu postępowania administracyjnego (por. R.Stankiewicz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, str. 527).

W odniesieniu do sposobu obliczania terminu i jego przedłużenia w związku z sytuacją, gdy termin miałby zakończyć się w sobotę bądź dzień ustawowo wolny od pracy, również wskazuje się, że dotyczy to wyłącznie terminów procesowych, nie zaś tych, które są zaliczane do terminów prawa materialnego. Ich upływ bowiem powoduje określony skutek "w rezultacie samego upływu czasu kalendarzowego". Dokonanie określonej czynności później nie może prowadzić do wydłużenia takiego terminu (por. J. Wegner [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Warszawa 2019, art. 57). Także w orzecznictwie sądów administracyjnych zaprezentowano pogląd, w świetle którego przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o sposobie liczenia terminów prawa procesowego, nie mają zastosowania do terminów prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 14/10).

W wyroku z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 433/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że art. 57 i następne k.p.a. odnoszą się jedynie do terminów proceduralnych, o czym świadczy jednoznacznie oznaczony w art. 1 zakres przedmiotowy kodeksu. Tym samym przepis ten (a także dalsze, w tym możliwość przywrócenia uchybionego terminu) nie może odnosić się do terminów o charakterze materialnym, po upływie których czynność nie może być skutecznie dokonana i których przywrócenie nie jest prawnie możliwe. Poglądy te, jak i pogląd wyrażony w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 16 listopada 2022 r. o sygn. akt I SA/Bk 413/22 o tożsamym zagadnieniu prawnym, popiera skład orzekający w tej sprawie. Tym samym do materialnego terminu określonego w przepisach § 13zo ust. 3 i 4 rozporządzenia nie może być stosowany art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.

Poza tym, zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2157), jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art.

1. 81. Przepis § 13zo ust. 3 rozporządzenia stanowi w rozumieniu art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR przepis odrębny, w związku z czym wyłączał on stosowanie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.

Zdaniem Sądu nie jest sprzeczne z wartościami konstytucyjnymi ustanawianie terminów prawa materialnego w akcie podustawowym, o ile regulacja taka nie przekracza upoważnienia zawartego w ustawie. Analizowane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR, zgodnie z którym, Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres i sposoby realizacji zadań wymienionych w ust. 1, w tym warunki i tryb udzielania wsparcia w ramach tych zadań, mając na względzie priorytety polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych oraz efektywne wykorzystanie środków finansowych. Według "Słownika języka polskiego" pod red. W. Doroszewskiego, tryb – to ustalony porządek, zwyczaj załatwiania określonych spraw, metoda postępowania (https://sjp.pwn.pl/ doroszewski/tryb;5509007.html). Wielki Słownik Języka Polskiego definiuje słowo "tryb" jako określony sposób działania lub przeprowadzania czegoś (https://wsjp.pl/haslo/podglad/38958/tryb).

Regulacja rozporządzenia wprowadzająca termin na złożenie wniosku o pomoc finansową i przewidująca określony sposób jego obliczania znajduje się w granicach ww. delegacji ustawowej, odnosi się bowiem do trybu udzielania wsparcia.

W świetle okoliczności faktycznych ustalonych przez organ w niniejszej sprawie wniosek Skarżącego wpłynął do Agencji w dniu [...] czerwca 2022 r., natomiast w świetle jednoznacznie brzmiącego § 13zo ust. 3 rozporządzenia, termin na jego złożenie upłynął z końcem dnia 31 maja 2022 r. Bez znaczenia pozostaje zaś okoliczność nadania wniosku w urzędzie pocztowym w dniu [...] maja 2022 r. Warunkiem wszczęcia postępowania jest bowiem wpływ wniosku do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego do dnia [...] maja 2022 r. Złożenie wniosku o udzielenie pomocy finansowej na zakup nawozów mineralnych, z przekroczeniem terminu zakreślonego prawem, który to termin ma charakter materialny, wobec jasnej regulacji w § 13zo ust. 3 rozporządzenia, musiał skutkować odmową wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., w związku z § 13zo ust. 4 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r.

Sąd nie dopatrzył się również wskazywanych w skardze naruszeń przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 6 k.p.a. W ocenie Sądu postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a wydane postanowienia nie budzą wątpliwości co do ich zupełności i poprawności pod względem formalno-prawnym. Mając na uwadze przywołaną wyżej argumentację nie znajdują także uzasadnienia zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej.

Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.