Uzasadnienie
W związku z wniesioną skargą na decyzję administracyjną S. K., działając przez pełnomocnika G. K. (ojca), złożył w dniu 13 lutego 2009 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten został podpisany przez pełnomocnika.
Pismem z dnia 18 lutego 2009 r. referendarz sądowy wezwał stronę do osobistego podpisania znajdującego się w aktach wniosku lub ponownego jego złożenie, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. W odpowiedzi został złożony formularz PPF, ponownie podpisany przez pełnomocnika. W wyniku ponownego wezwania do uzupełnienia braku, w piśmie z dnia 10 marca 2009 r. pełnomocnik wyjaśnił, że braki formalne zostały uzupełnione i że posiada pełnomocnictwo do dokonania czynności.
Zarządzeniem z dnia 20 marca 2009 r. referendarz sądowy WSA w Bydgoszczy pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. Stwierdził, że przedmiotowy wniosek zawierający dane o stanie majątkowym i dochodach skarżącego ma charakter oświadczenia wiedzy i nie może być podpisany przez pełnomocnika, ale tylko przez samą stronę. Ponadto wskazał, że wnioskujący składa jednocześnie oświadczenie o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, co decyduje o konieczności osobistego złożenia podpisu przez stronę.
Pełnomocnik w sprzeciwie wniósł o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu podniósł, że posiada notarialne pełnomocnictwo swego syna, który jest studentem P. P. Ze względu na odległość i konieczność uczestniczenia w zajęciach nie ma możliwości osobistego uczestniczenia w postępowaniu przed sądem i składania podpisów. Zaznaczył, że wyznaczony 7 –dniowy termin jest nie do zrealizowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Problematyka związana z podpisywaniem się przez pełnomocnika w imieniu swojego mocodawcy pod szeroko rozumianym "oświadczeniem wiedzy" stanowiła od wielu lat przedmiot rozważań zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie. Sądy administracyjny na tle różnych spraw wielokrotnie wypowiadały się co do możliwości składania przez pełnomocnika oświadczeń wiedzy w zastępstwie mocodawcy, w tym również w kwestii związanej z podpisaniem wniosku o przyznaniu prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny, jak również wojewódzkie sądy administracyjne, wypowiadając się w tym przedmiocie (można tu wskazać choćby na postanowienia NSA z dnia 25 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 191/04; z dnia 1 sierpnia 2006 r., sygn. akt II FZ 466/06) zwróciły uwagę, że pełnomocnik nie może podpisać się w imieniu swojego mocodawcy pod sporządzonym formularzem o przyznaniu prawa pomocy, gdyż dane zawarte na formularzu stanowią oświadczenie wiedzy. Składając podpis pod takim formularzem, strona bowiem jednocześnie oświadcza, że znana jest jej sankcja karna grożąca za podawanie nieprawdziwych danych lub zatajenia prawdy. Zagrożenie odpowiedzialnością karną, a więc odpowiedzialnością o charakterze indywidualnym, decydowało zdaniem sądów o konieczności osobistego podpisania przez stronę formularza o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pogląd ten, jako pogląd dominujący, został również podzielony przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.
Należy zauważyć, że z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Złożony w niniejszej sprawie urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, zawierający dane o stanie majątkowym i dochodach strony, podpisany został przez pełnomocnika. Tymczasem – jak zaznaczono wyżej - oświadczenie o stanie majątkowym ma charakter oświadczenia wiedzy i nie może być podpisany przez inną osobę niż strona. Tym bardziej, iż podpisując urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, strona składa jednocześnie oświadczenie o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenia prawdy.
Dopiero w sprzeciwie skarżący podniósł, że wyznaczony termin siedmiu dni dla uzupełnienia wskazanego braku wniosku jest nie do zrealizowania. Należy jednak podkreślić, że termin ten został skarżącemu wyznaczony dwukrotnie: pismem z dnia 18 lutego 2009 r. i z dnia 4 marca 2009 r.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art.257 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.