Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2018r., sygn. akt I SA/Bd 760/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
Pismem z dnia 12 marca 2018r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Przed doręczeniem Stronie odpisu ww. opinii przez Sąd, Skarżący wniósł osobiście sporządzoną skargę kasacyjną z dnia 19 marca 2018r., którą nadał listem poleconym w dniu 21 marca 2018r. (k. 79-92 akt sądowych).
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 23 maja 2018r. Sąd przesłał Stronie odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej pouczając o trzydziestodniowym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, który biegnie od dnia doręczenia opinii. Sąd jednocześnie wskazał, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis opinii z pouczeniem został doręczony Skarżącemu w dniu 8 czerwca 2018r. (k. 104 akt sądowych).
Pismem z dnia 7 lipca 2018r. Skarżący ponownie wniósł osobiście sporządzoną skargę kasacyjną, którą nadał listem poleconym w dniu 5 lipca 2018r. (k. 108-121 akt sądowych).
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje
Wniesione przez Skarżącego skargi kasacyjne należało uznać za niedopuszczalne i postanowić o ich odrzuceniu z następujących powodów.
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302), dalej: "p.p.s.a.", od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepis art. 175 § 1-3 p.p.s.a. określa przymus adwokacko-radcowski, który oznacza, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, w sprawach obowiązków podatkowych przez doradcę podatkowego, a w sprawach własności przemysłowej przez rzecznika patentowego. Obowiązek ten nie ma zastosowania, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej.
Stosownie do art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni. Z treści art. 177 § 4 zd. 3 p.p.s.a., mającego zastosowanie w niniejszej sprawie wynika, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia tej opinii.
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 6 października 2017r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w ramach prawa pomocy ustanowił dla Strony pełnomocnika, radcę prawnego. Pismem z dnia 29 listopada 2017r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. poinformował o wyznaczeniu dla Skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego M. T.. Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2018r., sygn. akt I SA/Bd 760/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Strony. Reprezentujący Skarżącego pełnomocnik pismem z dnia 12 marca 2018r. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która została doręczona Skarżącemu w dniu 8 czerwca 2018r. Skarżący wniósł dwie skargi kasacyjne, które sporządził osobiście. Pierwszą w dniu 21 marca 2018r., drugą w dniu 5 lipca 2018r.
W zakresie obu skarg kasacyjnych należy stwierdzić, że zostały one sporządzone z naruszeniem powołanego art. 175 p.p.s.a., z którego jednoznacznie wynika, że niedopuszczalne są skargi kasacyjne, które nie zostały sporządzone przez osoby mające status zawodowy, o którym mowa w tym przepisie. Brak skargi kasacyjnej, w postaci sporządzenia jej przez osobę do tego nieuprawnioną jest brakiem tego typu, że odrzucenie skargi w tym wypadku nie wymaga uruchomienia trybu usuwania braków formalnych (zob.: H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, T.Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 562). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2004r., sygn. akt FSK 3/04 stwierdził, że sporządzanie skargi kasacyjnej przez stronę z naruszeniem art. 175 § 1-3 p.p.s.a. jest brakiem kasacji, który uzasadnia jej odrzucenie (LEX nr 83280, M. Prawn. 2004/5/202, PP 2004/7/53).
Należy zauważyć, że mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 177 § 4 zd. 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Strona może samodzielnie wnieść skargę kasacyjną. Nadal bowiem obowiązują rygory przewidziane w art. 175 p.p.s.a. Przy czym Skarżący nie wskazał w treści skarg kasacyjnych, aby należał do określonego w art. 175 p.p.s.a. kręgu podmiotów uprawnionych do sporządzania skargi kasacyjnej. Nie wynika to również z akt sądowych sprawy. W konsekwencji, obie skargi kasacyjne sporządzone przez Skarżącego osobiście należy uznać za niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a., zgodnie z którym, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Ponadto, w zakresie pierwszej skargi kasacyjnej, wniesionej przez Stronę w dniu 21 marca 2018r. należy stwierdzić, że została ona wniesiona przed rozpoczęciem biegu trzydziestodniowego terminu określonego w art. 177 § 1 w zw. z art. 177 § 4 p.p.s.a., który dla Skarżącego rozpoczął bieg od dnia 8 czerwca 2018r. wraz z doręczeniem Stronie odpisu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe uchybienie stanowi również przesłankę do uznania tej skargi kasacyjnej za niedopuszczalną i odrzucenia jej na podstawie art. 178 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie należy podkreślić, że Sąd doręczając Skarżącemu odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej udzielił, zgodnie z art. 6 p.p.s.a., potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych, pouczył o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Sąd w piśmie z dnia 25 maja 2018r. poinformował Stronę, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem tut. sądu biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Sąd pouczył, że skarga kasacyjna pod rygorem odrzucenia, powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego: adwokatem lub radcą prawnym albo doradcą podatkowym - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami albo rzecznikiem patentowym - w sprawach własności przemysłowej (k. 100 akt sądowych).
Zatem Skarżący chcąc skutecznie zaskarżyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 stycznia 2018r., w sytuacji złożenia przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, powinien był wnieść skargę kasacyjną sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru do dnia 9 lipca 2018r., bowiem z tym dniem upływał trzydziestodniowy termin określony w art. 177 § 1 w zw. z art. 177 § 4 zd. 3 p.p.s.a. W terminie tym do tut. Sądu nie wpłynęła żadna skarga kasacyjna Strony spełniająca wymogi art. 175 p.p.s.a. (por.: postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2018r. sygn. akt I SA/Po 1358/16).
Na marginesie powyższych rozważań zauważyć należy, że w pierwszej skardze kasacyjnej z dnia 19 marca 2018r. Skarżący powołał się na "wypowiedzenie" pełnomocnictwa ustanowionemu pełnomocnikowi, co nie znalazło potwierdzenia w pismach radcy prawnego M. T. oraz Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w B., stanowiących odpowiedź na zapytanie tut. Sądu. W piśmie z dnia 25 czerwca 2018r. pełnomocnik Skarżącego, radca prawny M. T. poinformowała, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do skutecznego wypowiedzenia pełnomocnictwa przez Skarżącego, natomiast w piśmie z dnia 23 lipca 2018r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. wskazał, że do Izby nie wpłynęło żadne oświadczenie Skarżącego dotyczące wypowiedzenia pełnomocnictwa, ani żaden wniosek dotyczący zmiany osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w związku z tym, w ocenie Dziekana, pełnomocnikiem Skarżącego jest nadal ustanowiona radca prawny M. T. (k.105 i 125 akt sądowych).
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 178 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.