Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę A.K. na wskazaną powyżej decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Następnie, w dniu 08 stycznia 2009 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
W uzasadnieniu żądania podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Samodzielnie wychowuje dwie małoletnie córki – 10 i 9 lat. Na miesięczny dochód gospodarstwa domowego składają się: wynagrodzenie za pracę w Bibliotece Miejskiej w I. (908 zł netto), zasiłek rodzinny (124 zł) oraz świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego (500 zł).Skarżąca mieszka wraz z rodzicami, którzy z uwagi na trudności finansowe korzystają ze jej wsparcia. Matka zainteresowanej jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Ojciec od września 2008 r. nie pracuje, oczekując na wydanie orzeczenia w przedmiocie ustalenia prawa do renty. W związku z chorobą korzysta z prawa do zasiłku. Wnioskująca podała, iż jej wynagrodzenie podlega zajęciu na poczet zadłużenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zainteresowana nie posiada majątku oraz oszczędności. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radca prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym..
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Przepis art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm; zwanej dalej p.p.s.a.) przewiduje ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia:" z zakresu ubezpieczeń społecznych" wskazuje na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii.
Wobec tego należy przyjąć, iż wprawdzie art.239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. należy do wyjątków od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to jednak przedmiotowe odstępstwo od zasady określono szeroko. Reasumując, każdą sprawę sądowoadministracyjną, mającą źródło roszczenia w instytucji ubezpieczeń społecznych cechować będzie występowanie instytucji ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych po stronie skarżącej. Z tej przyczyny wniosek strony w zakresie zwolnienia od kosztów podlega oddaleniu.
Ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – uprawnienia do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści oświadczeń A.K., złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy oraz informacji zawartych w aktach niniejszej sprawy wynika, iż wnioskująca spełnia powyżej wskazane przesłanki. Podzielając argumentację strony referendarz wziął pod uwagę okoliczność, iż dochód na osobę w rodzinie zainteresowanej wynosi 453 zł. Tym samym opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika wykracza bez wątpienia poza jej możliwości płatnicze.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji