Uzasadnienie
I SA/Bd 780/10
Wraz ze skargą na wskazaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. I.D.-B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskująca z sezonowego wynajmu kwater osiąga niewysokie zyski, które nieznacznie przekraczają 1000 zł w miesiącu. Stąd skarżąca korzysta ze wsparcia materialnego ze strony rodziny, w tym matki, u której zamieszkuje w okresie zimowym. Wtedy też podejmuje się prac dorywczych płatnych 3-4 zł za godzinę pracy na stanowisku sprzedawcy, opiekunki czy za sprzątanie mieszkania. Skarżąca opisując stan rodzinny wskazała, że posiada na utrzymaniu małoletnią córkę oraz przewlekle chorego męża. Wnioskująca nie tylko nie zgromadziła zasobów pieniężnych, lecz również jest zadłużona w stosunku do rodziny i na rzecz banku, przy czym w części uregulowała zaległe zobowiązanie podatkowe. Do akt sprawy przedstawiła zaświadczenia o wysokości dochodów uzyskanych w latach 2008 - 2009 oraz informację biura rachunkowego, w której scharakteryzowano rodzaj i rozmiar działalności gospodarczej prowadzonej przez ubiegającą.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej celem umożliwienia dochodzenia swoich praw przed Sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Jako, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa, to powinno się ono sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków umożliwiających udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zgodnie z art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Ze względu na tak określone granice prawa pomocy, skarżąca winna uprawdopodobnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje przepis art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W orzecznictwie wskazuje się, że przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić zarówno sobie, jak i rodzinie, minimum warunków socjalnych.
Wyjaśnić w tym miejscu należy też, iż zasadność żądania wnioskującej podlega badaniu w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie należy ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony, jej możliwości finansowych.
Zatem stwierdzić należało w powyżej omawianym kontekście, że wnioskująca spełnia przesłanki wskazane w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z złożonych oświadczeń oraz dokumentów wynika, iż źródłem miesięcznego utrzymania rodziny skarżącej jest niewysoki dochód uzyskiwany sezonowo. Jego uśredniona wysokość nieprzekraczająca 1000 zł na miesiąc wskazuje, że wobec zainteresowanej spełniona została przesłanka materialna, od której zależy udzielenie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie referendarza, pomimo, że wnioskująca nie zadeklarowała wysokości wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny, to bez wątpienia je ponosi, jednakże, jak zaznaczyła, przy pomocy matki.
Reasumując, zestawienie wysokości dochodów trzyosobowego gospodarstwa domowego ubiegającej, ze standartowymi wydatkami zabezpieczającymi podstawowe potrzeby rodziny, pozwala na zwolnienie wnioskującej od kosztów sądowych, w tym również wpisu sądowego od niniejszej skargi, który zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz.2193 ze zm.) wynosi 500 zł.
Oznacza to, że zainteresowana nie będzie ponosić wymaganych opłat w związku z toczącą się sprawą z jej skargi przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy, jak i przez sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W związku z powyższym, na podstawie wskazanych przepisów, w oparciu o art.258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.