Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. T. K. zwrócił się do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2005 i 2006.
Decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...], Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] odmówił T. K. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2005 w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł oraz za rok 2006 w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł. Jak wskazał organ podatnik dnia [...] lutego 2009 r. złożył zeznania o wysokości osiągniętych dochodów za 2005 r., wykazując kwotę do zapłaty [...] zł i za 2006 r. kwotę [...] zł. W dniu [...] sierpnia 2009 r. podatnik złożył korekty zeznań podatkowych PIT-36, wykazując kwotę do zapłaty za 2005 r. w wysokości [...] zł i za 2006 r. kwotę [...] zł. Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. (data wpływu [...] sierpnia 2009 r.) zwrócił się o umorzenie zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, motywując prośbę tym, że w dniu [...] lutego 2009 r. złożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za lata 2005-2006 z tytułu osiąganych dochodów zagranicznych opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zamiarem zobowiązanego było skorzystanie z obowiązującej do dnia [...] lutego 2009 r. ulgi abolicyjnej związanej z dochodami zagranicznymi. Ustawa z dnia 25 lipca 2008 r. o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 143, poz.894) dała możliwość uniknięcia kary z tytułu nie złożenia zeznania podatkowego w terminie, jak również umożliwiła ubieganie się o umorzenie zobowiązań podatkowych wynikających ze złożonych zeznań. Zobowiązany pobierając stosowne druki w biurze podawczym, nie pobrał żadnych innych poza drukami PIT-36. W chwili składania wniosku był osobą bezrobotną, bez żadnego majątku, nieruchomości czy samochodu.
Organ wskazał, że na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym mógł na wniosek podatnika umorzyć w całości lub w części zaległość podatkową. Powołał się na oświadczenie podatnika z dnia [...] września 2009 r. o stanie majątkowym, z którego wynikało, iż posiadał oszczędności w wysokości [...] zł na koncie w PKO BP, wynajmował pokój za który miesięczna opłata wynosiła [...] zł oraz płacił alimenty na córkę Annę w wysokości [...] zł. Organ podkreślił, że nie kwestionuje trudnej sytuacji materialnej podatnika. Powołał się jednak na wyjątkowy charakter zobowiązań podatkowych, które są podstawą dochodów państwa. Naczelnik Urzędu wskazał, że ustawa o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej weszła w życie z dniem 6 sierpnia 2008 r., i warunkiem skorzystania z umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami było złożenie w terminie sześciu miesięcy wniosku na druku PIT-AZ wraz z oświadczeniem na druku AZ-O oraz z zeznaniem podatkowym.
Podatnik złożył natomiast jedynie zeznanie podatkowe na drukach PIT-36, w którym wykazał tylko dochód osiągnięty za granicą, bez wyliczenia należnego podatku ani kwoty do zapłaty. Dopiero w dniu [...] sierpnia 2009 r. złożył korekty zeznań. Organ wskazał, że informacje o możliwości skorzystania z tzw. "abolicji podatkowej" były szeroko nagłaśniane w środkach masowego przekazu, jak również w siedzibie organu podatkowego wyznaczono punkty do udzielania informacji w powyższym zakresie oraz udostępniono ulotki informacyjne przygotowane przez Ministerstwo Finansów.
Pismem z dnia [...] października 2009 r. (data nadania pisma w czeskim urzędzie pocztowym w [...]) podatnik złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej. Wskazał na swój brak wiedzy o zasadach wprowadzonych ustawą abolicyjną. Podkreślił także, że pracownicy urzędu skarbowego nie okazali mu pomocy przy wypełnianiu druków i nie dostarczyli informacji o konieczności złożenia druków PIT-AZ oraz AZ-O. Jako świadka tego zdarzenia wskazał swoją siostrę K. K. Raz jeszcze podkreślił swoją ciężką sytuację materialną i dodał, że ma na koncie około [...] zł oraz kredyt w Wielkiej Brytanii w wysokości około [...] funtów.
Pismem z [...] października 2009 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] wezwał T. K. do sprecyzowania wniosku czy dotyczy on odwołania od decyzji tutejszego organu podatkowego czy ponownej prośby o umorzenie zaległości podatkowej kierowanej do organu.
W dniu [...] listopada 2009 r. do Biura Podawczego Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] wpłynął wniosek podatnika o umorzenie zaległości podatkowej. W uzasadnieniu wniosku strona powtórzyła argumentację zawartą w swoim pierwotnym wniosku z dnia [...] października 2009 r., dodając jednocześnie, iż nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji organu z [...] października 2009 r. oraz zarzuca jej, że nie uwzględnia faktu wprowadzenia w błąd podatnika przez pracowników urzędu.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w [...] stwierdził, że odwołanie T. K. z dnia [...] października 2009 r. od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] października 2009 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art.223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Jak wskazał organ odwoławczy decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona w dniu [...] października 2009 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Decyzję w trybie art.149 Ordynacji podatkowej odebrała siostra podatnika. Decyzja zawierała pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej w [...], za pośrednictwem organu podatkowego pierwszej instancji w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Zgodnie z art.12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej termin określony w ustawie uważa się za zachowany, gdy przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.
Dyrektor Izby wskazał, że odwołanie wniesiono za pośrednictwem czeskiego urzędu pocztowego w dniu [...] października 2009 r. Podkreślił, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że datą wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym jest data przekazania przesyłki przez ten urząd polskiemu urzędowi pocztowemu. Organ powołał się na pismo z dnia [...] listopada 2009 r. otrzymane z Poczty Polskiej, w którym operator wskazał na datę [...] października 2009 r. jako datę otrzymania przesyłki od czeskiego urzędu pocztowego.
W związku z powyższym organ przyjął, że odwołanie wniesiono jeden dzień po terminie. Dyrektor Izby podkreślił, że podatnik nie zawarł w odwołaniu wniosku o przywrócenie terminu ani nie podał przyczyny jego uchybienia. Tym samym nie wypełnił przesłanek do przewidzianej w art.162 Ordynacji podatkowej instytucji przywrócenia terminu. Organ wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie należy dokonać czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu do wniesienia takiego podania jest niedopuszczalne.
W dniu [...] stycznia 2010r. złożono skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Skarżący wskazał, że decyzję odebrała jego siostra, a on sam często przebywa poza domem z racji wykonywanej pracy. Podkreślił, że pismo otrzymał dopiero [...] października 2009 r., zaś dzień później musiał pilnie wyjechać do Czech. W związku z powyższym [...] października 2009 r. nadał odwołanie w czeskim urzędzie pocztowym z przekonaniem, że termin został dochowany. Jak zaznaczył był przekonany, że w krajach Unii Europejskiej nie obowiązuje taki warunek, że pismo należy nadać w polskim urzędzie pocztowym. Wskazał, że nie wnosił w odwołaniu o przywrócenie terminu, gdyż nie wiedział, że został on uchybiony. Raz jeszcze podkreślił, że sprawa dotyczy umorzenia zaległości podatkowej, która jego zdaniem powstała w wyniku wprowadzenia go w błąd przez urzędnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...].
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego jak i procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby skarbowej stwierdził, iż odwołanie do decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] października 2009r. zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 223 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U.z 2006r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Z § 2 pkt 1 przepisu wynika natomiast, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Z akt sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2005-2006 wraz z odsetkami za zwłokę została doręczona w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej. Z adnotacji i podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, iż przesyłkę doręczono pełnoletniemu domownikowi – siostrze skarżącego pani K.K. (k- 20 akt administracyjnych). Pouczenie o trybie i terminach wniesienia odwołania zawarte było we wskazanej decyzji.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniesione zostało pismem z dnia [...] października, nadanym w tym dniu w czeskim urzędzie pocztowym (k-23 akt administracyjnych).
Stosownie do art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.
Z brzmienia tego przepisu należy wnosić, że data nadania pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy zachowany został termin do złożenia tego pisma (por. wyrok NSA z 27 listopada 1997 r., sygn. akt I SA/Po 1273/96).
Nie oznacza to jednak, że pismo nie może być nadane przez stronę w zagranicznym urzędzie pocztowym. Zdaniem Sądu może, jednakże wówczas, jak przyjmuje się w orzecznictwie, za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uważa się datę przekazania przesyłki przez ten urząd - polskiemu urzędowi pocztowemu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 1975 r., sygn. akt II CZ 13/75 publ. OSPiKA 1975 r. nr 10, poz. 216; postanowienie Sądu Najwyższego z 12 maja 1978 r., sygn. akt IV CR 130/78 publ. OSPiKA 1979 r., nr 4, poz. 76; orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 23 listopada 1999 r., sygn. akt I ACa 247/99; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2008r., sygn. akt II OSK 1101/07). Stanowisko takie prezentowane jest również w doktrynie (patrz. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2006, s. 219; H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, s. 330).
W ocenie Sądu również na gruncie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji należy za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uznać datę przekazania tej przesyłki polskiej placówce pocztowej operatora publicznego.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy wystąpił do Poczty Polskiej z zapytaniem w jakiej dacie przesyłka nadana przez Skarżącego została przekazana do polskiego urzędu pocztowego (k-34 akt administracyjnych). Z odpowiedzi udzielonej przez Pocztę Polską Centrum Ekspedycyjno-Rozdzielcze w Warszawie wynika, iż przesyła wpłynęła do polskiego urzędu w dniu [...] października 2009r. (k-36 akt administracyjnych).
Termin do złożenia odwołania upływał z dniem [...] października 2009r. A zatem nie budzi wątpliwości, iż skarżący złożył odwołanie jeden dzień po terminie. W świetle powyższego należy przyjąć, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W skardze podniesiono, iż strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu albowiem była przekonana, że termin został przez nią dochowany. Wskazać należy, iż z dniem otrzymania zaskarżonego postanowienia strona uzyskała informację o przekroczeniu terminu do złożenia odwołania. Jednocześnie postanowienie to w swojej treści zawierało pouczenie o trybie i terminie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, przy czym należy podkreślić, iż siedmiodniowy termin wynikający z art. 162 § 2 ordynacji należało liczyć od dnia otrzymania zaskarżonego postanowienia.
Na marginesie już tylko Sąd chciałby wskazać, iż Skarżący w sytuacji gdy zmieni się jego sytuacja materialna w jakikolwiek sposób, może ponownie wystąpić z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
H. Adamczewska – Wasilewicz I. Najda – Ossowska U. Wiśniewska