Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. odmówił R. M. przywrócenia terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Na postanowienie organu I instancji producent wniósł zażalenie, w którym podniósł, że w poprzednich 3 latach nie składał oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć, gdyż sądził, że Agencja posiada jego dane dotyczące przeznaczenia płatności, tj. zakupu bydła rzeźnego. Wskazał, że otrzymaną płatność przeznaczył wyłącznie na zakup bydła. Podkreślił, że prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 9,15 ha i płatność niskotowarowa znacząco wpływała na jego rozwój.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w decyzji z dnia [...] o przyznaniu producentowi płatności dla gospodarstwa niskotowarowego umieszczony został zapis, iż płatność będzie wypłacana przez 5 kolejnych lat, z zastrzeżeniem wskazanym w § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dni po ww. terminie należy złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z dokumentem potwierdzającym zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia.
Organ wskazał, że trzecia rata płatności niskotowarowej została wypłacona R. M. w dniu 21 kwietnia 2008 r. Wobec powyższego, termin na realizację przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w planie upłynął w dniu 21 października 2008 r. Z kolei termin na złożenie oświadczenia wraz z załącznikami upłynął w dniu 28 października 2008 r. Z akt sprawy wynika, że producent złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć w dniu 21 maja 2009 r., do którego dołączył prośbę o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia.
Odnosząc się do przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu organ wskazał, że strona uchybienie terminowi na złożenie oświadczenia usprawiedliwiła złym stanem zdrowia na potwierdzenie, czego przedstawiła zaświadczenie lekarskie z dnia 20 maja 2009 r. Z treści zaświadczenia wynika, że R. M. od 1996 r. choruje na przewlekłą chorobę płuc, a z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia producent wymaga pomocy przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Kierownik Biura Powiatowego Agencji we Włocławku rozpoznając prośbę o przywrócenie terminu wskazał, że zainteresowany powołał się na okoliczności niestwarzające żadnej przeszkody w terminowym złożeniu oświadczenia. Organ II instancji w pełni podzielając stanowisko organu I instancji podkreślił, iż braku winy w uchybieniu terminu nie uzasadnia każda choroba, która potwierdzona została zaświadczeniem lekarskim. Zaświadczenie przedstawione przez stronę potwierdza jedynie, że skarżący przewlekle choruje od 1996 r. W ocenie organu II instancji, powyższa okoliczność nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia.
Organ wskazał, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem do okoliczności faktycznych uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się m.in.: nagłą chorobę tzn. taką, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Choroba przewlekła nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej i nadania pisma pocztą lub przez domownika. Skoro choroba, która trwa od 1996 r. nie uniemożliwiła złożenia osobiście pisma z dnia 14 kwietnia 2009 r., wniosku o przywrócenie terminu z dnia 21 maja 2009 r., organ uznał, że również oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć określonych w planie i we wniosku skarżący mógł i powinien złożyć w terminie.
Na postanowienie organu II instancji R. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której podniósł, że wymagane dokumenty dotyczące przedsięwzięcia złożył w Biurze Powiatowym Agencji we W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że postanowienie to nie narusza prawa.
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:
- 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz
- 2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Powyższe oświadczenie składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął wskazany 6 miesięczny termin (§ 8 ust.2 rozporządzenia).
W rozpatrywanej sprawie termin do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego mijał w dniu 21 października 2008 r. Skarżący natomiast złożył to oświadczenie Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR we W. w dniu 21 maja 2009 r., a zatem po wyznaczonym terminie.
Prawidłowo organ uznał, że termin wynikający z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. jest terminem procesowym. Strona może się bronić przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu, wnosząc prośbę o jego przywrócenie. Instytucja przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58-60 k.p.a.
Warunkiem przywrócenia terminu jest: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, 2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, 3) dochowanie 7 dniowego terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4) dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin.
Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.
Z treści powołanych wyżej przepisów prawa wynika, że przywrócenie terminu uzależnione jest w szczególności od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie to środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) o jakimś fakcie. Na stronie spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy organ prawidłowo uznał, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Należy zauważyć, iż wprawdzie w niniejszej sprawie strona nie złożyła oddzielnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, jednakże w piśmie z dnia 8 czerwca 2009 r. — odwołaniu od decyzji organu I instancji w sprawie wstrzymania płatności powołała okoliczności, w jej opinii, usprawiedliwiające uchybienie terminu. Skarżący stwierdził, że uchybienie to spowodowane było długotrwałą chorobą.
W zażaleniu na postanowienie organu I instancji o odmowie przywrócenia terminu skarżący wskazał, że w poprzednich latach nie składał żadnego oświadczenia, gdyż sądził, że Agencja posiada jego dokumenty dotyczące przeznaczenia płatności.
W skardze strona nie podniosła żadnych nowych okoliczności.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, że powyższe okoliczności nie mogą być podstawą stwierdzenia, że uchybienie terminu do złożenia oświadczenia było przez skarżącego niezawinione.
Stan chorobowy strony może wystarczyć do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, ale, jak potwierdza to ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych, z którą zgadza się również ten Sąd, wówczas, gdy jest to nagła choroba całkowicie uniemożliwiająca dokonanie czynności prawnej (zob. wyrok WSA z dnia 29 października 2004 r., III SA 2967/03). Natomiast choroba skarżącego miała charakter przewlekły, co on sam potwierdził w odwołaniu z dnia 8 czerwca 2009 r. Strona choruje na przewlekłą chorobę płuc od 1996 r.
W odróżnieniu od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej i nadania pisma za pośrednictwem poczty - osobiście lub przez domownika (por. wyrok NSA z dnia 19.09.2000 r., I SA 1072/00, wyrok NSA z 1.03.1999 r., II SA 45/99, wyrok NSA z 30.12.1999 r., III SA 1259/98). Skoro choroba ta nie uniemożliwiała skarżącemu wykonywanie prac w gospodarstwie, złożenia odwołania z dnia 8 czerwca 2009 r. czy zażalenia na postanowienie organu I instancji, to należy uznać, że nie stanowiła również przeszkody do złożenie przez skarżącego w terminie wskazanego oświadczenia.
Tym samym, w ocenie Sądu, choroba, na którą powołuje się skarżący, nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do złożenie oświadczenia.
Skarżący wskazał również, że nie składał żadnego oświadczenia, gdyż sądził, że Agencja posiada jego dokumenty dotyczące przeznaczenia płatności. Wskazuje to na brak świadomości strony co do obowiązku złożenia takiego oświadczenia. W ocenie Sądu brak takiej świadomości nie może usprawiedliwiać braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Należy również podkreślić, że w decyzji z dnia [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego organ zaznaczył, że warunkiem przyznania płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. Organ wskazał również, że w ciągu 7 dni po tym terminie należy złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że decyzja tę skarżący odebrał w dniu 7 lutego 2006 r.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.