Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. prowadził wobec praw i składników majątkowych S. P. (Skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty [...] S.A. tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2020 r. Należności objęte tytułem wykonawczym stanowiły zaległe opłaty abonamentowe. W toku postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności Skarżącego z rachunku bankowego w [...] S.A. i w [...] S.A., a zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały Skarżącemu doręczone w dniu [...] czerwca 2020 r. W związku z realizacją w dniu [...] czerwca 2020 r. przez [...] S.A. zajęcia rachunku bankowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. zakończył egzekucję prowadzoną wobec praw i składników majątkowych Skarżącego. Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. skierowano do [...] S.A. uchylenie zajęcia.
W dniu [...] czerwca 2020 r. wpłynął do Urzędu Skarbowego w I. wniosek Skarżącego z dnia [...] czerwca 2020 r. o wskazanie powodu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i o doręczenie tytułu wykonawczego.
Na powyższy wniosek organ egzekucyjny pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. udzielił wyjaśnień Skarżącemu przedstawiając stan faktyczny sprawy i przesłał kserokopie dokumentów w postaci powyższych zawiadomień i tytułu wykonawczego.
W dniu [...] czerwca 2020 r. Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2020 r. Ponadto w dniu [...] lipca 2020 r. Skarżący złożył na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skargę na czynności egzekucyjne w postaci egzekucji z rachunków bankowych, w której wskazał podjęcie przez organ egzekucyjny przedwczesnego zastosowania i zrealizowania środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu stwierdził, że egzekucja została dokonana bez podstawy prawnej, a zarzuty formalnoprawne dotyczą prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego.
W dniu [...] lipca 2020 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego w I. pismo Skarżącego z dnia [...] lipca 2020 r., w którym podtrzymywał wniesione wcześniej zarzuty z dnia [...] czerwca 2020 r. i skargę na czynności egzekucyjne z dnia [...] lipca 2020 r.
Rozstrzygając podanie Skarżącego z [...] lipca 2020 r., organ egzekucyjny na podstawie art. 54 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. oddalił skargę na czynności egzekucyjne. Postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż zaskarżone czynności dokonane zostały w oparciu o art. 80 § 1-3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i podjęte działania zgodne były z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto zaznaczono, iż kwestionowane czynności egzekucyjne dokonane zostały w oparciu o prawidłowo sporządzone zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów.
Na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego Skarżący złożył w terminie zażalenie z dnia [...] sierpnia 2020 r., nadane na poczcie [...] sierpnia 2020 r. Postanowienie zaskarżał w całości wnosząc o przekazanie sprawy Naczelnikowi Urzędu
Skarbowego w I. do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący zaznaczał, że istotą sprawy jest skarga z dnia [...] lipca 2020 r., którą podtrzymuje w całości, wskazując na zaniechanie przez komornika skarbowego poinformowania w formie pisemnej o wszczętym postępowaniu. Podniósł także, że tytuł wykonawczy otrzymał 12 dni po realizacji przez bank egzekwowanej należności.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie uwzględnił zażalenia Skarżącego i utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.
W wydanym [...] września 2020 r. postanowieniu uzasadnił swoje stanowisko.
Skarżący nie zgodził się z ustaleniami skarżonego postanowienia i wniósł o jego uchylenie w całości. Zdaniem Skarżącego postanowienie pominęło nałożony na mocy art. 805 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego obowiązek doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, pozbawiając ją prawa do obrony. Ponadto zaznaczono, że na żądanie strony zgodnie z art. 805 § 2 K.p.c. komornik powinien okazać jej tytuł wykonawczy w oryginale. W uzasadnieniu Skarżący podtrzymał wniesioną skargę z dnia [...] lipca 2020 r. na czynności egzekucyjne podjęte przez organ egzekucyjny przedwcześnie i zrealizowanie środka egzekucyjnego z naruszeniem art. 805 § 1 Kpc, gdyż przed bezprawnym pobraniem [...] czerwca 2020 r. z konta kwoty [...]zł nie doręczono dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, pozbawiając go prawa do obrony.
Ponadto wskazał, że organ egzekucyjny po upływie 10 dni od pobrania kwoty [...]zł doręczył w dniu [...] czerwca 2020 r. po raz pierwszy zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia [...] czerwca 2020 r. i tytuł wykonawczy z [...] maja 2020 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoja argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie powinno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Na podstawie art. 120 tej ustawy "W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów." Niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lutego 2021 r.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę do wniesienia skargi stanowi art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a podstawę do wydania postanowienia – art. 54 § 4. Stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przez czynność egzekucyjną, na podstawie art. 1a pkt 2 powołanej ustawy, rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym, dlatego jej złożenie ma na celu zbadanie prawidłowości działania organu egzekucyjnego przy podejmowaniu czynności egzekucyjnych. W egzekucji należności pieniężnych organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne wymienione w art. 1a pkt 12 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Jednym z takich środków jest egzekucja z rachunków bankowych, której tryb został uregulowany w art. 80 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego.
Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, organ egzekucyjny przesłał do [...] S.A. i [...] S.A. zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2020 r. odpowiednio o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie oraz kosztami egzekucyjnymi. Zawiadomienia te zostały doręczone elektronicznie za pośrednictwem systemu [...] w dniu [...] czerwca 2020 r. Organ egzekucyjny zgodnie z art. 80 § 3 ustawy jednocześnie zawiadomił Skarżącego o skierowaniu do banków zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunków w bankowych, doręczając w dniu [...] czerwca 2020 r. odpisy tych zawiadomień wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2020 r. Korespondencja ta została przez organ egzekucyjny nadana na poczcie w dniu [...] czerwca 2020 r. i była awizowana dwukrotnie w dniach [...] i [...] czerwca 2020 r. W aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru tej przesyłki dnia [...] czerwca 2020 r. przez G. P. – żonę Skarżącego. Doręczenie to Sąd uznaje za skuteczne.
Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie obligują organu egzekucyjnego do doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego przed wszczęciem egzekucji. Zgodnie bowiem z art. 26 § 5 ustawy wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
W niniejszej sprawie wszczęcie egzekucji nastąpiło przed doręczeniem Skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego przez doręczenie zawiadomień dłużnikom zajętej wierzytelności (bankom) i nie oznacza to, jak wynika z powyższego art. 26 § 5 pkt 2 ustawy, działania niezgodnego z przepisami, na co wskazywał Skarżący.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przywołanych przez Skarżącego przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575), wskazać należy, iż nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ sprawa niniejsza dotyczy postępowania egzekucyjnego w administracji (a nie egzekucji cywilnej), do którego mają zastosowanie przepisy przywoływanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wynika to z faktu, iż egzekwowane należności stanowią opłaty abonamentowe, do których stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1689).
Podobnie fakt doręczenia Skarżącemu tytułu wykonawczego po przekazaniu przez [...] S.A. zajętej kwoty egzekwowanych należności Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w I. w świetle powyższych regulacji prawnych nie stanowi naruszenia przepisów prawa.
Ponadto Sąd stwierdza, że z zapisów znajdujących się w tytule wykonawczym z dnia [...] maja 2020 r. wynika, iż klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny nadał w dniu [...] maja 2020 r. zgodnie z art. 27 § 1 ust. 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną.