Uzasadnienie
W dniu 9 września 2011r. (uzupełniony 23 września 2011r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął kolejny wniosek (formularz PPF) J. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku z dnia 9 września 2011r. podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz synami w wieku 21 oraz 24 lat. Z kolei w oświadczeniu z dnia 20 września 2011r. podał, że synowie prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Wnioskujący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży paliw, która ostatnio przynosi stratę. Wyjaśniając wątpliwości oświadczył, że dochód według zeznania PIT-36L za 2010 r. wyniósł [...]zł, z kolei według zeznania PIT-38 dochód za 2010 r. wyniósł [...] zł. Ponadto uzyskuje dochód z tytułu najmu w wysokości [...] zł miesięcznie.
Skarżący wymienił jako majątek dom o powierzchni 87 m2, 5 ha nieruchomości rolnej oraz działki budowlane. Oświadczył, że comiesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą około [...] zł. Poza tym poinformował, że łącznie raty kredytu hipotecznego miesięcznie wynoszą około [...] zł a źródłem jego spłaty jest działalność gospodarcza. Następnie oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący za 2010 r. uzyskał dochód, który według zeznania PIT-36L za 2010 r. wyniósł [...] zł, z kolei według zeznania PIT-38 dochód za 2010 r. wyniósł [...] zł. W przeliczeniu na jedną osobę gospodarstwa domowego (z oświadczenia z dnia 20 września 2011r. wynika, że synowie prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe) dochód za 2010r. wyniósł zatem średnio [...] zł miesięcznie. Jest to kwota, która znacznie przekracza wysokość minimalnego wynagrodzenia miesięcznego, które od stycznia 2011r. jest ustalone w wysokości 1.386,00 zł. Zwrócić należy uwagę, że dotychczas ponosił koszty sądowe.
Również powoływanie się na rozdzielność majątkową jest chybione, ponieważ instytucja ta ma inny cel. Z całą pewnością skarżący ma zagwarantowany wysoki poziom utrzymania. Wskazuje na to duża powierzchnia zamieszkiwanego lokalu jak i wysoki dochód oraz wydatki. Tylko na obsługę jednego kredytu skarżący wydaje [...] zł miesięcznie. Tymczasem wg formularza PPF ma zaciągnięte trzy kredyty. Prawo pomocy zaś przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny. Żadna z powyższych sytuacji nie dotyczy wnioskodawcy.
Stwierdzić też należy, że zobowiązania, na których spłatę powołuje się wnioskujący z natury swojej nie pogarszają sytuacji kredytobiorcy, skoro służą osiągnięciu wyższego dochodu, z którego kredyt ten ma być spłacany (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. akt II OZ 140/09). Tym bardziej, że skarżący nie twierdzi, żeby miał jakiekolwiek problemy z regulowaniem omawianych zobowiązań, a więc powodujące wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez komornika.
Również akcentowany przez skarżącego fakt wystąpienia straty w prowadzonej działalności gospodarczej nie mógł skutkować udzieleniem pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08 strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych.
Uwagę zwraca też fakt, że zainteresowany oprócz wysokich dochodów posiada majątek znacznej wartości, obejmujący dom, nieruchomość rolną oraz działki budowlane. Wyjaśnić w tym miejscu wypada, że dysponowanie nieruchomościami wykorzystywanymi do produkcji rolnej stanowi potencjalne źródło dochodów wobec istniejących możliwości otrzymania dopłat oraz innych form pomocy dla rolnictwa, a tym samym świadczy przeciwko żądaniu zniesienia kosztów postępowania.
Na marginesie należy podać, że wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi.
Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.