Uzasadnienie
W dniu 1 lutego 2012r. (uzupełniony 2 marca 2012 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu formularza podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz dwójką dzieci, z których syn jest pełnoletni lat 21 i małoletnia córka lat 5. Jego żona prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie zaś skarżący od dnia 30 grudnia 2010r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Wraz z żoną są członkami Polskiego Związku Działkowców i w związku z tym przysługuje im prawo użytkowania działki położonej w O. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Stan rachunku bankowego na dzień 31 stycznia 2012r. wynosił [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że rachunek ten jest,,zablokowany przez urząd skarbowy w B.". Dalej podał, że posiada samochód osobowy 2004 rok produkcji oraz samochód multivan 1997 rok produkcji.
Zarządzeniem z dnia 16 lutego 2012r. zobowiązano stronę skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. W odpowiedzi na nie wnioskodawca w piśmie z dnia 16 lutego 2012r. podał, że jest osobą bezrobotną, jednakże nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy z uwagi na brak prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podał, że w 2011r. nie osiągnął żadnych dochodów, w 2010r. zanotował stratę w wysokości [...] zł, zaś w 2009r. osiągnął dochód w wysokości [...] zł. Żona skarżącego w 2010r. zanotowała stratę w wysokości [...] zł zaś za 2009r. stratę w wysokości [...] zł.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Nie przedstawił jakichkolwiek oświadczeń czy zaświadczeń stosownych organów np. o uzyskiwaniu zasiłków z pomocy społecznej czy dodatku mieszkaniowego, o statusie bezrobotnego czy też starającego się uzyskać pomoc od organizacji charytatywnych. Brak jest również pisma, z którego wynikałoby, że rachunek bankowy został zajęty. Informacje przedstawione w formularzu PPF mają charakter lakoniczny i niespójny.
Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 16 lutego 2012r. zobowiązano go do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową. Należy uznać, że skarżący nie wykonał ciążącego nań obowiązku, ponieważ nadesłał jedynie kserokopie części dokumentów i częściowo ustosunkował się do wezwania. Oświadczył wprawdzie, że jest osobą bezrobotną, ale nie zarejestrowaną w urzędzie pracy z uwagi na brak prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Tym samym należy stwierdzić, że nie udowodnił faktu bycia osobą bezrobotną. Przemilczał sytuację finansową syna, który jest pełnoletni lat 21. Z uzyskanych informacji wynika, że zarówno syn jak i skarżący lat 42 są w pełni sił fizycznych i zdrowi a zatem zdolni do podjęcia pracy.
Ponadto skarżący nie przedstawił udokumentowanego oświadczenia o wysokości ponoszonych miesięcznie wydatkach związanych z utrzymaniem zarówno swoim jak i dwóch samochodów. Wezwany do złożenia oświadczenia o tytule prawnym przysługującym do obecnie zamieszkiwanego lokalu przedstawił deklarację członkostwa Polskiego Związku Działkowców. Tymczasem z przedłożonych kserokopii zeznań podatkowych skarżącego oraz formularza PPF wynika, że zamieszkuje w B. przy ul. [...]. Trudno na podstawie tych danych całościowo ocenić sytuację finansową strony oraz jego możliwości płatnicze w tym możliwość uiszczenia kosztów sądowych. Jednakże na podstawie tych danych należy stwierdzić, że np. za 2009r. – uzyskał dochód w wysokości 313.293,63 zł. Jest to wysoka kwota, która z całą pewnością mogła służyć rodzinie skarżącego m.in. w zaspokajaniu jego potrzeb życiowych.
Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Prawo pomocy zaś przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny. Żadne z tych zdarzeń nie dotyczy skarżącego.
Na marginesie należy wzmiankować, że zasady racjonalizmu jak i doświadczenia życiowego wskazują bowiem, że osoba bezrobotna rejestruje się w urzędzie pracy nie tylko po to aby uzyskać zasiłek dla bezrobotnych ale np. również i po to aby być objętym ubezpieczeniem zdrowotnym czy też uzyskać pomoc w znalezieniu pracy czy też innej formy pomocy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.