Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 07 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 913/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Odpis orzeczenia wraz z pouczeniem o trybie zaskarżenia został doręczony na adres skarżącego wskazany w skardze w dniu 11 lipca 2014 r.
Na powyższe postanowienie w dniu 21 lipca 2014 r. skarżący wniósł zażalenie, które zostało przez Sąd postanowieniem z dnia 02 września 2014r. odrzucone, jako złożone po terminie. Postanowienie zostało doręczone w dniu 11 września 2014r.
Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 18 września 2014r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Wnioskodawca oświadczył jednocześnie, że postanowienie z dnia 07 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 913/13 o odmowie przyznania prawa pomocy pod jego nieobecność zostało odebrane przez żonę K. L. w dniu 11 lipca. Skarżący oświadczył, że przesyłkę żona przekazała mu po jego przyjeździe z zagranicy w dniu 17 lipca 2014r., informując jednocześnie, iż przesyłkę odebrała 14-stego lipca 2014r. i taką datę skarżący zapisał na kopercie. W konsekwencji skarżący był błędnie przekonany, że ma czas na złożenie zażalenia do dnia 21 lipca 2014r.
Do wniosku skarżący załączył zażalenie oraz oświadczenie małżonki potwierdzającej fakt, iż odebrała przesyłkę zawierającą postanowienie z dnia 07 lipca 2014 r. oraz że przekazała je mężowi w dniu 17 lipca 2014r. Podała ponadto, że w chwili obecnej nie jest w stanie stwierdzić czy mąż źle ją zrozumiał, czy też ona informację o dacie odbioru przesyłki przekazała błędnie. Faktem jest, że mąż zapisał sobie na kopercie błędną datę odbioru listu. Wnioskodawca jak i jego żona wskazują ponadto na zły stan zdrowia skarżącego oraz fakt, że znajduje się on pod opieką psychiatry, co mogło mieć wpływ na przyjęcie błędnej daty odbioru pisma.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle postanowień zawartych w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. DZ.U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 §1 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art.87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to zatem Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22.07.1999 r., sygn. akt I PKN 273/99, OSNAP 2000 nr 20, poz. 757).
Wskazać jednocześnie należy, iż wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1977/00). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy.
W orzecznictwie sądowym oraz literaturze wśród przykładów okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu wskazuje się m.in. na fakt nieoddania przesyłki adresatowi przez domownika (zob. B. Deuter - Komentarz do art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), w: B. Deuter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2002 r., sygn. akt II SA/Kr 2612/98 wskazano, że nie oddanie przesyłki adresatowi przez domownika może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu. Za zaniedbania domownika nie sposób przypisać winy adresatowi, zwłaszcza, że przesyłka może być doręczona adresatowi do rąk domownika bez upoważnienia go przez adresata do odbierania przesyłek.
Mając na uwadze powyższe wywody w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, rozpatrując złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu w oparciu o przesłankę braku winy Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie kryterium to zostało spełnione. W ocenie Sądu strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. Bez wątpienia skarżący nie mógł określić przewidzianego przepisami prawa terminu do złożenia zażalenia, nie znając daty odbioru pisma przez żonę. Faktem jest, że postanowienie z dnia 07 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 913/13 o odmowie przyznania prawa pomocy pod nieobecność skarżącego zostało odebrane przez żonę K. L. w dniu 11 lipca 2014r.. (dowód zwrotne potwierdzenie odbioru k. nr 191 akt sądowych). O uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia skarżący dowiedział się w dniu 11 września 2014r., kiedy to otrzymał postanowienie Sądu o odrzuceniu złożonego zażalenia, z powodu jego wniesienia z uchybieniem terminowi.
W konsekwencji od tego też dnia zaczął biec przewidziany prawem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie wniosek ten został złożony w dniu 11 września 2014r., a więc z zachowaniem terminu określonego w art. 87 §1 p.p.s.a.
Jednocześnie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia skarżący złożył ten środek zaskarżenia, czyniąc tym samym zadość unormowaniu zawartemu w art. 87 § 4 p.p.s.a.
Tym samym w ocenie Sądu w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu.
Zważywszy na powyższe, zgodnie z art. 86 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, iż jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, Sąd orzekł jak w sentencji.