Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 7 października 2011 r., P. Sp. z o.o. w S. (dalej powoływana także jako: "Skarżąca") wystąpiła do Ministra Finansów, reprezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w B., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia produktów rolnych od rolników ryczałtowych.
Z opisanego stanu faktycznego wynika, że udziałowcem skarżącej Spółki jest N. [...] Spółdzielnia Mleczarska z siedzibą w S. Rolnicy - członkowie N. [...] Spółdzielni Mleczarskiej, w ramach spółdzielni, utworzyli fundusz wzajemnej pomocy. Środki na nim zgromadzone, na zasadzie zwrotnej pomocy finansowej - pożyczki, przekazywane są poszczególnym rolnikom w sytuacji nagłych wypadków losowych, pożarów, klęsk żywiołowych, jak również na zakup krów i urządzeń chłodniczych. Skarżąca Spółka, wystawiając i wykazując podatek od towarów i usług na fakturach VAT RR, spełnia wszystkie postanowienia i warunki zawarte w art. 116 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako; "u.p.t.u.".), z tym że zgodnie z art. 116 ust. 6 pkt 2 u.p.t.u. zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, następuje na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego - członka N. [...] Spółdzielni Mleczarskiej, w pomniejszeniu o spłatę pomocy finansowej - pożyczki uzyskanej z funduszu wzajemnej pomocy N. [...] Spółdzielni Mleczarskiej.
Każdorazowe potrącenie należności odbywa się za trójstronną zgodą zawartą w formie pisemnej pomiędzy rolnikiem ryczałtowym - członkiem N. [...] Spółdzielni Mleczarskiej, N. [...] Spółdzielnią Mleczarską, a Wnioskodawcą. Potrącone należności Wnioskodawca w imieniu rolników, przekazuje N. [...] Spółdzielni Mleczarskiej.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy powyższe oznacza, że brak zapłaty na rachunek bankowy różnicy należności z tytułu potrąconej spłaty pożyczki na rzecz N. [...] Spółdzielni Mleczarskiej, stanowić będzie brak możliwości do odliczenia podatku naliczonego od części potrąconej pożyczki? Stawiane pytanie odnosi się do zakresu prawa podatkowego w zakresie zryczałtowanego zwrotu podatku, zwiększającego u nabywcy produktów rolnych kwotę podatku naliczonego, w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym dokonano zapłaty pod warunkiem, m.in. gdy zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego w terminie zgodnym w zawartej umowie kontraktacji.
Przedstawiając swoje stanowisko, skarżąca Spółka wskazała, że w jej ocenie spłata pomocy finansowej (pożyczki) uzyskanej z funduszu wzajemnej pomocy na rzecz N. [...] Spółdzielni Mleczarskiej, są należnościami za towary i usługi dostarczane rolnikowi ryczałtowemu, o których mowa w przepisach art. 116 ust. 8 i 9 u.p.t.u.
Dyrektor Izby Skarbowej w B., działając w imieniu Ministra Finansów, w interpretacji indywidualnej z dnia [...] grudnia 2011 r., znak [...], nie podzielił stanowiska skarżącej Spółki.
Organ wskazał, że odnosząc przedstawiony stan faktyczny do art. 116 ust. 1, 6, 7, 8 i 9 u.p.t.u. stwierdzić należy, iż wbrew twierdzeniu skarżącej Spółki spłata przedmiotowej pomocy finansowej nie jest należnością za towary i usługi dostarczane rolnikowi ryczałtowemu, o których mowa w powołanych przepisach u.p.t.u. Z analizy powyższych przepisów wynika bowiem, że wymóg dokonania rozliczeń za pośrednictwem rachunku bankowego, o którym mowa w art. 116 ust. 6 u.p.t.u., dotyczy przypadków, gdy należności z tytułu dostaw produktów rolnych zostaną skompensowane z należnościami za towary i usługi sprzedane rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę tych produktów - art. 116 ust. 8 u.p.t.u. A zatem nabywca produktów rolnych i rolnik ryczałtowy (sprzedawca) mogą kompensować wyłącznie wzajemne należności i zobowiązania. Trudno zatem uznać, że przepis ten odnosi się także do innych należności zawartych z osobami trzecimi, w tym przypadku i pożyczek uzyskanych od udziałowca skarżącej Spółki.
Przepis art. 116 ust. 8 u.p.t.u. w żaden sposób nie odnosi się do sytuacji, gdy nabywca produktów rolnych, na skutek umów trójstronnych, płaci część należności na rzecz innych podmiotów, dokonując tych wpłat w imieniu rolnika. W takiej sytuacji uznać należy, że nabywca nie dokonując pełnej zapłaty na konto bankowe rolnika ryczałtowego, nie spełnia omawianego warunku zapłaty.
Z powyższą interpretacją nie zgodziła się skarżąca Spółka i po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości. Skarżonej interpretacji zarzucono naruszenie art. 116 ust. 6-9a u.p.t.u.
Zdaniem skarżącej Spółki, spłaty pomocy finansowej (pożyczki) uzyskanej z funduszu wzajemnej pomocy na rzecz N. [...] Spółdzielni Mleczarskiej, są należnościami za towary i usługi dostarczone rolnikowi ryczałtowemu, o których mowa w art. 116 ust. 8 i 9 u.p.t.u. Z faktu, iż udziałowcem Skarżącej jest N. [...] Spółdzielnia Mleczarska, należy wywieść, że mamy do czynienia z potrąceniem należności z tytułu sprzedaży przez rolnika ryczałtowego produktów rolnych na rzecz nabywcy z należnościami, które rolnikowi ryczałtowemu dostarczył nabywca produktów rolnych.
W odpowiedzi na skargę, działający w imieniu Ministra Finansów - Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd stwierdza bowiem w rozpatrywanej sprawie na podstawie art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 ust. 8 i ust. 9 u.p.t.u., mające wpływ na wynik tej sprawy.
Zdaniem Sądu, istota sporu sprowadza się do kwestii, czy brak zapłaty na rachunek bankowy różnicy należności z tytułu potrąconej spłaty pożyczki na rzecz N. [...] Spółdzielni Mleczarskiej, stanowić będzie brak możliwości do odliczenia podatku naliczonego od części potrąconej pożyczki.
Na podstawie stanu faktycznego przedstawionego przez Skarżącą, Minister Finansów przyjął, że wbrew twierdzeniu Skarżącej spłata przedmiotowej pomocy finansowej, nie jest należnością za towary i usługi dostarczane rolnikowi ryczałtowemu, o których mowa w powołanych przepisach art. 116 ust. 1, 6, 7, 8 i 9 u.p.t.u. W ocenie Ministra Finansów z analizy powyższych przepisów wynika bowiem, że wymóg dokonania rozliczeń za pośrednictwem rachunku bankowego, o którym mowa w art. 116 ust. 6 u.p.t.u., dotyczy przypadków, gdy należności z tytułu dostaw produktów rolnych zostaną skompensowane z należnościami za towary i usługi sprzedane rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę tych produktów (art. 116 ust. 8 u.p.t.u.). Nie uznano zatem, że przepis ten odnosi się także do innych należności zawartych z osobami trzecimi, w tym przypadku i pożyczek uzyskanych od udziałowca Skarżącej. W takiej sytuacji Minister Finansów uznał, że nabywca nie dokonując pełnej zapłaty na konto bankowe rolnika ryczałtowego, nie spełnia omawianego warunku zapłaty.
Stosownie do treści art. 116 ust. 6 pkt 2 u.p.t.u. zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem że zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14-go dnia, licząc od dnia zakupu, z wyjątkiem przypadku, gdy rolnik zawarł umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne określającą dłuższy termin płatności. W myśl natomiast art. 116 ust. 8 u.p.t.u., warunek, o którym tu mowa dotyczy tej części zapłaty, która stanowi różnicę między kwotą należności za dostarczone produkty rolne a kwotą należności za towary i usługi dostarczone rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę tych produktów rolnych. Przez należności za towary i usługi dostarczane rolnikowi ryczałtowemu, o których tu mowa, rozumie się również potrącenia z tytułu spłat rat pożyczek i zaliczek udzielanych rolnikowi ryczałtowemu dostarczającemu produkty rolne, dokonane przez podatnika nabywającego te produkty, pod warunkiem że zaliczka została przekazana na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego, a na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikacyjne dokumentu potwierdzającego dokonanie tej wpłaty (art. 116 ust. 9 u.p.t.u.).
W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że w sytuacji gdy udziałowcem Skarżącej jest N. [...] Spółdzielnia Mleczarska, to należy przyjąć, że mamy do czynienia z potrąceniem należności z tytułu sprzedaży przez rolnika ryczałtowego produktów rolnych na rzecz nabywcy z należnościami, które rolnikowi ryczałtowemu dostarczył nabywca produktów rolnych. Dlatego też, spłaty pomocy finansowej (pożyczki) uzyskanej z funduszu wzajemnej pomocy na rzecz N. [...] Spółdzielni Mleczarskiej, są należnościami za towary i usługi dostarczone rolnikowi ryczałtowemu, o których mowa w art. 116 ust. 8 i 9 u.p.t.u.
Sąd zatem nie podziela poglądu prezentowanego przez Ministra Finansów, że nabywca nie dokonując pełnej zapłaty na konto bankowe rolnika ryczałtowego, nie spełnia wskazywanego wyżej warunku zapłaty. Taka wykładnia omawianych regulacji prawnych dokonana przez Ministra Finansów stoi również w sprzeczności z poglądami sądów administracyjnych. W prawomocnym orzeczeniu z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 114/07, WSA w Białymstoku podkreślał, że "zapłata przez podatnika podatku od towarów i usług należności za produkty rolne nabyte od rolnika ryczałtowego na rachunek wskazany przez organ egzekucyjny, a nie na rachunek bankowy rolnika, nie pozbawia nabywcy produktów rolnych prawa do zwiększenia podatku naliczonego o kwotę dokonanego zryczałtowanego zwrotu podatku, jeżeli są spełnione pozostałe warunki, o których mowa w art. 116 ust. 6 pkt 1 i 3 z uwzględnieniem postanowień ust. 8 tego artykułu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.)" (wyrok opublikowano w: ONSAiWSA 2009/2/24, Jur.Podat. 2007/4/55.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Rozstrzygnięcie o niewykonalności uchylonej interpretacji Sąd oparł na art. 152, zaś o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
W ponownie wydanej indywidualnej interpretacji Minister Finansów winien uwzględnić ocenę prawną przepisów prawa dokonaną przez Sąd.