Uzasadnienie
Pani B. S. pismem z dnia 28 marca 2022 r. zaskarżyła do tut. sądu postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2022 r., wydane w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
Pismem z dnia [...] maja 2022 r. B. S. nadesłała kopię odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w B. VIII Wydział Gospodarczy z dnia [...] grudnia 2021 r. sygn. [...], w którym ogłoszono upadłość dłużnika B. S., na syndyka masy upadłości wyznaczono zaś A. S. Orzeczenie to jest prawomocne od [...] stycznia 2022 r.
Zarządzeniem z dnia 10 maja 2022 r. wezwano syndyka masy upadłości do wypowiedzenia się, czy popiera skargę B. S. W piśmie z dnia 13 maja 2022 r. syndyk poinformowała, że nie popiera ww. skargi i wyjaśniła, że wierzytelność, której dotyczy sprawa została umieszczona w spisie wierzytelności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu bowiem została wniesiona przez osobę nieuprawnioną.
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art. 50 § 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Zauważenia wymaga, że w myśl art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz.1228 ze zm.), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Zgodnie z art. 144 ust. 2 tej ustawy, postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.
W doktrynie przedmiotu wskazuje się, że ogłoszenie upadłości nie wpływa na zdolność procesową upadłego, która nie jest uprawnieniem do występowania w charakterze strony w konkretnym procesie, lecz ogólną kwalifikacją podmiotu polegającą na tym, że może on osobiście podejmować czynności procesowe. Jej wyznacznikiem w odniesieniu do osób fizycznych jest posiadanie zdolności do czynności prawnych, a w odniesieniu do osób prawnych – wyłącznie zdolności sądowej (D. Chrapoński [w:] Prawo upadłościowe. Komentarz, wyd. II, red. A. J. Witosz, Warszawa 2021, art. 144).
Również w orzecznictwie przyjmuje się, że brak legitymacji formalnej danego podmiotu w konkretnym postępowaniu sądowym (np. brak legitymacji formalnej upadłego do występowania w charakterze strony postępowania dotyczącego masy upadłości) nie może być utożsamiany z brakiem po jego stronie zdolności procesowej. Niemniej, jak wielokrotnie podkreślano, wejście do sprawy syndyka na miejsce upadłego jest szczególnym (bezwzględnym) podstawieniem procesowym. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1841/13 i przywołane tam judykaty).
W związku z powyższym, składając w marcu 2022 r. skargę do sądu skarżąca nie posiadała już legitymacji formalnej do jej wniesienia. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy w B. VIII Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość dłużnika B. S. oraz wyznaczył syndyka masy upadłości w osobie A. S. Postanowienie stało się prawomocne od [...] stycznia 2022 r. Stroną postępowania w niniejszym postępowaniu jest syndyk, któremu przysługuje wyłączna legitymacja formalna do zaskarżenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Pani B. S. S. będąc stroną w znaczeniu materialnym pozbawiona jest legitymacji formalnej do występowania w postępowaniu sądowym. Z nadesłanego oświadczenia syndyk wynika przy tym, że nie podtrzymuje skargi wniesionej przez B. S. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Mając na uwadze okoliczność, że skarga została wniesiona przez osobę nieuprawnioną – nie posiadającą legitymacji formalnej – sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia o jej odrzuceniu.