Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku odmówił przyznania M. W. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W wyniku rozpatrzenia sprzeciwu wnioskodawcy, postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W dniu 22 sierpnia 2016 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wskazał, iż źródłem jego utrzymania pozostaje emerytura w wysokości 1.017 zł miesięcznie. Dodał, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem własnym i domu w wysokości 1.000 zł. W skład jego majątku wchodzi: dom o powierzchni 120 m², stanowiący ½ bliźniaka oraz nieruchomość o powierzchni 1,13 ha. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych, jest natomiast zadłużony w banku na kwotę ponad 100.000 zł.
Postanowieniem z dnia 20 października 2016 r. referendarz odmówił zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 13 czerwca 2016 r. uznając, że kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należy rozpoznać - w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") - jako wniosek o zmianę prawomocnego orzeczenia wydanego w przedmiocie prawa pomocy. Referendarz stwierdził, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazał żadnych nowych okoliczności faktycznych, które w konsekwencji stanowiłyby o możliwości zmiany w prawomocnego postanowienia z dnia 13 czerwca 2016 r. odmawiającego przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oświadczenie skarżącego w dalszym ciągu budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym z uwagi na brak możliwości określenia faktycznych źródeł jego dochodu.
W złożonym w terminie sprzeciwie skarżący wniósł o zmianę postanowienia poprzez jego uchylenie w całości oraz ponowne rozpatrzenie wniosku. Zarzucił naruszenie art. 246 § 1 w zw. z art. 257 i art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Zaznaczył, że jego sytuacja finansowa jest tragiczna i powinien być w świetle obowiązujących przepisów zwolniony od kosztów sądowych. Dodał, że naruszono jego godność osobistą, poprzez sugerowanie, iż ukrywa dodatkowe dochody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Podkreślenia wymaga, że skarżący złożył już kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Poprzedni został prawomocnie załatwiony odmownie. Stąd trafnie referendarz uznał, że ów kolejny wniosek należy potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w sprawie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez "zmianę okoliczności sprawy" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane.
W rozpatrywanym obecnie przypadku skarżący nie wykazał, aby pogorszyła się jego sytuacja materialna. Okoliczności sprawy nie uległy zatem zmianie. Treść obecnie rozpatrywanego wniosku jest w zasadzie tożsama z poprzednim wnioskiem, już prawomocnie rozpoznanym. Jedyną różnicą jest zmniejszenie deklarowanych wydatków miesięcznych ponoszonych na własne utrzymanie do 1.000 zł.
Wobec powyższego nie budzą wątpliwości twierdzenia referendarza o istnieniu w dalszym ciągu uzasadnionych wątpliwości, co do zgodności oświadczenia skarżącego ze stanem rzeczywistym. Deklarowane wydatki przekraczają deklarowany we wniosku dochód miesięczny o kwotę co najmniej 2.000 zł. Nadal zatem aktualna jest ocena, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, z jakich środków pokrywane jest bieżące jego utrzymanie zwłaszcza, że według złożonego oświadczenia, oprócz emerytury nie posiada zgromadzonych oszczędności.
Zdaniem Sądu, referendarz sądowy w pełni zasadnie uznał, że nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 13 czerwca 2016 r.
W tym stanie rzeczy sprzeciw nie mógł zostać uwzględniony. Argumenty w nim zawarte są ogólnikowe i nie wnoszą nic nowego do sprawy. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 257 i art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a. są niezrozumiałe. W sprawie tej referendarz nie wydał zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 260 § 1, 2 i 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.