Uzasadnienie
Spółka Akcyjna R. Spółka Komandytowa w B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazano, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej od przeszło roku oraz nie osiąga przychodów. Spółka nie dysponuje środkami finansowymi lub majątkiem, którego spieniężenie pozwoliłoby na uiszczenie wpisu od skargi. Posiadane nieruchomości obciążone są hipotekami wierzycieli. Ostatni rok obrotowy Spółka zakończyła stratą w wysokości 305.960,02 zł. Wartość środków trwałych Spółki to 3.436.852,42 zł. Na kontach bankowych Spółka posiada zadłużenie w wysokości 205 zł. Ponadto, nie posiada środków finansowych w kasie, jej wniosek o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak majątku pozwalającego na pokrycie kosztów upadłości został oddalony.
Postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania Spółce prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Referendarz uznał, że Spółka nie wskazała przesłanek, które mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej i posiadanych zasobów spółka powinna zapewnić środki na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, zwłaszcza, że te na obecnym etapie postepowania ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł.
W sprzeciwie od tego rozstrzygnięcia Spółka podniosła, że faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych przychodów z uwagi na odmowę ze strony banku na zwalnianie bezobciążeniowe nieruchomości. Spółka nie dysponuje środkami finansowymi lub majątkiem, którego spieniężenie pozwoliłoby na uiszczenie opłaty. Zdaniem Spółki bez znaczenia jest fakt, że opłata wynosi 100 zł. Ponadto, Spółka jest zwalniana z opłat w sprawach zawisłych przed sądem powszechnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. po. 270 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Prawo pomocy w takim zakresie może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Prawo pomocy jest jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu i zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jednak to rzeczą wnioskodawcy jest dokładne i zgodne z prawdą przedstawienie własnej sytuacji majątkowej oraz wykazanie, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnosząc o przyznanie prawa pomocy Spółka poprzestała jedynie na oświadczeniach zawartym w urzędowym formularzu. Dane przedstawione we wniosku mogą wprawdzie wskazywać na trudną sytuację finansową Spółki, tym niemniej nie zostały one poparte dokumentacją potwierdzającą taki stan rzeczy. Zgodzić się trzeba z referendarzem, że niewielkie zadłużenie na kontach bankowych (205 zł) oraz posiadanie środków trwałych o wartości 3.436.852,42 zł daje podstawy do zapewnienia środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, zwłaszcza, że te na obecnym etapie postepowania ograniczają się one do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Niewątpliwie w sprawie nie zostało wykazane, że Spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Sąd pragnie również podkreślić, że okoliczność oddalenia wniosku spółki o ogłoszenie upadłości z uwagi na fakt, iż jej majątek jest obciążony w takim stopniu, że pozostały majątek nie wystarczy na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, nie oznacza jeszcze, że majątek ten nie wystarczy na pokrycie należnych obecnie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. Podobnie należy ocenić argumentację wskazującą na zwalnianie Spółki od opłat sądowych w sprawach zawisłych przed sądami powszechnymi. Argumentacja taka nie może przesądzać sama w sobie o potrzebie i konieczności przyznania prawa pomocy w sprawie przed sądem administracyjnym.
Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 260 § 1 i 2 w zw. z art. 245 § 3 i 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy procesowej, orzeczono jak w sentencji.