Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., działając jako organ egzekucyjny przyjął [...] listopada 2008 r. do wykonania zarządzenie zabezpieczenia z [...] listopada 2008 r. o nr od [...] do [...] dotyczące zobowiązań A. S. (dalej powoływany również jako Skarżący) z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca i od sierpnia do grudnia 2003 r. Zarządzenia zabezpieczenia wystawiono na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] października 2008 r. nr [...] w sprawie zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca i od sierpnia do grudnia 2003 r.
Organ egzekucyjny w celu zabezpieczenia wskazanych powyższej zobowiązań podatkowych skierował 16 grudnia 2008 r. do Sądu Rejonowego w Ł. Wydziału Ksiąg Wieczystych wniosek o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej Nr KW [...] w kwocie 160.366,00 zł na podstawie zarządzeń zabezpieczenia od nr [...] do nr [...] oraz wniosek o wpisanie hipoteki przymusowej w księdze wieczystej Nr KW [...] w kwocie 101.769,00 zł na podstawie zarządzeń zabezpieczenia od nr [...] do nr [...]. Wpisy hipoteki przymusowej kaucyjnej uzyskano 18 grudnia 2008 r. Ponadto organ egzekucyjny skierował 31 grudnia 2008 r. do Sądu Rejonowego w Ł. wniosek o wpis hipoteki kaucyjnej na udziale w księdze wieczystej nr KW [...] w kwocie 262.135,00 zł na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o nr od [...] do nr [...]. Wpis hipoteki uzyskano 5 stycznia 2009 r.
Pismem z dnia 24 sierpnia 2009 r. Skarżący, składając kolejny wniosek, wystąpił o uchylenie zabezpieczeń dokonanych na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z 18 listopada 2008 r. powołując się na następujące rozstrzygnięcia:
- – postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] czerwca 2009 r. [...],
- – decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] czerwca 2009 r. nr [...],
- – postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] kwietnia 2009 r. [...],
- – decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] kwietnia 2009 r. nr [...].
Zdaniem Skarżącego, skoro decyzja będąca podstawą wydania zarządzeń zabezpieczenia została uchylona i postępowanie w jej przedmiocie umorzone, to utraciły moc prawną zarządzenia zabezpieczenia. W piśmie z dnia 14 września 2009 r. Skarżący dodatkowo nadesłał decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] umarzającą postępowanie podatkowe w sprawie zabezpieczenia.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z [...] listopada 2009 r. nr [...] odmówił uchylenia zabezpieczenia zobowiązań podatkowych objętych zarządzeniami zabezpieczenia z 18 listopada 2008 r.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] października 2008 r. nr [...], będąca podstawą wystawienia spornych zarządzeń zabezpieczenia nie została uchylona, ani nie umorzono postępowania w jej przedmiocie. Natomiast Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z [...] lipca 2009 r. nr [...] określił wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2003 r., od której dłużnik złożył odwołanie. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jednak wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie narusza zarządzenia zabezpieczenia wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Ponadto stwierdził, że wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. nie zrezygnował z zabezpieczenia kwot objętych zarządzeniami zabezpieczenia. Stąd też, mimo wydania decyzji określającej zobowiązania podatkowe, brak jest podstaw do uchylenia zabezpieczenia. Jednocześnie organ egzekucyjny zaznaczył, że rozstrzygnięcia powołane we wniosku z [...] sierpnia 2009 r. nie dotyczą decyzji będącej podstawą wystawienia spornych zarządzeń zabezpieczenia. Również decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z [...] sierpnia 2009 r. nie mogła mieć wpływu na wynik niniejszego postępowania, albowiem dotyczyła umorzenia postępowania w sprawie zabezpieczenia zobowiązań w podatku akcyzowym za 2003 r., zaś przedmiotowa sprawa dotyczy zabezpieczenia zobowiązań w podatku VAT.
Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej w B., postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ podkreślił, że uchylenie lub zmiana zakresu zabezpieczenia może nastąpić z własnej inicjatywy organu lub na wniosek zobowiązanego, jednakże ma ona charakter uznaniowy. W realiach niniejszej sprawy, zdaniem organu, odmowa uchylenia zabezpieczenia miała swoje uzasadnione podstawy, albowiem wierzyciel nie zrezygnował z zabezpieczenia kwot objętych zarządzeniami zabezpieczenia. Podstawą wystawienia zarządzeń zabezpieczenia była decyzja Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., która nie została uchylona, ani nie zostało umorzone w tym zakresie postępowanie. Podkreślił, że postępowanie zabezpieczające nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, lecz stwarza pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wykonania tego obowiązku.
Natomiast uchylenie zabezpieczenia przez organ egzekucyjny mogłoby spowodować, że organ ten pozbawiłby się gwarancji wykonania przez zobowiązanego zobowiązań podatkowych w przyszłości. Skoro wierzyciel nie zrezygnował z zabezpieczenia, to brak jest podstaw do podważenia legalności wydanego postanowienia odmawiającego uchylenia zabezpieczenia zobowiązań podatkowych objętych zarządzeniami zabezpieczenia z [...] listopada 2008 r.
Na powyższe postanowienie, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzającego postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Autor skargi zarzucił zaskarżonemu postanowieniu błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 157a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej powoływana jako ustawa o postępowaniu egzekucyjnym), poprzez uznanie, że w sprawie nie ma podstaw do uchylenia zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z [...] listopada 2008 r. o numerach od [...] do [...].
Zdaniem Skarżącego organ w wydanym postanowieniu w żaden sposób nie odniósł się do przesłanek wskazanych przez Skarżącego zarówno w wniosku, jak i w jego uzupełnieniu. Podniósł, że organ dokonał opisu załączonych do wniosku dokumentów, jednak brak jest argumentacji, dlaczego odmawia uchylenia dokonanych zabezpieczeń. Zaznaczył, że do wniosku o uchylenie zabezpieczenia dołączył dokumenty świadczące o braku podstaw do prowadzenia postępowania zabezpieczającego, w których organy stwierdzają, iż podatnik nie dokonuje żadnych działań w celu uniknięcia zapłaty podatku. Zarzucił, że organ egzekucyjny nie dokonał weryfikacji stanu faktycznego sprawy, w wyniku czego naruszył art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, które, mogłoby być podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego jego wydanie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Na wstępie należy przypomnieć, iż postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego podstawowym celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela. Postępowanie zabezpieczające nie prowadzi więc do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, lecz jedynie stwarza pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do jego wykonania. Podstawą dokonania zabezpieczenia w tej sprawie była decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] wydana na podstawie art. 33 § 1 - 4 o.p., którą określono w prawidłowej wysokości przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2003 r. oraz rozstrzygnięto o dokonaniu zabezpieczenia tych zobowiązań oraz odsetek za zwłokę od tych zobowiązań.
Od decyzji o zabezpieczeniu, tak jak od każdej innej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, służy odwołanie (art. 220 § 1 o.p.), a zatem zarzuty dotyczące decyzji o zabezpieczeniu mogły i powinny być zgłaszane w tym postępowaniu. W odwołaniu zatem od decyzji o zabezpieczeniu strona skarżącą powinna była kwestionować, że organy źle oceniły sytuację majątkową skarżącego i błędnie uznały, iż zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, czego jednak nie uczyniła. Uznać zatem należało, iż podnoszone aktualnie w skardze na postanowienie odmawiające uchylenia zabezpieczenia, zarzuty dotyczące błędnej oceny przez organy zasadności zastosowania zabezpieczenia, w szczególności niebezpieczeństwa niewykonania przez zobowiązanego zobowiązań, nie mogą być uznane za uzasadnione.
Powyższe nie oznacza jednak, że Skarżący nie mógł w ogóle żądać uchylenia zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzeń z dnia [...] listopada 2008 r., w związku z wcześniejszą decyzją o zabezpieczeniu. Zgodnie z art. 157a ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia. Na postanowienie w sprawie zmiany lub uchylenia zabezpieczenia służy zażalenie.
Przytoczony przepis daje możliwość uchylenia lub zmiany zakresu zabezpieczenia zarówno z własnej inicjatywy organu, jak i na wniosek zobowiązanego. Jednak nie ustanawia on żadnych przesłanek, ani kryteriów, których wystąpienie może prowadzić do uchylenia zabezpieczenia. Zatem wyłącznie od woli wierzyciela ustawodawca uzależnił podjęcie określonej decyzji w tej kwestii.
W realiach rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że odmowa uchylenia zabezpieczenia miała uzasadnione podstawy. Wierzyciel, a zarazem organ egzekucyjny (dokonujący zabezpieczenia) - Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. - postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. odmówił uchylenia zabezpieczenia. Podkreślił, że decyzja będąca podstawą wydania zarządzeń zabezpieczenia nie została uchylona, ani postępowanie w tym przedmiocie umorzone, zaś przedłożone przez Skarżącego w pismach z dnia 24 sierpnia 2009 r. i 14 września 2009 r. rozstrzygnięcia organów podatkowych, w żaden sposób nie dotyczą decyzji będącej podstawą wystawienia tych zarządzeń. Dlatego też, nie można zgodzić się z zarzutami skargi, jakoby organy egzekucyjne nie odniosły się do okoliczności wskazywanych we wniosku i w dalszych pismach, które w ocenie Skarżącego uzasadniały uchylenie zabezpieczenia. Organy poddały analizie wskazane przez Skarżącego rozstrzygnięcia w różnego rodzaju sprawach toczących się wobec Skarżącego, jednakże słusznie uznały, że rozstrzygnięcia te w żaden sposób nie wpływają na legalność i zasadność toczącego się postępowania zabezpieczającego dotyczącego zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r.
Tym samym przyjąć należało, że skoro wierzyciel nie zrezygnował z dalszego zabezpieczenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r. i istnieją podstawy prawne do dalszego prowadzenia postępowania zabezpieczającego, to nie można uznać, że organy egzekucyjne w tym zakresie naruszyły art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że wydane przez organy egzekucyjne postanowienia w przedmiocie odmowy uchylenia zabezpieczenia przyszłych zobowiązań podatkowych, nie naruszały prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W tych okolicznościach Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.