Uzasadnienie
C. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na czynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zastrzeżeń do protokołu kontroli prawidłowości pobierania i wykorzystania dotacji w 2018 r. W petitum skargi zarzucono naruszenie art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2203) art. 55 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz.
59) oraz § 6 uchwały Rady Miejskiej w Ł. nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych publicznych i niepublicznych prowadzonych na terenie Miasta Ł. przez inne niż jednostka samorządu terytorialnego organy, trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania tych dotacji oraz terminu i sposobu rozliczenia ich wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Podl. z 6 lutego 2018 r., poz. 723, dalej: "uchwała"). Na tej podstawie skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Ł. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie jako niezasadnej. Wskazał, że zarówno zalecenia pokontrolne jak też ich nieuwzględnienie, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie prowadzą one wprost do działań władczych organu, a jedynie wskazują kontrolowanemu na zasadność poprawy określonych elementów działalności i funkcjonowania. Kontrolowany może się dobrowolnie zastosować do zaleceń. W stanie faktycznym sprawy organ dotujący w protokole z przeprowadzonej kontroli zalecił jedynie, aby podpisy uczniów były składane na każdej godzinie lekcyjnej, a w sytuacji nieobecności ucznia - w miejscu przeznaczonym na jego podpis nauczyciel zaznaczał nieobecność w celu uniknięcia złożenia podpisu po zakończonej lekcji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, albowiem zaskarżone pismo odmawiające uwzględnienia zastrzeżeń do protokołu kontroli prawidłowości pobierania i wykorzystania dotacji nie mieści się w katalogu aktów i czynności, określonych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: "P.p.s.a."), które mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 - w skrócie: "O.p.") oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI O.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Przedmiotem skargi jest odmowa uwzględnienia zastrzeżeń do protokołu kontroli prawidłowości pobierania i wykorzystania dotacji. Zaskarżonego pisma z dnia [...] lutego 2019 r. nie można uznać ani za decyzję, ani za postanowienie, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 P.p.s.a., ani też za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Akty lub czynności, określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., aby mogły zostać poddane kontroli sądu administracyjnego, muszą mieć bowiem władczy charakter. Takiego przymiotu nie ma natomiast zaskarżone w sprawie pismo.
Tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji reguluje uchwała Rady Miejskiej w Ł. nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych publicznych i niepublicznych prowadzonych na terenie Miasta Ł. przez inne niż jednostka samorządu terytorialnego organy, trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania tych dotacji oraz terminu i sposobu rozliczenia ich wykorzystania. §7 ust. 1 tej uchwały stanowi, że z przeprowadzonej kontroli kontrolujący sporządza protokół w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jedne przekazuje organowi prowadzącemu. Jednostce kontrolowanej i organowi prowadzącemu tą jednostkę przysługuje prawo zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń, co do ustaleń zawartych w protokole (§ 7 ust. 2 uchwały). W razie nieuwzględnienia zastrzeżeń w całości lub w części, kontrolujący przekazuje na piśmie swoje stanowisko zgłaszającemu zastrzeżenia (§7 ust. 4 uchwały).
Zgodnie z uchwałą, kontrolowany może odmówić podpisania protokołu kontroli, składając wyjaśnienia tej odmowy (§ 7 ust. 5 uchwały). Zgodnie z § 7 ust. 7 uchwały, odmowa podpisania protokołu nie wstrzymuje dalszego postępowania organu dotującego, w szczególności dochodzenia zwrotu dotacji w trybie określonym odrębnymi przepisami. Na podstawie ustaleń protokołu kontroli, Prezydent Miasta Ł. przekazuje organowi prowadzącemu kontrolowaną jednostkę wystąpienie pokontrolne, zawierające oceną przedmiotu kontroli, a w razie stwierdzenia uchybień lub nieprawidłowości – zalecenia pokontrolne (§ 7 ust. 8 uchwały).
Przyjąć należy, że pismo odmawiające uwzględnienia zastrzeżeń do protokołu kontroli prawidłowości pobierania i wykorzystania dotacji w 2018 r. nie rodzi po stronie jego adresata obowiązku, a jedynie możliwość zastosowania się do zawartego w nim stanowiska organu kontrolującego. Nie jest ono aktem władczej ingerencji organu administracji publicznej w sferę działalności kontrolowanej jednostki, a tylko taki akt podlega kontroli sądów administracyjnych. Pismo takie jest jedynie etapem procedowania i może prowadzić do wszczęcia postepowania w przedmiocie zwrotu dotacji. Dopiero postępowanie administracyjne prowadzone w tym przedmiocie może podlegać kontroli sądu administracyjnego.
Sama zaś odmowa uwzględnienia zastrzeżeń do protokołu kontroli nie może natomiast być, z przyczyn wyżej wskazanych, przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, gdyż kontrola tego rodzaju czynności nie należy do zakresu właściwości tego sądu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.