Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego w Białymstoku, decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], określił J. A. (dalej powoływany także jako: "Skarżący") wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu posiadania samochodów osobowych (dwa pojazdy VW [...] oraz jeden pojazd BMW [...]), od których nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości z terminem płatności na dzień 25 czerwca 2007 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor Izby Celnej w B., decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał ma konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie większym niż uzupełniający oraz dokonania określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w oparciu o ustalenie właściwych notowań wartości brutto podobnych pojazdów modelowych (dotyczy samochodu BMW), o parametrach podobnych do posiadanych przez stronę samochodów, od których organ podatkowy l instancji określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem zasad określonych w art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej powoływana jako: "o.p.") dotyczących zaokrąglania podstaw opodatkowania i kwot podatku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w B., dokonał ustalenia na podstawie systemu komputerowego Info - Ekspert notowania wartości brutto pojazdu marki BMW [...], o parametrach podobnych do posiadanego przez Skarżącego i decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r., określił zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu posiadania trzech wyżej opisanych samochodów osobowych, od których akcyza nie została uiszczona w należnej wysokości.
W złożonym odwołaniu, pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 4 ust. 3, art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako: "u.p.a.") w zw. z art. 366 k.c., poprzez niezasadne przyjęcie, że Skarżący był posiadaczem trzech samochodów osobowych, od których nie została uiszczona należna akcyza, podczas gdy w rzeczywistości był ich jedynie "dzierżycielem".
Tym samym na Skarżącym nie ciążył obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym z tytułu posiadania powyższych samochodów osobowych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, odnosząc się do zarzutów odwołania, że o tym, iż Skarżący posiadał przedmiotowe samochody osobowe (uprzednio nabyte wewnątrzwspólnotowo - przemieszczenie z terytorium B. na terytorium kraju), od których nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości, świadczą zeznania Skarżącego z dnia 18.05.2007 r., przesłuchanego w postępowaniu karnym prowadzonym przez Komendę Wojewódzką Policji w B. O powyższym fakcie świadczą również zabezpieczone przez policję (w trakcie przeszukania dokonanego w dniu 17.05.2007 r. przez funkcjonariuszy policji w pomieszczeniach mieszkalnych, zabudowaniach gospodarczych i garażach Skarżącego) 2 karty polisy ubezpieczeniowej Warta nr [...] wystawione na skarżącego, a dotyczące samochodu VW [...]. Z działań podjętych przez Skarżącego wynika więc, iż przyjął ona powyższe pojazdy na terenie UE od bliżej nieokreślonej osoby o imieniu A., a następnie dokonała ich przemieszczenia na terytorium kraju na swoją posesję w S. Skarżący tym samym, jako posiadacz towarów przyjął odpowiedzialność za nie. Godząc się na dokonanie przemieszczenia tych samochodów na terytorium kraju, świadomie stał się podmiotem dokonującym ich obrotu, działającym we własnym imieniu i na własny rachunek.
Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący i w złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł o jej uchylenie w całości. Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 4 ust. 3, art. 11 ust. 2 pkt 1 u.p.a. w zw. z art. 366 k.c., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że Skarżący był posiadaczem trzech samochodów osobowych - dwóch VW [...] oraz BMW [...].
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik Skarżącego, opisując instytucje posiadania z prawa cywilnego, zarzucił organowi I i II instancji, iż nie wskazały jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby stanowić asumpt do przyjęcia, że po stronie Skarżącego, istniała przesłanka posiadania przedmiotowych samochodów osobowych, w postaci "zamiaru władania rzeczą dla siebie". Organy skupiły się li tylko i wyłącznie na fizycznym elemencie "władania rzeczą", co nie wystarcza do przyjęcia, że Skarżący był posiadaczem spornych, trzech samochodów osobowych. Skarżący podkreślił, że prowadził działalność polegająca na przewozie samochodów osobowych. Przyjął on sporne pojazdy na terenie Unii Europejskiej, od bliżej nieokreślonej osoby o imieniu A., a następnie dokonał ich przemieszczenia na terytorium kraju na swoją posesję w S. Nie był jednak ich posiadaczem, ale jedynie "dzierżycielem", albowiem jak konsekwentnie wskazał w toku złożonych wyjaśnień w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym, nie przywiózł ich dla siebie, ale dla innych osób. Nie działał we własnym imieniu i na własny rachunek. Nie był więc ich posiadaczem, a jedynie dzierżycielem - przewoźnikiem.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził istotne uchybienia prawne.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę między innymi na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdza bowiem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 11 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 80 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.a.), jak również na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 210 § 1 pkt 4 i § 4 o.p. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p.).
W rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy na Skarżącym J. A. ciąży, czy też nie ciąży obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym z tytułu sprowadzonych przez niego z B. (czyli z terytorium państwa członkowskiego UE) samochodów osobowych (dwa pojazdy VW [...] oraz jeden pojazd BMW [...])?
Sąd zwraca uwagę, że stosownie do treści art. 11 ust. 2 pkt 1 u.p.a., podatnikami akcyzy są również podmioty nabywające lub posiadające wyroby akcyzowe, jeżeli od wyrobów tych nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Powyższa regulacja prawna legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Nie mniej należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w u.p.a. zamieścił cały odrębny art. 80, poświęcony między innymi powstaniu obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym od samochodów osobowych. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w oparciu o regulacje "art. 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym za nabycie wewnątrzwspólnotowe uważa się przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego do Polski; natomiast w myśl art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Oznacza to, że nabycie upoważnia do rozporządzenia samochodem jak właścicieli przemieszczenie samochodu osobowego na terytorium kraju skutkuje opodatkowaniem podatkiem akcyzowym (zob. wyrok NSA z 19 października 2011 r., sygn. akt I GSK 612/10; opublikowany w: CBOIS).
W myśl tego unormowania akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 1 u.p.a.). Podatnikami akcyzy od samochodów są:
- 1) podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju;
- 2) importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 80 ust. 2 u.p.a.).
Natomiast obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje:
- 1) w przypadku sprzedaży - z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia wydania wyrobu;
- 2) w przypadku importu - z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego;
- 3) w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego - z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 3 u.p.a.).
W rozpatrywanej sprawie w zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organy
I instancji, poprzedzającej jej wydanie, organy w ogóle nie odniosły się do cytowanych wyżej przepisów dotyczących obowiązku podatkowego w akcyzie od samochodów, skupiając się wyłącznie na treści art. 11 ust. 2 pkt 1 u.p.a. (zasada ogólna). W tej sytuacji Sąd stwierdza, że organy naruszyły przepisy postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 210 § 1 pkt 4 i § 4 o.p. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Zgodnie bowiem z art. 210 § 1 pkt 4 o.p., decyzja powinna zawierać między innymi powołanie podstawy prawnej. Natomiast w myśl art. 210 § 4 o.p., uzasadnienie prawne decyzji musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższe stanowi także o istotnym naruszeniu unormowań art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p.
W takiej sytuacji za przedwczesne i prawnie nie dopuszczalne, należy uznać wypowiadanie się przez sąd, co do istoty zarzutów zawartych w skardze.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji.
W oparciu o przepisy art. 152.p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylona decyzja nie podlegają wykonaniu. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 u.p.p.s.a.