Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr II [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. określił Z. [...] Spółce Jawnej w Ł. (dalej powoływana również jako "Spółka") za wrzesień 2005 r. kwotę różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 158,00 zł w miejsce zadeklarowanej 104 894,00 zł i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 31 421 zł, odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc. Podstawą wydania powyższej decyzji, było zakwestionowanie przez organ faktury Nr [...], z której wynikało, że skarżąca Spółka nabyła od P. U. linię technologiczną do produkcji mączki zwierzęcej za kwotę 476 071,36 zł netto, a która, jak się okazało, nie dokumentowała rzeczywistej sprzedaży.
Z powyższą decyzją w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego nie zgodziła się Spółka i w złożonym do Dyrektora Izby Skarbowej w B. odwołaniu wskazała, iż nie miała podstaw podejrzewać, że P. U. nie jest właścicielem linii technologicznej, co potwierdzają treść umowy oraz wyrok Sądu Rejonowego w Z. sygn. akt [...]. W ocenie skarżącej Spółki, w chwili wystawienia spornej faktury, miała prawo uważać, że odzwierciedla ona transakcję rzeczywistą, a dokumenty ją potwierdzające zostały wystawione prawidłowo. Zdaniem Spółki zachowała ona należytą staranność przy zakupie linii technologicznej, a zarzut że sporna faktura stwierdza stan niezgodny z rzeczywistością jest krzywdzący.
Dyrektor Izby Skarbowej w B., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2007 r. Nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ podkreślił, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że w dniu wystawienia faktury VAT [...] P. U. nie był uprawniony do wystawienia faktury VAT, nie był on podatnikiem czynnym VAT. Zaprzestał on wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu z dniem 08.04.2005 r. i złożył zgłoszenie VAT - Z (data wpływu do Urzędu Skarbowego w Z. - [...].04.2005 r.), a z dniem [...].09.2005 r. został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy R. Nota korygująca z [...].11.2005 r. wystawiona przez "U." spółkę z o.o. nie wywołała skutków podatkowych. Zgodnie z § 18 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania... (Dz.U. Nr 95, poz. 798 ze zm.) notę korygującą może wystawić tylko nabywca (odbiorca faktury), którym w niniejszej sprawie była skarżąca Spółka.
Odnośnie dodatkowego zobowiązania pieniężnego w VAT organ stwierdził, że stosownie do art. 109 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa o VAT"), w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu oraz ustala zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zawyżenia. Zaś ust. 6 tego artykułu stanowi, że przepis ten stosuje się odpowiednio do różnicy o przeniesienia na następny miesiąc. Skoro skarżąca Spółka zawyżyła kwotę różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc, to zasadnym było ustalenie przez organ podatkowy I instancji dodatkowego zobowiązania odpowiadającego 30 % kwoty zawyżenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 31.421 zł. Organ podkreślił, że wina podatnika lub jej brak nie ma wpływu na ustalenie dodatkowego zobowiązania. Dlatego też podnoszony przez Spółkę fakt braku winy, w zaistniałej sytuacji nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.
Organ II instancji zaznaczył również, że skarżąca Spółka nie skorzystała z uprawnienia, jakie przewiduje art. 96 ust. 13 ustawy o VAT, uprawniający podatnika do uzyskania potwierdzenia, czy kontrahent jest zarejestrowany jako VAT czynny lub zwolniony.
W skardze na powyższą decyzję, adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie norm VI Dyrektywy Rady z 17.05.1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych, wspólny system podatkowy od wartości dodanej, ujednolicona podstawa wymiaru podatku 77/388/EWG mających pierwszeństwo zastosowania przed prawem krajowym, w razie kolizji tego prawa z prawem krajowym i art. 210 § 1 pkt 6 i § 6 Ordynacji podatkowej, poprzez brak dokonania oceny wszechstronnej materiału dowodowego i braku ustosunkowania się do twierdzeń i dowodów zgłaszanych przez stronę podczas postępowania podatkowego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 109 ust. 5 i 6 ustawy o VAT i art. 91 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że od dnia wejścia Polski do Unii Europejskiej, obowiązują normy prawa wspólnotowego z całą jego dotychczasową praktyką i dorobkiem. Zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej regulacje prawne prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed normami krajowymi. Tym samym, organy podatkowe I i II instancji pominęły prymat prawa unijnego nad krajowym, zasłaniając się niemożnością ich stosowania przez organy skarbowe. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem, że dopuszczalna jest "sankcja podatkowa" przewidziana w art. 109 ust. 5 w związku z ust. 6 ustawy o VAT.
Ponadto w skardze zarzucono, że organy podatkowe pominęły i nie oceniły podnoszonych argumentów i zarzutów w zakresie kolizji prawa krajowego - art. 86 i nast. ustawy o VAT z art. 17 VI Dyrektywy. Zasada neutralności podatku, wyrażona w art. 17 VI Dyrektywy stanowi, że przepisy krajowe nie mogą wymagać spełniania dodatkowych warunków w celu uzyskania zwrotu podatku. Natomiast organy podatkowe w niniejszej sprawie zarzuciły, iż nabycie nastąpiło od osoby nie będącej aktywnym podatnikiem VAT, co nie może być podstawą do odmowy obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Strona skarżąca powołała się w tym zakresie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 18.10.2006 r. sygn. akt I SA/Lu 225/2006, który, zdaniem skarżącej Spółki oparty jest na analogicznej sytuacji.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
W niniejszej sprawie Sąd dwukrotnie zawieszał prowadzone postępowanie sądowoadministracyjne - pierwszy raz postanowieniem z dnia 19 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 543/07 z uwagi na zgodny wniosek stron oraz po raz drugi, na mocy postanowienia z 26 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Bk 445/09, z uwagi na wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawie sygn. akt I FSK 748/08.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotą powstałego w przedmiotowej sprawie sporu było ustalenie, czy zasadnie organy podatkowe określiły Spółce za wrzesień 2005 r. kwotę różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 158,00 zł w miejsce zadeklarowanej 104 894,00 zł i ustaliły dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 31 421 zł, odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc.
Podstawą wydania powyższej decyzji, było zakwestionowanie przez organy faktury Nr [...], z której wynikało, że skarżąca Spółka nabyła od P. U. linię technologiczną do produkcji mączki zwierzęcej za kwotę 476 071,36 zł netto. W ocenie organów przedmiotowa faktura nie dokumentowała rzeczywistej sprzedaży, gdyż w dniu wystawienia faktury VAT [...] P. U. nie był uprawniony do wystawienia faktury VAT. Nie był on bowiem podatnikiem czynnym VAT. Zaprzestał on wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu z dniem [...].04.2005 r.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdza naruszenie przez organy przepisów art. 86 ustawy o VAT, w związku z art. 17 VI Dyrektywy Rady z 17.05.1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych.
Należy bowiem przypomnieć, że w związku z wystąpieniem przez Naczelny Sąd Administracyjny z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich - w sprawie sygn. akt I FSK 748/08, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę na mocy postanowienia z 26 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Bk 445/09, zawiesił postępowanie w sprawie do czasu uzyskania odpowiedzi na powyższe pytanie prejudycjalne.
W wyroku z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt C - 438/09, będącym odpowiedzią na powyższe pytanie, Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że w świetle art. 18 ust. 1 lit. a oraz art. 22 ust. 3 lit. b Szóstej Dyrektywy VAT, w brzmieniu nadanym Dyrektywą Rady 2006/18/WE z 14.02.2006 r., podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku od wartości dodanej zapłaconego w cenie nabycia usług wykonanych przez innego podatnika niezarejestrowanego jako podatnik podatku od wartości dodanej, w sytuacji gdy dokumentujące je faktury zawierają wszystkie informacje wymienione w art. 22 ust. 3 lit. b tej Dyrektywy, a w szczególności zawierają informacje niezbędne do ustalenia tożsamości osoby, która wystawiła te faktury, oraz rodzaju wykonanych usług.
Jednocześnie Trybunał wskazał, że przepis art. 17 ust. 6 Szóstej Dyrektywy VAT sprzeciwia się przepisom krajowym, na mocy których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku od wartości dodanej zapłaconego innemu podatnikowi będącemu usługodawcą niezarejestrowanym dla celów tego podatku. W ocenie Trybunału art. 22 ust. 1
VI Dyrektywy stanowi jedynie, że podatnicy zobowiązani są do zgłaszania rozpoczęcia, zmian i zakończenia działalności, jednakże przepis ten nie upoważnia państwa członkowskiego, w razie braku zgłoszenia, do pozbawienia podatnika możliwości wykonywania tego prawa, wobec tego ewentualne uchybienie przez usługodawcę obowiązkowi określonemu w art. 22 ust. 1 VI Dyrektywy nie może podważać prawa do odliczenia podatku przysługującego odbiorcy tych usług na mocy art. 17 ust. 2 tej Dyrektywy. Trybunał wskazywał również, że środki określone w art. 22 ust. 8 VI Dyrektywy, na mocy którego państwa członkowskie mogą ustanawiać inne obowiązki, które uznają za niezbędne do zapewnienia prawidłowego poboru podatku i zapobiegania oszustwom, nie mogą być wykorzystywane w sposób systematycznie podważający prawo do odliczenia podatku VAT.
Wyżej opisywana faktura VAT [...], wystawiona w dniu [...] września 2005 r. przez sprzedawcę "U." P. U., zawierała wymagane przepisami prawa elementy, w tym między innymi rodzaj wykonanej usługi ("sprzedaż linni technologicznej do produkcji mączek") oraz została oznaczona pieczęcią i podpisana przez P. U. W ocenie Sądu należy stwierdzić, że Spółka nie miała podstaw podejrzewać, że P. U. nie jest właścicielem linii technologicznej. Powyższe potwierdzały zarówno treść umowy oraz wyrok Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt [...]. W chwili wystawienia spornej faktury, Spółka miała prawo uważać, że odzwierciedla ona transakcję rzeczywistą, a dokumenty ją potwierdzające zostały wystawione prawidłowo. Spółki zachowała także należytą staranność przy zakupie linii technologicznej, a zarzut że sporna faktura stwierdza stan niezgodny z rzeczywistością, nie znajduje podstaw w ustalonym stanie faktycznym przedmiotowej sprawy.
Tym samym, nie zasadnie organy podatkowe określiły Spółce za wrzesień 2005 r. kwotę różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 158,00 zł w miejsce zadeklarowanej 104 894,00 zł i ustaliły dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 31 421 zł, odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc.
W tej sytuacji, skoro zarzuty skargi dotyczące zdarzeń mających miejsce po akcesji Polski do Unii Europejskiej okazały się zasadne, ze względu na wcześniejsze wywody, nie ma potrzeby oceny uregulowań krajowych w tym zakresie pod względem ich zgodności z Konstytucją RP (art. 91 ust. 3).
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone decyzje. W oparciu o przepisy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
O kosztach orzeczono w oparciu o przepisy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.