Uzasadnienie
J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką H. K. oraz synami J. K. (22 lata) i K. K. (18 lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi: wynagrodzenie H. K. z tytułu zatrudnienia (etat sprzątaczki) w wysokości 2.200 zł brutto. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nie osiąga dochodu. Wykazane wydatki miesięczne rodziny to: czynsz – 600 zł; energia elektryczna – 130 zł; telefon – 50 zł; Internet – 40 zł. Skarżący nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 21-22).
W dniu 12 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do wskazania tytułu prawnego zajmowanego mieszkania oraz tego, czy skarżący jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Zobowiązano jednocześnie wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów potwierdzających uzyskiwane dochody i ponoszone wydatki (k. 23).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący oświadczył, iż z uwagi na święta majowe nie jest w stanie przedłożyć zaświadczenia o zarobkach współmałżonki, gdyż jest zatrudniona w szkole i wniósł o przedłużenie terminu (k. 25). Termin ten został przedłużony do dnia 11 maja 2012 r. Następnie w dniu 11 maja 2012 r. wnioskodawca złożył ponownie wniosek o przedłużenie terminu z powodu niemożliwości dostarczenia zaświadczenia o zarobkach żony (pobyt głównej księgowej szkoły w szpitalu). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału nie przedłużono terminu do przedłożenia żądanych informacji (k. 26).
Faktycznie zatem wnioskodawca oprócz zaświadczenia o zarobkach żony, nie nadesłał również innych wymaganych treścią wzmiankowanego wezwania z dnia 12 kwietnia 2012 r. dokumentów tj. rachunków i faktur potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę skarżącego, do czego został wezwany pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, ani nie złożył dodatkowego oświadczenia (k. 23). J. K. nie wyjaśnił również przyczyny tego zaniechania.
Na wstępie należy odnieść się do wniosku J. K. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy egzekucji należności z tytułu ubezpieczenia społecznego, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie.
W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak w sentencji.
Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez J. K. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż jedynym źródłem dochodu czteroosobowej rodziny pozostaje wynagrodzenie uzyskiwane przez H. K. w wysokości 2.200 zł brutto. Wykazane wydatki miesięczne to 820 zł (czynsz, energia elektryczna, telefon, Internet). Rodzina wnioskodawcy zajmuje mieszkanie przy ul. Św. W. [...], ale skarżący nie wskazał na podstawie jakiego tytułu prawnego.
Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z brakiem nadesłania dokumentów określonych w wezwaniu z dnia 12 kwietnia 2012 r., głównie rachunków i faktur potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę skarżącego, uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy (w szczególności jego możliwości finansowych), a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż J. K. nie wykazał w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia radcy prawnego.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.