Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] Wójt Gminy S. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Spółdzielni Mieszkaniowej w P., zwanej dalej Spółdzielnią, wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku, Nr [...] Wójt Gminy S. określił Spółdzielni Mieszkaniowej w P. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok w kwocie [...] zł.
Od powyższej decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. wniosła odwołanie. Odwołująca się twierdziła, iż stosownie do treści art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31, ze zm.) zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowana w tym roku. W związku z przejmowaniem od Agencji Nieruchomości Rolnych Ośrodek w O., Filia w S. w miesiącu styczniu 2004 roku środków trwałych oraz nieruchomości położonych w C., gm. S., Spółdzielnia zleciła opracowanie wyceny środków trwałych oraz ustalenie ich wartości początkowej przez Rzeczoznawcę Majątkowego. Przekazanie notarialne nieruchomości położonych i zabudowanych w C. nastąpiło w dniu 26 stycznia 2004 roku, od dnia l lutego Spółdzielnia przejęła na stan księgowy środki trwałe o wartości początkowej zgodnie z wyceną rzeczoznawcy majątkowego oraz zmieniła naliczanie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości zgodnie z deklaracją z dnia 13 lutego 2004 roku.
Ponieważ od dnia 15 stycznia 2004 roku nie nastąpiło przekazanie notarialne nieruchomości, a na Spółdzielni jako administratorze spoczywał obowiązek złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości, podatek obliczono według protokołu uzgodnień spisanego w dniu 28 listopada 2003 roku. W związku z tym, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. właścicielem wymienionych nieruchomości stała się w dniu 26 stycznia 2004 roku uważa, iż stosownie do treści art. 6 ust. 3 cytowanej ustawy zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania. Dlatego odwołanie jest zasadne.
Decyzją z dnia [...] lipca 2004 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy S., Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 roku. Zdaniem organu odwoławczego zgodnie z art. 6 ust. 3 cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych - jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca, następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.
W ocenie Kolegium, w opisanym stanie faktycznym nie zaistniało wypełnienie po stronie podatnika dyspozycji z art. 6 ust. 3 omawianej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Do zdarzeń mających wpływ na wysokość opodatkowania należą sytuacje związane ze sposobem użytkowania przedmiotu podatku lub jego części. Powoływanie się przez podatnika na fakt przeszacowania - nowej wyceny środków trwałych oraz ustalenia ich wartości początkowej przez Rzeczoznawcę Majątkowego nie mieści się w dyspozycji art. 6 ust. 3 tejże ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wycena Rzeczoznawcy Majątkowego dokonana została w związku z przejmowaniem od Agencji Nieruchomości Rolnych środków trwałych oraz nieruchomości, wycena była podstawą do podpisania aktu notarialnego z dnia 26 stycznia 2004 roku (umowy nieodpłatnego przeniesienia własności nieruchomości). Podatnik w odwołaniu postawił zarzut naruszenia art. 6 ust. 3 cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., mając na uwadze powyższą argumentację podziela pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. Skarżący podkreślał, iż w dniu 26.01.2004 r. przyjął od Agencji Nieruchomości Rolnej Ośrodek Terenowy w O., Filia w S. notarialnie Repetytorium A nr [...] nieruchomości zabudowane, kotłownię, hydrofornię oraz oczyszczalnię ścieków. Podstawą przyjęcia wartości wyżej wymienionych środków trwałych jest operat szacunkowy wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego. W dniu 01.02.2004 r. na stan księgowy środków trwałych zostały przyjęte środki trwałe w/g wyceny rzeczoznawcy i została złożona deklaracja DN – l, według przeliczonej wartości środków trwałych (budynki). Za miesiąc styczeń 2004 r. podatek od nieruchomości był naliczony w/g wartości podanych przez ANR O/T w O., Filia w S. Opracowanie operatu zostało podyktowane uporządkowaniem stanu prawnego środków trwałych. Budowle w swojej wartości powinny zawierać urządzenia na trwałe wbudowane.
Zdaniem skarżącego zastanawiające jest, że stacja uzdatniania wody posiadała wartość - 50 188.55 zł natomiast rury stacji uzdatniania wody wartość — 133 691.13 zł, zamontowane na pow. 54 m2 hydroforni, oczyszczalnia ścieków wartość - 678 732.19 bez kanalizacji sanitarnej, natomiast kosztorys na podobną oczyszczalnię ścieków w P. w roku 2000 wraz z położeniem kanalizacji został wykonany na kwotę 440 000.00 zł. W związku z powyższym SM w P. zleciła wykonanie operatu szacunkowego środków trwałych i budowli przejmowanych od ANR w celu przyjęcia na stan księgowy wyżej wymienionych środków. W dniu 13.02.2004 r. został przeliczony należny podatek od budowli według cen przyjętych na stan księgowy SM P., tzn. 2 % wartości budowli.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie podzieliło zarzutów zawartych w tym piśmie skarżącego i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje
Skarga jest zasadna, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania podatkowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy.
W rozpatrywanej sprawie, w świetle opisanego wyżej stanu faktycznego, istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, jaką podstawę opodatkowania należy przyjąć w roku 2004 dla budowli położonych w C., gmina S., będących w dyspozycji (własności) skarżącego.
Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 3 omawianej wyżej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych podstawę opodatkowania stanowi: dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.
Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 3 tejże ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3, powstał w ciągu roku podatkowego - podstawą opodatkowania jest wartość stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji na dzień powstania obowiązku podatkowego.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, iż nie wyjaśniona została podstawowa okoliczność, która będzie przesądzać o przyjęciu podstawy opodatkowania, będących przedmiotem sporu wyżej opisanych budowli. Mianowicie, nie wiadomo kiedy powstał wobec skarżącego obowiązek podatkowy w stosunku do tychże budowli. Z aktu notarialnego Repetytorium A nr [...] należy wnosić, iż nieodpłatne nabycie od Agencji Nieruchomości Rolnej Ośrodek Terenowy w O., Filia w S. - nieruchomości (w tym zabudowanych kotłownią, hydrofornią oraz oczyszczalnią ścieków) nastąpiło w dniu 26.01.2004 r. Zatem w stosunku do spornych przedmiotów opodatkowania obowiązek w podatku od nieruchomości powstał by dopiero w dniu 1 lutego 2004 r. Z kolei z odwołania skarżącego należy wnosić, iż budowle te były w dyspozycji skarżącego już co najmniej od 28 listopada 2004 r. Nie wiadomo jednakże, na czym to "dysponowanie" przez skarżącego spornymi budowlami polegało.
Czy było to jedynie administrowanie całością nieruchomości położonych w C., gmina S., czy też ich posiadanie (np. użyczenie, najem, dzierżawa). Kwestia ta nie znajduje jakiegokolwiek potwierdzenia w aktach administracyjnych rozpatrywanej sprawy. Wyjaśnienie powyższych okoliczności jest istotne z uwagi także na przyjęte zasady opodatkowania – wszystkich przedmiotów opodatkowania przez pełne 12 miesięcy 2004 r. (ze styczniem 2004 r. włącznie).
W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie wyznaczyło skarżącemu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, uniemożliwiając skarżącemu zgłoszenia dodatkowych dowodów, jak i zaprezentowania swojego stanowiska w sprawie, co narusza unormowania art. 200 § 1 omawianej ustawy Ordynacja podatkowa.
Stosownie do powyższej regulacji, przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Czynność ta jest jednym z elementów realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 Ordynacji podatkowej).
W orzecznictwie NSA przed 2004 r. jednoznacznie wskazywało się, iż organy podatkowe, w tym również organy II instancji mają taki obowiązek nawet wówczas, gdyby same nie przeprowadzały uzupełniającego postępowania dowodowego (zob. np. wyrok NSA z 11.07.2002 r., sygn. akt I SA/Po 788/00, opublikowany w Lex, nr 56705). Również obecnie, po reformie sądownictwa administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku (sygn. akt FSK 156/04) orzekł, że obowiązek wyznaczenia stronie wspomnianego terminu spoczywa na organie podatkowym także w postępowaniu odwoławczym, nawet gdy nie zgromadzono w tym postępowaniu materiału dowodowego. Sąd nie dopatrzył się w przepisie art. 200 Ordynacji podatkowej żadnych wyłączeń. W związku z tym przepis ten organy podatkowe powinny stosować w każdym postępowaniu (zob. omówienie wyroku: Gazeta Prawna Nr 153 (1262), 6-8 sierpnia 2004 r.).
Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania podatkowego, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Sąd stwierdza, iż organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania podatkowego, a w szczególności art. 120, art. 122, art. 123, art. 187, art. 191 i art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), mogące mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej.
W rozpatrywanej sprawie, w świetle opisanego wyżej stanu faktycznego, Sąd wobec braków w prowadzonym przez organy podatkowe postępowaniu wyjaśniającym, nie może udzielić odpowiedzi na pytanie, jaką podstawę opodatkowania należy przyjąć w roku 2004 dla budowli położonych w C., gmina S., będących w dyspozycji (własności) skarżącego.
Z powyższych powodów Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Ponieważ skarga uznana została za zasadną, Sąd orzekł o zwrocie kosztów w oparciu o przepisy art. 200, art. 209 i art. 206 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.