Uzasadnienie
T. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od [...] października 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na fakt, że sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, bowiem sprawa pozostaje poza właściwością sądów administracyjnych.
Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Bi. odmówił skarżącej przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Zgodnie z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm., zwanej dalej: "ustawą") ubezpieczenia społeczne obejmująm.in. ubezpieczenia rentowe. Wedle art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy, zakład ubezpieczeń społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw, dotyczących m.in. ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Od decyzji tej przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego (vide art. 83 ust. 2 ustawy). Zgodnie zaś z art. 1 k.p.c. kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą zatem do kategorii spraw cywilnych, podlegających właściwości sądów powszechnych. W sprawach tych wyłączona jest zatem właściwość sądów administracyjnych i nie przysługuje na nie skarga, ale odwołanie do sądu powszechnego.
Wyjątkiem od powyższej reguły są decyzje wymienione w art. 83 ust. 4 ustawy tj. przyznające lub odmawiające świadczenia w drodze wyjątku, decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz decyzje w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru. Od tego rodzaju decyzji nie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, ale prawo wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Wówczas do tego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Przepisy k.p.a. dotyczące uchylenia, zmiany lub unieważnienia stosuje się także do decyzji ostatecznych zakładu ubezpieczeń społecznych, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu (vide art. 83a ust. 2 ustawy). Przedmiotowa sprawa nie należy jednak do ww. katalogu.
Z kolei przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez sądy administracyjne objęte są formy władczej i jednostronnej działalności organów administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 i 2a p.p.s.a. oraz sprawy, w których, zgodnie z brzmieniem art. 3 § 3 p.p.s.a., przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Kontrola taka nie obejmuje decyzji ustalających prawa do świadczeń z zakresu ubezpieczeń społecznych lub odmawiających ich ustalenia.
Mając na uwadze powyższe należało zatem uznać, że sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co w konsekwencji prowadziło do konieczności odrzucenia skargi na postawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wedle którego skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.