Uzasadnienie
Pan Z. J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
We wniosku podniósł, iż aktualnie jego główne i jedynie źródło utrzymania stanowi emerytura w wysokości 1.872 zł brutto (k. 25 - odcinek z uzyskanej emerytury). Wnioskodawca ma na utrzymaniu dwoje dzieci – syna P. G. w wieku 10 lat oraz córkę E. G. G., która jest inwalidką I grupy i jest całkowicie niezdolna do pracy fizycznej i umysłowej. Ponadto wskazał, iż posiada 1/3 udziału w domu jednorodzinnym (tak samo jak pozostali domownicy) oraz mieszkanie o powierzchni 56 m2. Podkreślił także, iż ponosi częściowo koszty budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego w B. przy ulicy K. [...], który buduje wnuczka K. Z.-G..
Pismem z dnia 25.01.2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wezwał wnioskodawcę do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania:
- 1. oświadczenia, w którym należało wskazać:
- a) wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem jego rodziny (należało przedstawić posiadane rachunki w tym zakresie),
- b) wysokość i źródła finansowania wydatków ponoszonych na budowę domu mieszkalnego przy ul. K. [...] w B.,
- c) czy córka skarżącego E. G. G. uzyskuje jakikolwiek dochód (np. rentę) i w jakiej wysokości,
- d) powierzchnię posiadanego domu,
- e) czy skarżący posiada mieszkanie i o jakiej powierzchni,
- 2. wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego córkę rachunków bankowych, w tym kont i lokat z okresu ostatniego miesiąca.
Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie, uiszczając w dniu 7 lutego 2008 r. wpis sądowy w sprawie w wysokości 191 zł (k. 30).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przede wszystkim należy stwierdzić, iż mając na uwadze fakt, że skarżący uiścił w niniejszej sprawie wpis sądowy postępowanie dotyczące rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie należy uznać za bezprzedmiotowe i na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlega ono umorzeniu, o czym orzeczono w sentencji.
Rozpoznaniu podlega natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od pozostałych ewentualnych kosztów sądowych.
Stosownie do regulacji z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym (w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa.
Pan Z. J. G. oświadczył, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci – syna P. G. – ucznia Szkoły Podstawowej oraz córkę E. G. G. – inwalidkę I grupy. Jedynym dochodem wnioskodawcy jest emerytura w wysokości 1.872 zł brutto. Ponadto posiada on 1/3 udziału w domu jednorodzinnym (tak samo jak pozostali domownicy) i mieszkanie o powierzchni 56 m2.
Powyższe dane są niewystarczające do oceny możliwości płatniczych pana Z. J. G. Wnioskodawca nie określił wysokości ponoszonych wydatków, nie twierdził, że posiada zadłużenie. Wskazał natomiast, iż ponosi częściowe koszty budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego wnuczki, mimo że jego jedynym dochodem jest emerytura. Wątpliwości budzi zatem to, iż bieżące utrzymanie trzyosobowej rodziny skarżącego pozwala mu na partycypowanie w kosztach budowy domu. W złożonym wniosku nie przedstawiono ponadto okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy, a wykazane dane nie zostały poparte żadnymi dokumentami (poza odcinkiem emerytury).
W celu uzyskania dodatkowych informacji, w szczególności wyjaśnienia wskazanych wątpliwości tut. Sąd wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów (treść wezwania przedstawiono powyżej), jednak w zakreślonym terminie nie udzielił on odpowiedzi, uiszczają wpis sądowy w sprawie.
Należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Niemniej jednak ma ona charakter wyjątkowy i powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł dochodu i majątku. Przy czym znamiennym jest to, że to osoba ubiegająca się o prawo pomocy winna wykazać, iż należy do kręgu takich osób.
Skarżący powyższych okoliczności nie wykazał, albowiem dane zawarte w wypełnionym formularzu o przyznanie prawa pomocy są niewystarczające do oceny rzeczywistych jej możliwości płatniczych i uznania, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stąd wniosek w tym zakresie jako nieudowodniony podlegał oddaleniu (art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).