Uzasadnienie
Burmistrz Miasta Grajewo postanowieniem z 15 lipca 2024 r., nr WF3120.4.147.2024.HB, powołał biegłego rzeczoznawcę majątkowego do sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość budowli i urządzeń usytuowanych w G. przy ul. K. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył R. O. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "M." (dalej jako: "skarżący").
Postanowieniem z 13 sierpnia 2024 r., nr SKO.400/227/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że żaden z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: "o.p.") nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie powołania biegłego rzeczoznawcy.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając postanowienie w całości, zarzucił naruszenie:
- 1. art. 236 § 1 o.p., poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie niniejszej nie przysługiwało skarżącemu zażalenie na postanowienie Burmistrza Miasta Grajewa z 15 lipca 2024 r., nr WF3120.4.147.2024.HB, w przedmiocie powołania rzeczoznawcy w celu wydania na piśmie opinii zawierającej wiadomości specjalne w postaci wyceny - na dzień powstania obowiązku podatkowego - budowli (urządzeń budowlanych) usytuowanych w G. przy ul. K., co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wydania skarżonego rozstrzygnięcia;
- 2. art. 197 § 1, 2 o.p., poprzez niezasadne uznanie, że Burmistrz Miasta Grajewo miał uprawnienie do powołania postanowieniem z 15 lipca 2024 r., nr WF3120.4.147.2024.HB, biegłego rzeczoznawcy do sporządzenia wyceny na dzień powstania obowiązku podatkowego budowli (urządzeń budowlanych) usytuowanych w G. przy ul. K., podczas gdy wydanie skarżonego postanowienia było niedopuszczalne bowiem:
- a) w sprawie niniejszej zgromadzono wystarczające dowody dla dokonania weryfikacji deklarowanych przez skarżącego podstaw opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w szczególności ewidencję środków trwałych, zaś dla czynienia ustaleń w powyższym zakresie nie były wymagane wiadomości specjalne posiadane przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego, a nadto brak było podstaw do obligatoryjnego powołania biegłego przez organ administracyjny pierwszej instancji z urzędu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wydania skarżonego rozstrzygnięcia,
- b) postanowienie nie określa, jakie budowle miałyby podlegać wycenie, c) postanowienie nie określa jakiego dnia powstania obowiązku podatkowego dotyczy. pominięcie czego prowadziło do wydania skarżonego postanowienia;
- 3. art. 120,121 § 1, 122, 124, 187 § 1, 191 o.p., poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaniechanie prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufania do organów podatkowych, jak również zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało błędnym zaniechaniem przyjęcia, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów udostępnionych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, w szczególności ewidencji środków trwałych, może stanowić podstawę dla ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego skarżącego w zakresie podatku od nieruchomości, z uwagi na fakt, że dokumenty te sporządzane były zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, pozytywnie przechodząc liczne kontrole ze strony organów podatkowych, a nadto wykazywały wszystkie budowle, które winne być uwzględnione na potrzeby ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wydania skarżonego rozstrzygnięcia;
- 4. art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l.."), poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w sytuacji, w której skarżący dokonuje odpisów amortyzacyjnych od budowli związanych z prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej oraz uwzględnia te budowle w sposób zgodny z przepisami powszechnie obowiązującego prawa w ewidencji środków trwałych, organ podatkowy ma uprawnienie do powołania biegłego, na potrzeby ustalenia wartości rynkowej tych budowli.
W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony.
Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.")).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO w Łomży stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o powołaniu biegłego rzeczoznawcy majątkowego do sporządzenia operatu określającego wartość budowli i urządzeń usytuowanych w G. przy ulicy K. Odpowiadając na zarzuty podniesione w pkt I skargi zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 236 § 1 o.p. na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Stosownie do treści art, 197 o.p. w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Powołanie biegłego następuje z urzędu, jeżeli opinii biegłego wymagają przepisy prawa podatkowego. Do wyłączenia biegłego stosuje się odpowiednio przepisy art. 130 § 1 i 2. W pozostałym zakresie do biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków.
Tym samym stwierdzić należy, że żaden z przepisów ordynacji podatkowej nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie powołania biegłego rzeczoznawcy. Jeżeli skarżący nie zgadza się z opinią biegłego, może podnosić to dopiero w skardze na decyzję organu, nie zaś w trakcie postępowania przed organami w zakresie istoty powołania biegłego w ogóle. Na tym etapie skarżący może przedstawić także własną opinię.
Odnosząc się do zarzutu II skargi dotyczącego niedopuszczalności wydania skarżonego postanowienia Sąd zauważa, że powołanie biegłego rzeczoznawcy należy do kompetencji organu i stanowi wyraz uznania jego konieczności dla rozstrzygnięcia wątpliwości organu wymagających wiadomości specjalnych. Skierowane jest do biegłego i ewentualnie biegły może – poprzez zwrócenie się do organu – wnosić o uzupełnienie lub zmianę postanowienia o ile okoliczności sprawy będą to uzasadniały. Może tego dokonać także organ z urzędu, jeżeli uzna za konieczne zmienić, uzupełnić lub uchylić postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu(art. 187§ 2 O.p.).
Jeżeli natomiast chodzi o datę powstania obowiązku podatkowego Sąd zauważa, że postanowienie wydane zostało w ramach toczącego się postepowania i ono wyznacza ramy czasowe do których winien odnieść się biegły.
Zarzut zbędności postanowienia dla toku postępowania jest także chybiony, a ponadto zgłoszony został przedwcześnie. Organ uznał, że materiał przedstawiony przez skarżącego nie pozwala ustalić podstawy opodatkowania zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zastosował wobec powyższego art. 4 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, że w sytuacji, gdy podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, który ustali tę wartość. Ocenę wartości dowodowej opinii biegłego rzeczoznawcy i ewentualnie jej wpływ na wartość nieruchomości poddanych opodatkowaniu można będzie ocenić w postepowaniu wymiarowym, nie zaś w postepowaniu dotyczącym dopuszczalności zażalenia na postanowienie o powołaniu biegłego.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia