Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę S. i P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony profesjonalnemu pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 17 listopada 2016 r. (k. 51 akt).
Pełnomocnik Skarżących w dniu 19 grudnia 2016 r. wywiódł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną na ww. wyrok, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2016 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika Skarżących do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie oświadczenia, czy strona wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie czy zrzeka się rozprawy oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W zakreślonym terminie uiszczony został jedynie wpis sądowy od skargi kasacyjnej (k. 73 akt), nie uzupełniono zaś braków formalnych skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2017 r., WSA w Białymstoku odrzucił skargę kasacyjną Skarżących, wskazując że pełnomocnik Skarżących mimo prawidłowego wezwania, nie usunęła braków formalnych skargi kasacyjnej polegających na złożeniu oświadczenia, czy strona wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie czy też zrzeka się rozprawy.
Pismem z dnia 7 lutego 2017 r., pełnomocnik Skarżących wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, polegającego na złożeniu oświadczenia, czy Skarżący wnoszą o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, czy też zrzekają się rozprawy, jednocześnie składając takie oświadczenie. Pełnomocnik Skarżących wskazała, że w dniu 27 grudnia 2016 r. otrzymała korespondencję z Sądu, w której znajdowało się wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, jednakże brak w niej było wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej.
Na powyższą okoliczność pełnomocnik Skarżącej przedłożyła oświadczenie J. G. – osoby, która pomaga pani pełnomocnik w prowadzeniu kancelarii, w takich czynnościach jak odbiór korespondencji, nadawanie korespondencji czy udzielania informacji co do treści otrzymanej korespondencji (k. 94 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Natomiast w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania reprezentującego ją profesjonalnego pełnomocnika z właściwą dla profesjonalisty miarą staranności. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.
W warunkach rozpoznawanej sprawy i okoliczności jej towarzyszących nie sposób uznać, że spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu, w szczególności pełnomocnik Skarżących nie wykazała, że nie ponosi winy w nieuzupełnieniu braku formalnego skargi kasacyjnej w postaci złożenia oświadczenia o rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie lub też zrzeczenia się rozprawy. Dowodem uprawdopodobniającym brak winy nie może być oświadczenie stałego współpracownika p. pełnomocnik – p. J. G. z dnia 6 lutego 2017 r.
W ocenie Sądu, stanowisko pełnomocnika Skarżących, że w przesyłce z Sądu otrzymanej w dniu 27 grudnia 2016 r. nie było zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, nie znajduje oparcia w aktach sprawy.
Wskazać przede wszystkim należy, że z akt sprawy wynika, że zarządzenie o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie oświadczenia czy strona wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie czy zrzeka się rozprawy zostało wykonane w dniu 22 grudnia 2016 r. (k. 68 akt), które następnie w dniu 22 grudnia 2016 r. zostało przekazane do biura podawczego i wysłane na adres kancelarii pełnomocnika (k. 71 akt). W dniu 27 grudnia 2016 r. powyższa przesyłka została odebrana przez U. G., co potwierdza jej własnoręczny podpis na potwierdzeniu odbioru (k. 72 akt). Na zwrotnym poświadczeniu odbioru w rubryce rodzaj przesyłki wyraźnie wskazano: "braki, wpis od skargi kasacyjnej" oraz termin – "7 dni" (k. 72 akt). Z powyższego wynika jednoznacznie, że wysłane tą przesyłką zostały dwa wezwania: do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej oraz do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Kopie wysłanych do pełnomocnika pism znajdują się w aktach sądowych.
Pełnomocnik Skarżących we wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że mimo osobistego odbioru przesyłki z Sądu nie otworzyła jej w dniu 27 grudnia 2016 r., lecz zleciła to p. J. G., który otwierając korespondencję w dniu następnym stwierdził, że w przesyłce powyższej znajduje się jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Zakładając, że twierdzenia pełnomocnika Skarżących odpowiadają faktom i opisana przez nią sytuacja miała miejsce, to od profesjonalnego pełnomocnika, należy oczekiwać, że posiada on wiedzę o przepisach ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz że dokłada należytej staranności podczas prowadzenia powierzonych mu spraw. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi posługuje się skarżący, obciążają jego samego. Dotyczy to także personelu i pracowników kancelarii ustanowionego w sprawie pełnomocnika.
W przedmiotowej sprawie, to pełnomocnik Skarżących osobiście odebrała korespondencję z Sądu poświadczając na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jaka jest zawartość tejże przesyłki. Prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Skoro otwarcie tejże przesyłki pełnomocnik powierzyła osobie trzeciej - stałemu współpracownikowi przy prowadzeniu kancelarii - osoba ta również winna dołożyć należytej staranności poprzez zweryfikowanie zawartości przesyłki z informacjami znajdującymi się na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Skoro osoba, za którą pełnomocnik ponosi odpowiedzialność, dostrzegła, że zawartość korespondencji jest inna niż informacja widniejąca na kopercie o jej zawartości, pełnomocnik powinien tę kwestię wyjaśnić, chociażby kontaktując się z sekretariatem wydziału Sądu. Takich czynności pełnomocnik jednak nie podjął.
Podkreślić należy, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 K.p.c., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą (post. SN z dnia 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt III CZ 51/98, publ.: OSNC 1998). Samo twierdzenie strony, że nastąpiła okoliczność niezgodna z treścią zapisu zawartego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, której przyjęcie pokwitował, nie uprawdopodabnia, iż sytuacja ta faktycznie miała miejsce. W interesie odbierającego przesyłkę było sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi bądź nadawcy, czyli Sądowi.
Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczynił, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia wezwania do uzupełnienia powyższego braku formalnego skargi w dniu 27 grudnia 2016 r. Mając powyższe względy na uwadze należy uznać za nietrafny zarzut oparty na twierdzeniu, że przesyłka zawierała jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu. W okolicznościach tej sprawy nie można uznać za wiarygodne, że pełnomocnik Skarżących nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Przyjęcie dopuszczalności kwestionowania doręczenia przesyłki poprzez gołosłowne twierdzenie o niepełnej jej zawartości prowadziłoby do tego, że każdy odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu, co w konsekwencji podważałoby zasady funkcjonowania procedur sądowych.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.