Uzasadnienie
Burmistrz L. decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...] określił Spółdzielni Mieszkaniowej w L. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, odbieranymi z określonych w decyzji nieruchomości położonych w L. przy ul. N. i B., za miesiące wrzesień – grudzień 2019 r.
Po rozpoznaniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję Burmistrza L. i umorzyło postępowanie w sprawie.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody wniósł Burmistrz L., zarzucając mu naruszenie:
- - art. 233 § 1 pkt 2 lit. a i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.);
- - art. 6o ust. 1, art. 6o w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6ka ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r., poz. 2010 ze zm.)
- - art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz U. z 2019 r., poz. 1579).
Na podstawie sformułowanych zarzutów Burmistrz wniósł o uchylenie w całości decyzji organu II instancji, o umorzenie postępowania i o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, wskazując na brak legitymacji skargowej Burmistrza L. i brak po jego stronie interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Kolegium.
Pismem z 15 maja 2020 r. Burmistrz L. cofnął skargę i wniósł o umorzenie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga Burmistrza podlega odrzuceniu.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. uchylające decyzję Burmistrza L. i umarzająca postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sposób nieselektywny. Zaskarżony akt – co do zasady - podlega kontroli sądowej.
W niniejszej sprawie skargę na tę uchwałę złożył jednak organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, co w świetle obowiązujących przepisów i utrwalonego orzecznictwa jest niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.).
Interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 – opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby stwierdzić, że dany podmiot (skarżący) ma legitymację skargową, musi on mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności, oparty na normach prawa administracyjnego materialnego lub procesowego. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że pojęcie interesu prawnego ma charakter obiektywny. Istnieje on wówczas, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 88). Zupełnie inną kwestią jest natomiast legitymacja skargowa podmiotów wymienionych w art. 50 §1 in fine p.p.s.a., tj. prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i organizacji społecznej, które to podmioty składają skargi w sprawach dotyczących interesów innych osób.
Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może być organ, który orzekał w sprawie w I instancji, w tym przypadku nie ma on interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie nadawałoby temu organowi uprawnienia z jednej strony władcze, a z drugiej uprawnienia strony, która takie rozstrzygniecie kwestionuje. Innymi słowy - dopuszczenie do złożenia skargi przez organ I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie w dwóch instancjach. Spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji. Nie do przyjęcia jest stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2012 r. o sygn. akt I OSK 2428/11 opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy wskazać, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 2 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego.
W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego (por. uchwała składu 7 sędziów NSA dnia 19 maja 2003 r., I OPS 1/03, postanowienie NSA z 27 listopada 2008 r., II OSK 132/08 z 25 listopada 2009 r., I OSK 1551/09 - opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela (por. wyrok NSA z 24 marca 2015 r. o sygn. akt I OSK 1693/13 opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie Burmistrz L. najpierw jako organ I instancji określił Spółdzielni Mieszkaniowej w L. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a następnie złożył do tutejszego Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. uchylającą jego decyzję i umarzającą postępowanie w sprawie.
Zatem Burmistrz L., orzekający w tej sprawie jako organ podatkowy I instancji w drodze decyzji nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Brak jest również innych przepisów, które uprawniałyby organ I instancji do wniesienia skargi na powołaną wyżej decyzję organu odwoławczego.
Z tego względu, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a orzekł o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej.
O zwrocie wpisu od skargi uiszczonego przez Gminę orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Końcowo należy wyjaśnić, że wprawdzie Burmistrz L. cofnął skargę, jednak nie mogło to skutkować umorzeniem postępowania, gdyż sąd administracyjny w pierwszej kolejności zobowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Stwierdzenie, że jest ona niedopuszczalna, zobowiązuje sąd do jej odrzucenia, które to rozstrzygnięcie ma pierwszeństwo przed umorzeniem postepowania. Umorzyć można jedynie takie postępowanie, które zostało skutecznie wszczęte.