Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadził wobec D. D. (dalej powoływana także jako Skarżąca) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego [...] stycznia 2018 r. przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. S.A., na zaległości z tytułu opłat abonamentu RTV za okres od stycznia 2013 r. do października 2017 r.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] zajęcia innych wierzytelności pieniężnych tj. nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Powyższe zawiadomienie doręczono Skarżącej w dniu [...] marca 2018 r. wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego.
Skarżąca w dniu [...] kwietnia 2018 r. wniosła do organu egzekucyjnego zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując na nieistnienie obowiązku tj.: zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej powoływana jako u.p.e.a.) W ocenie Skarżącej, obowiązujące przepisy nałożyły na Pocztę obowiązek wydania decyzji oraz skutecznego jej doręczenia, z którego to obowiązku Poczta się nie wywiązała. Tym samym nie istnieje obowiązek zapłaty abonamentu.
Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...], wydanym w oparciu o ostateczne stanowisko Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. wyrażone w postanowieniu z [...] maja 2018 r., organ egzekucyjny uznał zarzuty Skarżącej za nieuzasadnione.
Skarżąca, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem złożyła zażalenie, w którym wystąpiła o jego uchylenie jako krzywdzącego i niesprawiedliwego. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że wierzyciel dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego w ten sposób, że nie dokonał skutecznego doręczenia korespondencji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz z blankietami opłat stanowiącymi dowód zarejestrowania odbiornika RTV. Ponadto nie odnotował zwrotki odebranej korespondencji, co świadczy o tym, że przesyłka nie została wysłana. W ocenie Skarżącej to na wierzycielu ciąży obowiązek udowodnienia, że korespondencja została skutecznie doręczona dłużniczce.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podkreślił, wskazując na brzmienie art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1 i art. 34 § 4 u.p.e.a., że ostateczne stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zostało wyrażone w postanowieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. z [...] maja 2018 r. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. wypowiedź wierzyciela w zakresie zgłoszonego przez Skarżącą zarzutu nieistnienia obowiązku była dla organu egzekucyjnego wiążąca i organ ten nie miał uprawnień do jego podważenia. Jakkolwiek bowiem organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności dochodzonego przez wierzyciela obowiązku (art. 29 u.p.e.a.). Będąc związany stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela.
Organ podkreślił, że jak wskazał Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. zarzut nieistnienia obowiązku w związku z nieotrzymaniem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, był niezasadny. Wskazał, że zarejestrowanie odbiornika RTV stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia istnienia obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej. Skarżąca została poinformowana listem zwykłym o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] w dniu [...] sierpnia 2008 r., co jest w świetle obowiązujących przepisów, prawidłowym działaniem P.. Zaznaczono, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela a jedynie ma charakter informacyjny, potwierdzający konieczność wykonania istniejącego obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Organ wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), Poczta Polska S.A. była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia. Powołany przepis mówi o "powiadomieniu" użytkowników i "przesłaniu" zawiadomienia, a zatem przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwyklej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres użytkownika, czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia i było wystarczającym, w tym stanie prawnym, działaniem Poczty Polskiej, która w sposób prawidłowy wykonała wobec Skarżącej ciążące na niej obowiązki.
Skoro wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV, to w świetle przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. jako związany wypowiedzią wierzyciela nie mógł kwestionować takiego rozstrzygnięcia.
W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. i rozstrzygniecie wyrokiem co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi zarzuciła, że jej zarzuty błędnie uznano za nieuzasadnione. Skarżąca zaznaczyła, że w toku niniejszej sprawy zarzuciła Dyrektorowi Centrum Obsługi Poczty Polskiej S.A. niedopełnienie obowiązku wynikającego z rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. polegającego na nadaniu numeru ewidencyjnego w związku z utratą w listopadzie 2008 r. ważności rejestracji wszystkich telewizorów. Zdaniem Skarżącej, nawet nadanie numeru indentyfikacyjnego i wysłanie go listem zwykłym, a nie poleconym skutkuje brakiem obowiązku płacenia za abonament. Tymczasem Poczta Polska bezpodstawnie wykazywała w prowadzonym postępowaniu, że nie ciążył na niej obowiązek doręczania korespondencji dotyczącej obowiązku zapłaty abonamentu za potwierdzeniem odbioru, a wystarczającym było wysłanie listem zwykłym.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest niewątpliwie zgłoszony przez Skarżącą zarzut dotyczył nieistnienia obowiązku tj. zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 § 1 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W przedmiotowej sprawie stanowisko w sprawie zarzutów wierzyciel - Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. - wyraził w postanowieniu z [...].05.2018 r. utrzymanym w mocy postanowieniem z [...].11.2018r., uznając zgłoszony zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny. W związku z faktem, iż wypowiedź wierzyciela w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 § 1 pkt 1-517 u.p.e.a, jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Uprawnienia do kontroli stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie ma również organ sprawujący nadzór nad egzekucją administracyjną.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż na imię i nazwisko zobowiązanej zgłoszona została rejestracja odbiornika tv używanego pod adresem: T., [...] W. W wyniku dokonanej rejestracji odbiornika tv wydana została książeczka opłat rtv, która stanowiła dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika rtv i służyła do dokonywania opłat z tytułu abonamentu. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników, nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego, z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wbrew stanowisku Skarżącej, z materiału dowodowego wynika, iż Poczta Polska wykonała takie zobowiązanie wobec skarżącej, wysyłając [...].08.2008 r. zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] stanowiącego dowód zarejestrowania odbiorników rtv. Przesyłka zawierająca zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nigdy nie została przekazana jako zwrotna do Poczty Polskiej, a tym samym zasadnie przyjęto, iż zawiadomienie zostało skutecznie przesłane.
Dodatkowo, organ słusznie zauważa, iż Poczta Polska S. A. załączyła do postanowienia z dnia [...].05.2018 r.. Nr [...] duplikat zawiadomienia z [...].08.2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Wbrew stanowisku Skarżącej zasadne jest różnicowanie pojęć "przesyła" i "doręcza". Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Co oznacza, że zawiadomienie jest przesyłane do abonentów w formie przesyłki zwykłej. Wobec powyższego nie można zgodzić się zarzutem nieprawidłowej wykładni przywołanego wyżej przepisu § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Przyjęta przez organy interpretacja tego przepisu jest zgodna z prezentowaną przez sądy administracyjne, jak też z prezentowaną w odpowiedziach na interpelacje poselskie w sprawie rozporządzenia Ministra Transportu. W odpowiedzi na interpelację numer 1887 sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa pismem z 03.06.2017 r. informuje: "korespondencja zawierająca zawiadomienia o nadaniu numerów identyfikacyjnych została przesłana do abonentów w formie korespondencji zwykłej, nierejestrowanej (bez potwierdzenia odbioru), gdyż rozporządzenie (§ 5 ust.
- wskazywało o "powiadomieniu" użytkowników i "przesłaniu" zawiadomienia, a zatem przesłana przez Pocztę Polską S.A. korespondencja spełniła wymogi określone we wskazanym rozporządzeniu i była wystarczającym, w tym stanie prawnym działaniem.
Poczta Polska S.A. w sposób prawidłowy wykonała, wobec użytkowników odbiorników rtv, ciążące na niej obowiązki, wynikające z treści rozporządzenia". W odpowiedzi na interpelację Nr 7642 sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa w piśmie z 25.11.2016 r. zauważa, jakkolwiek przepisy prawa nie wskazywały na konieczność wysyłania zawiadomienia przesyłką rejestrowaną to niewątpliwie w przypadku braku otrzymania ww. zawiadomienia nie ustawał obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. To abonent chcąc uiścić opłatę abonamentową, nawet w przypadku braku otrzymania zawiadomienia udając się do placówki pocztowej z posiadaną książeczką opłat uzyskałby informację o konieczności posiadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego i wówczas miałby możliwość zgłoszenia faktu braku posiadania tego numeru. Niewątpliwie okoliczność ta nie zwalniała z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. W przypadku natomiast ewentualnego braku otrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego to abonent winien zgłosić ten fakt operatorowi wyznaczonemu (wówczas publicznemu) celem dokonywania płatności abonamentu. Reasumując należy stwierdzić, że Poczta Polska wysyłała abonentom zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego natomiast użytkownik używając odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i nie będąc zwolnionym na gruncie ustawy o opłatach abonamentowych zobowiązany był dokonywać opłat za używanie odbiorników RTV". Dodatkowo należy zwrócić uwagę na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 13.12.2016 r. Sygn. akt II GSK 1297/15, odpierając zarzut skarżącego, w którym kwestionował doręczenie mu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stwierdził cyt. "z treści cytowanych przepisów nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia". Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 01.06.2016 r. Sygn. akt II GSK 913/15. Zatem nie można podzielić stanowiska Skarżącej, iż zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego winno zostać nadane przesyłką poleconą z urzędowym poświadczeniem odbioru. Pisma kierowane do abonentów w formie zawiadomienia miały charakter informacyjny. Wysłany dokument jest wydrukiem komputerowym, nie wymaga dodatkowych podpisów oraz pieczęci i doręczany jest listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru. Zauważyć przy tym należy, iż obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych. Brak numeru identyfikacyjnego nie stanowił zaś podstawy do nieuregulowania opłat abonamentowych. W sytuacji zaprzestania używania odbiorników rtv, legalny brak kolejnych opłat musi uprzedzić czynność wyrejestrowania. Dokonuje się ją poprzez przedłożenie wypełnionego formularza "zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo ich zmiany danych" w urzędzie pocztowym, bądź za pośrednictwem strony internetowej Poczty Polskiej S. A. W przedmiotowej sprawie, Poczta Polska S. A. wykonała zobowiązanie wobec Skarżącej przesyłając Skarżącej zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiącego dowód zarejestrowania odbiorników rtv. Organy słusznie zatem uznały, iż przedstawione przez skarżącą okoliczności nie potwierdzają zasadności zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. nieistnienia obowiązku. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 29.01.2016 r. Sygn. akt II SA/Kr 1632/15 "zobowiązany, wnosząc zarzut oparty na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku)". Dowodu takiego Skarżąca nie przedstawiła.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.