Uzasadnienie
W dniu [...] czerwca 2022 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S.wpłynął wniosek P. Ż. (dalej jako: "skarżący") o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od d 1 września 2021 r. do 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. postanowieniem z [...] lipca 2022 r., nr [...]odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od 1 września 2021 r. do 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r., nr [...], utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ, powołując się na przepisy § 13zo ust. 1-6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm., dalej jako: "Rozporządzenie"), wskazał, że wniosek skarżącego wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w S. 1 czerwca 2022 r., a zgodnie z wyżej powołanym aktem prawnym (§ 13zo ust.
- 3) termin na złożenie przedmiotowego wniosku upłynął z końcem 31 maja 2022 r.
Z materialnego charakteru terminu wynika, że dokonanie czynności po jego upływie jest bezskuteczne. W tym stanie rzeczy, niezależnie od przyczyn uchybienia terminowi, czynność dokonana po terminie jest bezskuteczna, co oznacza, że postępowanie nie mogło być wszczęte.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając postanowienie w całości, pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:
- - art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. dalej jako: k.p.a.") w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 z ze zm. dalej "ustawa o ARiMR") poprzez niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że wniosek nadany w dniu 31 maja 2022r. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe nie został złożony w terminie i nie wpłynął w terminie do organu;
- - naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów, odstępstwo od powszechnej procedury przed organem ARIMR w zakresie ustalenia daty wpływu podań do organu i obciążenie skarżącego negatywnymi konsekwencjami zastosowanych przez Organ rozwiązań
- - naruszenie § 13zo ust. 3 Rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że "datą wpływu wniosku o przyznanie pomocy do biura powiatowego Agencji" jest data fizycznego wpływu dokumentu do danego organu a nie data prawidłowego nadania za pośrednictwem operatora pocztowego, mimo, iż rozporządzenie nie definiuje pojęcia "wpływu do organu";
- - naruszenie art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR w zw. z § 13zo ust. 3 Rozporządzenia w zw. z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 92 Konstytucji RP poprzez wykroczenie poza delegację ustawową co do uregulowania zawartego w § 13zo ust 3 Rozporządzenia w zakresie określania daty złożenia wniosku, a także poprzez odejście od uregulowań ustawowych i powszechnej praktyki legislacyjnej w odniesieniu do sposobu wnoszenia pism do organów państwowych za pośrednictwem poczty, ograniczając tym samym obywatelowi dostęp do urzędu, przerzucając na niego ryzyko i konsekwencje opóźnień w działaniu poczty polskiej;
- - naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez nie odniesienie się przez organ II instancji do wszystkich podniesionych zarzutów w tym wykroczenia poza zakres delegacji ustawowej;
- - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z § 13zo ust 4 Rozporządzenia poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie, mimo iż wniosek został złożony w terminie, a więc powinien zostać rozpoznany.
W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony.
Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.")).
W świetle § 13zo ust. 1-6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanego w dalszej części "rozporządzeniem" wydanym na podstawie ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w 2022 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu;
- 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, 3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku spowodowanymi epidemią COVID-19, 4) który do dnia złożenia wniosku o tę pomoc złożył wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2022 r. - na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana: 1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej;
- 2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 7-9. Wniosek, o którym mowa w ust.
- 2. składa się raz do dnia 31 maja 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, po dniu 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy. Na marginesie należy wskazać, iż wniosek o dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów pierwotnie miał zostać złożony do dnia 16 maja 2022 r. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydłużony został z 16 do 31 maja br. termin składania wniosków o powyższą pomoc. W ostatnich dniach, to jest 30 i 31 maja 2022 r. Biura Powiatowe ARiMR, w tym Biuro Powiatowe ARiMR w W. było otwarte aż do godz. 18.00 wychodząc naprzeciw potrzebom rolników, w celu umożliwienia im złożenia ww. wniosku. Skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku w celu uzyskania dofinansowania. Z analizy teczki aktowej sprawy wynika, że wniosek Skarżącego wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w W. w dniu 01.06.2022 r., a zgodnie z wyżej powołanym aktem prawnym termin na złożenie przedmiotowego wniosku upłynął z końcem dnia 31.05.2022 r., a jako termin materialny, nie podlega przywróceniu. Z materialnego charakteru terminu wynika, że dokonanie czynności po jego upływie, jest bezskuteczne. W tym stanie rzeczy, niezależnie od przyczyn uchybienia terminowi, czynność dokonana po terminie jest bezskuteczna, co oznacza, że postępowanie nie może być wszczęte. Zgodnie z art. 61a § 1 kpa gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a tym samym zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo uznały upływ terminu prawa materialnego, co uniemożliwiło udzielenie skarżącemu dofinansowania, a Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W.prawidłowo odmówił Skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie. Należy również wskazać na interpretację Resortu Rolnictwa przedłożoną dla Krajowej Rady Izb Rolniczych, z której w sposób jasny i nie budzący wątpliwości wynika, iż data na stemplu pocztowym nie ma znaczenia. Jak podkreśla bowiem resort rolnictwa, przepisy, zgodnie z którymi za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do właściwego biura powiatowego Agencji są wprowadzane w przypadku, gdy pomoc musi zostać udzielona w określonym terminie lub gdy planowane jest szybkie uruchomienie pomocy.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.