Uzasadnienie
Postanowieniem z 17 stycznia 2011 r. referendarz sądowy WSA w Białymstoku przyznał adwokatowi A. A. - ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego H. C., kwotę 295,20 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji.
Na powyższe postanowienie wyznaczony adwokat złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania ("art. 250 u.p.p.s.a." – dopisek odręczny), polegające na przyznaniu pełnomocnikowi - w sprawie dotyczącej należności pieniężnej (w wysokości 102.766,80 zł) – stawki z § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zamiast stawki przewidzianej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit.a w zw. z § 6 pkt 6 tego rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
W pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, że na postanowienie wydane przez referendarza sądowego w przedmiocie przyznania adwokatowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego – art. 259 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a.").
Dlatego też pismo ustanowionego w tej sprawie adwokata z 21 stycznia 2011 r., nazwane jako "Zażalenie" na postanowienie WSA w Białymstoku z 17 stycznia 2011 r., Sąd potraktował jako sprzeciw, w rozumieniu art. 259 § 1 u.p.p.s.a. Sprzeciw ten został wniesiony w wymaganym przez przywołany przepis terminie 7 dni, wobec czego spowodował utratę mocy postanowienia wydanego przez referendarza sądowego i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem sprzeciwu przez Sąd.
Przedmiotem tej sprawy jest przyznanie ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne, wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 250 u.p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W świetle przepisów § 2 ust. 1 i 2 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne, które w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa przepis § 18 cyt. rozporządzenia.
Ich wysokość zależy od instancji, w jakiej sprawa się toczy, a także od charakteru sprawy, w tym przede wszystkim tego, czy przedmiotem zaskarżenia jest akt dotyczący należności pieniężnej, czy też akt administracyjny innego rodzaju. Jeżeli sprawa dotyczy należności pieniężnej - stawkę minimalną oblicza się na podstawie przepisu § 6 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit.a cyt. rozporządzenia. W pozostałych sprawach stawka ta wynosi 240 zł (netto) - § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c tego rozporządzenia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie rozważany był problem, czy w sprawach skarg na decyzje wydawane w przedmiocie umorzenia należności publicznoprawnych powinien być pobierany wpis stały, czy stosunkowy. Wiąże się to z ustaleniem, czy tego typu decyzje można uznać za akty dotyczące należności pieniężnych. Większość składów orzekających NSA opowiedziała się za wpisem stałym, albowiem decyzje te nie nakładają na strony określonych zobowiązań mających wartość pieniężną, a jedynie odnoszą się do przesłanek warunkujących umorzenie tych należności. Takie stanowisko wyrażone zostało między innymi w postanowieniach NSA: z 10 lutego 2005 r., sygn. FZ 398/04, niepubl.; z 28 września 2006 r., sygn. II FZ 581/06, niepubl.; z 23 czerwca 2008 r., sygn. II FZ 227/08, Lex nr 395047. Zostało ono też potwierdzone uchwałą 7 sędziów NSA z 26 października 2009 r., sygn. II FPS 2/09.
W związku z tym, za niezasadne należy uznać twierdzenie ustanowionego w tej sprawie adwokata, że przysługujące mu wynagrodzenie powinno być obliczone przy zastosowaniu stawek określonych w przepisie § 6 cyt. rozporządzenia.
W tej sprawie znajduje bowiem zastosowanie sprawie przepis § 18 ust. 1 lit.c tego rozporządzenia. Stawka przysługującego adwokatowi wynagrodzenia wynosi więc 240 zł. Stawkę tę, zgodnie z § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia, podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %). Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter przedmiotowej sprawy oraz wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia należy uznać, że kwota 295,20 zł wynagrodzenia jest adekwatna do jego udziału w niniejszym postępowaniu.
W tej sytuacji, stosując przepisy art. 250 u.p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c, § 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzeczono jak w sentencji.