Uzasadnienie
Na podstawie tytułu wykonawczego numer [...] obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. wszczął wobec A. V. (dalej również jako skarżący) postępowanie egzekucyjne.
W piśmie z [...] września 2010 r. pełnomocnik skarżącego wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie, opierając je na podstawie art. 33 pkt 1, 6 i 7 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. (dalej w skrócie: "u.p.e.a."). Zdaniem pełnomocnik egzekucja prowadzona jest pomimo braku zobowiązania podatkowego po stronie dłużnika, w oparciu o decyzję nieistniejącą w obrocie prawnym, wobec jej wadliwego doręczenia dłużnikowi oraz pomimo wadliwego doręczenia dłużnikowi upomnienia, niezbędnego do wszczęcia i prowadzenia egzekucji przeciwko dłużnikowi.
Postanowieniem z [...] listopada 2010 r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. zgłoszone zarzuty uznał za niezasadne.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w B., postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. nr [...], utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy.
Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że pełnomocnik wskazała na naruszenie 33 pkt 1 i 6 u.p.e.a. z uwagi na niedoręczenie decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Tymczasem kwestia prawidłowości doręczenia decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] lipca 2010 r. nr [...] w sprawie określenia skarżącemu wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. była już przedmiotem postępowania przed organami podatkowymi. Ostatecznym postanowieniem z [...] października 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z [...] lipca 2010 r., potwierdzając prawidłowość jej doręczenia do rąk żony skarżącego w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej. W szczególności stwierdzono, iż potwierdzenie odbioru własnoręcznym podpisem przez dorosłego domownika, jest równoznaczne z wyrażeniem woli przekazania pisma adresatowi. Ponadto żona skarżącego stwierdziła, iż decyzję przekazała mężowi.
Organ odwoławczy podniósł, że w rozpatrywanej sprawie zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot. Brak było zatem podstaw do wydania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Jednocześnie organ stwierdził, że intencją ustawodawcy w dyspozycji art. 34 § 1a u.p.e.a. było zapewnienie zachowania zasady niekonkurencyjności środków prawnych, bowiem kwestia sporna, która powstała na tle interpretacji przepisów prawa nie może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych czy też sądowych.
Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł również podstaw do uznania zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z art. 33 pkt 6 u.p.e.a. wskazując, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, egzekucji administracyjnej podlegają m.in. podatki.
Ponadto, za nietrafny organ ten uznał zarzut niedoręczenia upomnienia. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, iż upomnienie nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. zostało doręczone skarżącemu w trybie zastępczym na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej. Upomnienie to, wobec nieobecności adresata pod adresem zgłoszonym w Urzędzie Skarbowym, zostało dwukrotnie awizowane w dniach 9 sierpnia 2010r. i 17 sierpnia 2010 r. i pozostawione w placówce pocztowej na okres 14 dni. Spełnione zostały tym samym przesłanki z art. 150 Ordynacji podatkowej i upomnienie należy uznać za doręczone z dniem 23 sierpnia 2010 r.
W skardze złożonej do Sądu pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając mu błędne rozpoznanie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] lipca 2010 r., stanowiąca podstawę czynności egzekucyjnych wobec skarżącego, została doręczona zgodnie z treścią art. 149 Ordynacji podatkowej, podczas gdy doręczenie tej decyzji nastąpiło z naruszeniem wskazanego przepisu. Domownik, któremu doręczono w/w decyzję nie podjął się przekazania jej adresatowi - skarżącemu.
Ponadto dokonano doręczenia wskazanej decyzji pełnoletniemu domownikowi, podczas gdy skarżący przebywał w chwili doręczenia w domu, co również stanowi naruszenie dyspozycji przepisu art. 148 tej ustawy. Zdaniem pełnomocnik błędnie rozpoznano również stan faktyczny, poprzez uznanie doręczenia upomnienia zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej i przyjęcie, iż dokument ten został doręczony z dniem 23 sierpnia 2010 r., podczas gdy faktycznie upomnienie to nie zostało skarżącemu doręczone skutecznie, z uwagi na przekroczenie terminu powtórnej awizacji, tj. 8 dnia od daty pierwszego zawiadomienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie tej przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. wydane w zakresie zarzutów zgłoszonych przez A. V. w toku prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego. Zarzuty zgłoszone przez skarżącego dotyczyły nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. W ocenie Sądu w odniesieniu do każdego z tych zarzutów organy zasadnie argumentowały o ich bezzasadności.
W pierwszej kolejności zwrócić trzeba uwagę, że kwestia prawidłowości doręczenia decyzji będącej podstawą prowadzonej egzekucji była już rozpatrywana w postępowaniu podatkowym dotyczącym określenia stronie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Otóż, ostatecznym postanowieniem z [...] października 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] lipca 2010 r., potwierdzając prawidłowość jej doręczenia do rąk żony skarżącego w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej.
W takiej sytuacji, zgodnie z art. 34 § 1a u.p.e.a., wierzyciel zobowiązany jest wydać postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu z wyjątkiem sytuacji gdy, tak jak w rozpatrywanej sprawie, wierzyciel i organ egzekucyjny to ten sam podmiot. Wówczas zgłoszone zarzuty muszą zostać bezpośrednio rozpatrzone przez organ egzekucyjny, w oparciu o okoliczności, które organ ten bierze pod uwagę będąc jednocześnie wierzycielem (zob. wyrok NSA z 27 maja 2009 r. I GSK 980/08 LEX nr 513118).
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny postąpił zgodnie z powyższą regułą. Zarzut nieistnienia obowiązku został prawidłowo rozpatrzony. Decyzja będąca podstawą prowadzonej egzekucji doręczona została dorosłemu domownikowi - żonie skarżącego w trybie zastępczym określonym w art. 149 Ordynacji podatkowej.
Na druku potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej tą decyzję widnieje zapis, że doręczenia dokonano w ten sposób, a domownik podjął się oddania pisma adresatowi. Na druku widnieje podpis żony skarżącego (k. 41 akt adm.). Z akt sprawy wynika ponadto, że małżonka przekazała pismo skarżącemu, co świadczy, że podjęła się czynności oddania przesyłki adresatowi.
Decyzja wydana w przedmiocie podatku dochodowego skarżącego została doręczona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w związku z czym weszła do obrotu prawnego. Decyzja ta stała się podstawą wystawionego wobec skarżącego tytułu wykonawczego. Nie sposób więc odnaleźć okoliczności uniemożliwiających prowadzenie na podstawie tego tytułu postępowania egzekucyjnego. Ponadto zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają m.in. podatki. W tych okolicznościach za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 33 pkt 1 i 6 u.p.e.a.
Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego braku skutecznego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.).
Co prawda organ błędnie rozpatrzył ten zarzut w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, jednak uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik tej sprawy. Niewątpliwie doręczenia upomnień następuje w sposób określony w przepisach ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Przepisy te regulują tryb doręczenia zastępczego w postaci awizo w sposób analogiczny jak Ordynacja podatkowa. W sprawie tej upomnienie zostało doręczone w związku z nieodebraniem przez stronę dwukrotnie awizowanej przesyłki, tak więc zgodnie z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie sposób przy tym zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika, że skuteczność takiego doręczenia dyskwalifikuje przekroczenie terminu powtórnej awizacji. Z treści art. 44 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że powtórna awizacja przesyłki powinna nastąpić nie wcześniej niż po upływie 7 dni od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym. Reguła ta zachowana został w tej sprawie.
Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że nawet gdyby w sprawie tej nie nastąpiło skuteczne doręczenie upomnienia, to nie można by było zakwestionować z tego tytułu prawidłowości wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 2 w zw. z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), wierzyciel może wszcząć postępowanie egzekucyjne bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Należność pieniężna egzekwowana od skarżącego wynika z decyzji, stąd w rozpatrywanej sprawie dla skuteczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie było konieczności doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z przepisami prawa. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).