Uzasadnienie
W dniu 15 maja 2008 r. Pan M. P. (dalej jako skarżący), złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) w B. kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008 r., w którym zadeklarował rolnictwo ekologiczne - uprawy sadownicze, w tym jagodowe o powierzchni 99,69 ha wnioskując o przyznanie płatności w kwocie [...] zł.
W gospodarstwie rolnym skarżącego, w dniach 8 – 22 lipca 2008 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu. W dniu zakończenia kontroli skarżący otrzymał raport z kontroli. Następnie, po jego zatwierdzeniu i dokonaniu korekty, raport został wysłany do skarżącego w dniu 8 sierpnia 2008 r. W dniu 8 sierpnia 2008 r. Skarżący wniósł zastrzeżenia do przeprowadzonej kontroli, do których organ ustosunkował się 19 sierpnia 2008 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wystosował do skarżącego wezwanie w celu złożenia wyjaśnień w zakresie nieścisłości stwierdzonych podczas kontroli. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący złożył korektę wniosku oraz oświadczenie, w którym zarzucił nieprzestrzeganie przepisów proceduralnych przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR w Ł. Ponadto, do protokołu z kontroli skarżący zgłosił szereg zastrzeżeń, wskazując na liczne nieprawidłowości, błędy, brak podpisów odpowiednich osób, niezgodne z prawem nanoszenie poprawek oraz niezgodność treści protokołu ze stanem rzeczywistym działek.
Skarżący wniósł również o przesłuchanie w charakterze świadków swoich krewnych i pracowników zatrudnionych w jego gospodarstwie, na okoliczność rzeczywistego stanu upraw w jego gospodarstwie. Organ przeprowadził dowody z zeznań świadków w dniach 15 -16 kwietnia 2009 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., w dniu [...] kwietnia 2009 r. wydał decyzję Nr [...] o odmowie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Za podstawę ustaleń faktycznych organ przyjął informacje zawarte w protokole z kontroli z tych wynikało, iż na szeregu działkach rolnych obsada orzecha włoskiego była poniżej 50 sztuk na jeden hektar powierzchni, co skutkowało odmową przyznania płatności do tych działek. Ponadto organ wskazał, iż co prawda z przeprowadzonych dowodów z zeznań świadków wynika, że na działkach rolnych skarżącego były posadzone sadzonki orzecha włoskiego i były one pielęgnowane, jednakże świadkowie nie potrafili wskazać dokładnej liczby sadzonek jak i położenia działek, na których były one posadzone.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Przyczyną uchylenia decyzji był brak podpisów pięciu inspektorów terenowych na protokole kontroli, w której uczestniczyli.
Rozpatrując ponownie sprawę, Kierownik Biura Powiatowego w B., włączył do materiału dowodowego, oświadczenia inspektorów terenowych przeprowadzających kontrolę na miejscu w gospodarstwie skarżącego. Przesłuchał w charakterze Strony Skarżącego oraz w charakterze świadków P. P. i M. R. na okoliczność posiadania przez Skarżącego dokumentu poświadczającego, że gospodarstwo rolne znajduje się w okresie przedstawienia na produkcję rolniczą metodami ekologicznymi albo certyfikatu zgodności wymaganego przepisami o rolnictwie ekologicznym w 2008 r.
Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., odmówił Skarżącemu przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Organ odwoławczy zalecił organowi I instancji aby w prowadzonym postępowaniu jednoznacznie ustalić czy protokół z czynności kontrolnych Nr [...] przesłany do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. przy piśmie z dnia 28.08.2008 r. jest protokołem zatwierdzonym po korekcie oraz czy jego identyczna wersja została przesłana do producenta rolnego przy piśmie z dnia 07.08.2008 r. Organ prowadzący ponownie postępowanie powinien ustalić czy ustalenia zawarte w protokole z czynności kontrolnych Nr [...] po korekcie zostały rzeczywiście poczynione w toku czynności kontrolnych, dokonanych w gospodarstwie producenta rolnego.
Ponadto należy ustalić czy na załączonych do protokołu z czynności kontrolnych - szkicach pomiaru działek rolnych od nr 1 do nr 46 prawidłowo oznaczono miejsca, z których były wykonane fotografie. Należy również poczynić ustalenia dotyczące kryteriów, jakimi kierowali się inspektorzy terenowi stwierdzając na deklarowanych działkach rolnych - roślinę uprawną bądź rodzaj użytkowania. Podczas przesłuchania inspektorów terenowych należy również wyjaśnić kwestię ilości sadzonek na poszczególnych działkach rolnych w przeliczeniu na 1 ha.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...], odmówił przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2008 r. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie w dniu [...].02.2010 r. w drodze postanowieniem zostały dopuszczone dowody z akt sprawy nr [...] o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w postaci raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2008 roku (nr [...]) wraz z płytą CD (na której znajdują się fotografie wykonane w dniu kontroli). Dołączono do akt sprawy także materiał fotograficzny z inspekcji terenowej w zakresie programów rolnośrodowiskowych producenta rolnego z dnia 8-22 lipca 2008 r.
Organ I instancji przesłuchał w charakterze świadków K. G. - Kierownika Biura Kontroli na Miejscu POP AriMR w Ł. oraz Z. Z., A. Z., I. S.([...]), B. T., M. S., K. K., A. F., W. P., Z. O. i R. D. - pracowników tegoż Biura. Jako dowody w sprawie, organ I instancji dopuścił także instrukcję stanowiskową dla inspektorów terenowych realizujących kontrole na miejscu z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt PROW 2004-2006 - Wersja 1.11 lipiec 2008 r., instrukcję realizacji kontroli powierzchniowych wersja 1.3 z dnia 2.06.2008 r., Książkę Procedur [...] "Kontrole Powierzchniowe metodą inspekcji terenowej" z dnia 18.06.2008 r. oraz Książkę Procedur Kontroli na miejscu [...] "Kontrole na Miejscu metodą inspekcji terenowej w gospodarstwie w zakresie realizacji programów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2004-2006" z dnia 15.07.2008 r. oraz mapy glebowo-rolnicze.
Organ I instancji w dniu 9 czerwca 2010 r. dopuścił dowód z opinii biegłego, na okoliczność oceny założonej przez Skarżącego plantacji w rolnictwie ekologicznym upraw sadowniczych orzecha włoskiego, jarząbu pospolitego i bzu czarnego i zobrazowania stanu faktycznego na 2008 r. w gospodarstwie Skarżącego, po przeprowadzeniu analizy dokumentacji w sprawie o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt za 2008 r. Z przedłożonej przez biegłego opinii wynika, że kwestionowane działki rolne nie kwalifikują się jako ekologiczny sad orzecha włoskiego lub plantacja jarząbu pospolitego bądź dzikiego bzu, lecz jako łąki trwałe, ugór zaś w odniesieniu do czesi działek na których miała być prowadzona plantacja orzecha włoskiego, także jako żyto, owies oraz żyto/owies/porzeczka/ziemniaki/ugór.
Zdaniem organu, przeprowadzone w sprawie dowody jednoznacznie wskazały, iż wyniki kontroli ma miejscu, przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego odpowiadają prawdzie i odzwierciedlają zastany stan faktyczny na działkach rolnych Skarżącego w 2008 r. Osoby przeprowadzające kontrolę posiadali odpowiednią wiedzę, byli należycie przeszkoleni zaś sama kontrola została przeprowadzona obiektywnie i bezstronnie. Za bezpodstawne organ uznał zarzuty Skarżącego dotyczące nieprawidłowości przy przeprowadzanej kontroli, w szczególności pozbawienie go możliwości brania czynnego udziału w czynnościach kontrolnych i nieliczenia przez kontrolujących liczby sadzonek orzecha włoskiego.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołania do Dyrektora [...] Oddziału ARMiR w Ł., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego jak i materialnego.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału ARMiR w Ł., decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji wskazał, iż wyniki kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego, zeznania inspektorów terenowych oraz opinia biegłego, potwierdzają stanowisko organu I instancji. Opinia biegłego (która potwierdziła wyniki ww. kontroli) oparta została na fotografiach wykonanych podczas rzeczonej kontroli na miejscu. Zeznania inspektorów terenowych potwierdzają, iż posiadali oni wiedzę dotyczącą zasad uprawy orzecha włoskiego, gdyż opisane przez nich uwagi były zbieżne ze wskazanymi w opinii biegłego. Opinia jednoznacznie poświadcza, że stadium rozwoju uwidocznionych na fotografiach sadzonek orzecha włoskiego, nie kwalifikuje się jako drzewko orzecha włoskiego w 2 roku po założeniu uprawy.
Ponadto nie wykonano prac spulchniających glebę (orka, kultywatorowanie i inne) warunkujące czarny ugór na całych powierzchniach działek rolnych. Ugór - pole wyłączone z rolniczego użytkowania na okres 1-2 lat, na którym wykonywana jest odpowiednia pielęgnacja mechaniczna (ugór czarny). Zgodnie z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm, uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli podlegał innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów. Powyższe potwierdza, że Skarżący naruszył § 2 ust 1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do: realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowei. Znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy Plan działalności rolnośrodowiskowej z dnia [...].08.2006 r. (strona tytułowa), data 30.12.2005 r. na ostatniej stronie (str.
13) oraz zmiana do planu działalności rolnośrodowiskowej z dnia 12.05.2008 r. zawierają w pkt. "Uwagi do pakietu" pouczenie: zgodnie z zaleceniami dla uprawy ekologicznej orzecha włoskiego w okresie pierwszych dwóch lat powinien być utrzymywany w czarnym ugorze. Tymczasem dołączona dokumentacja fotograficzna z przeprowadzonej kontroli w sposób jednoznaczny ukazuje na kontrolowanych działkach trwałe użytki zielone, zboże, zakrzaczenia i zachwaszczenia.
Organ przyjął, że sporządzony raport z kontroli jest prawidłowy, zawiera powierzchnie deklarowane i stwierdzone poszczególnych działek rolnych, numery sporządzonych fotografii przedstawiających nieprawidłowości, kody błędów i ich opisy, opisy poszczególnych działek rolnych, w których stwierdzono liczbę poszczególnych sadzonek oraz szkice działek z zaznaczonymi miejscami, z których inspektorzy terenowi fotografowali zastany stan faktyczny. Owszem raport z kontroli zawierał skreślenia i poprawki, jednakże powyższe uchybienia formalne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem raport odzwierciedlał zastany stan faktyczny. W konsekwencji brak było podstaw do pominięcia tego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym.
Z powyższa decyzją nie zgodził się Skarżący i we wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zwrócił się o jej uchylenie i wydanie przez Dyrektora [...] Oddziału ARMiR decyzji przyznającej płatność. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- – art. 7 kpa w związku z art. 75 kpa oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zakresie niedopuszczenia dowodów składanych przez stronę oraz dopuszczenia dowodu w postaci protokołu z kontroli BKM, który zawiera w wielu miejscach błędy, który był korygowany;
- – art. 12 kpa w związku z art. 35 kpa w zakresie bezczynności, opieszałości i naruszenia terminów do załatwienia sprawy;
- – art. 15 kpa w związku z art. 17 kpa w zakresie zasady dwuinstancyjności poprzez wydanie decyzji przez organy administracji publicznej pierwszego stopnia opierającej się na interpretacji BKM ARiMR, które w polskim prawie konstytucyjnym nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego;
- – art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 263/2006 zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 796/2004 i (WE) nr 1973/2004 w odniesieniu do orzechów (Dz. Urz. UE L z 2006 r., Nr 46, póz.
- 24) w zakresie kwalifikowalności działek do płatności poprzez brak liczenia sadzonek na działkach podczas gdy płatność zależna jest od ich ilości;
- – przepisów § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm poprzez fakt, iż działki były uprawiane zgodnie z tymi przepisami, a pomimo to uznano naruszenie dobrej praktyki rolniczej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z 15 lutego 2011 r. (k. 29 i nast. akt) Skarżący zarzucił ponadto naruszenie: art. 8, art. 14 § 1, art. 67 § 1, art. 68 § 1, art. 71, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. W piśmie tym zakwestionował wartość dowodową protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w sierpniu i wrześniu 2008 r., który został zakwestionowany przez Sąd przy poprzednim orzekaniu w sprawie. Wśród wielu okoliczności, na które powołał się skarżący, wskazywał głownie na różne wersje protokołu oraz jego przekazanie trzy i pół miesiąca po zakończeniu kontroli, bez potwierdzenia za zgodność z oryginałem. Dodał, że protokół nie zawiera żadnej daty związanej z kontrolą i żaden z inspektorów terenowych nie przyznał się do jego sporządzenia. Jego zdaniem dokonano oceny plantacji na podstawie instrukcji wewnętrznej i stanowiskowej, która na dzień kontroli i w momencie składania odwołania nie była mu znana.
Skarżący nie zgodził się, że biegły potwierdził ustalenia inspektorów terenowych. Wskazał, że nie dał wiary tym ustaleniom i podważył zapisy w protokołach. W ocenie strony z protokołów nie wynika, kto dokonał kontroli poszczególnych działek. Brak jest podpisu jednego inspektora, wymienionego w poleceniu kontroli. Inspektorzy terenowi nie policzyli ponadto sadzonek. Skarżący zakwestionował również notatki jednego z inspektorów, dołączone podczas jego przesłuchania. Stwierdził, że zostały one sporządzone po kontroli, celem ukrycia faktu nie liczenia sadzonek.
Skarżący wyraził również wątpliwość co do prawdziwości formularza kontroli zwykłej dobrej praktyki rolniczej i formularza kontroli zwierząt w gospodarstwie. Ponadto Skarżący zakwestionował zasadność i prawidłowość przeprowadzonej opinii przez dr B. M., wskazując, iż nie ma on doświadczenia w zakresie sadownictwa ekologicznego, gdyż podana przez niego literatura odnośni się do produkcji konwencjonalnej a nie ekologicznej.
Skarżący w dniu 18 kwietnia 2011 r. przedłożył do akt opinię, wydaną na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań pisma ręcznego i dokumentów, (k. 581 i nast. akt), z której, zdaniem skarżącego, wynika, że podpisy "R. P." znajdujące się w aktach sprawy na protokołach z czynności kontrolnych i oświadczeniach zostały nakreślone przez różne osoby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR w Ł. Z treści decyzji organów administracyjnych obu instancji niewątpliwie wynika, iż podstawą do odmowy przyznania Skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych były ustalenia poczynione w toku kontroli na miejscu, a wynikające z raportu z przeprowadzonych kontroli oraz z protokołu z czynności kontrolnych. Ustalenia dokonane w trakcie kontroli zostały następnie potwierdzone, zdaniem organów, zeznaniami świadków - pracowników Biura przeprowadzających kontrolę oraz opinią biegłego.
W ocenie Sądu zgodzić się należy z takim stanowiskiem organów.
Organy, ponownie rozpoznając sprawę, uzupełniły postępowanie dowodowe w ten sposób, że: dopuszczono, jako dowód w spawie raport z czynności kontrolnych wraz z płytą CD zawierającą fotografie wykonane w dniu kontroli oraz pismo z dnia 16.02.2010 r. Kierownika Biura Powiatowego dotyczące udostępnienia kopii polecenia kontroli i upoważnień inspektorów terenowych przeprowadzających kontrole na miejscu w gospodarstwie skarżącego. Ponadto w sprawie zostali przesłuchani inspektorzy terenowi wykonujący kontrole na miejscu na okoliczność ustalenia stanu faktycznego na działkach rolnych podczas kontroli na miejscu oraz złożenia wyjaśnień w zakresie sporządzonej dokumentacji z przeprowadzonej kontroli na miejscu w gospodarstwie Skarżącego w 2008 roku, czyli również raportu z kontroli na miejscu, które protokoły zostały dopuszczone jako dowód w sprawie.
W szczególności, w charakterze świadków zostali przesłuchani Pan Z. Z., Pani A. Z., Pani I. S. ([...]), Pan B. T., Pan M. S., Pan K. K., Pan A. F., Pan W. P., Pan Z. O., Pan R. D., również w charakterze świadka został przesłuchany Pan K. G. - Kierownik Biura Kontroli na Miejscu POR ARiMR w Ł. Cześć z tych osób składała w terminie późniejszym uzupełniające zeznania. Jako dowód zostały dopuszczone także mapy glebowo-rolnicze. W sprawie przeprowadzono także dowód z opinii biegłego na okoliczność oceny plantacji upraw sadowniczych orzecha włoskiego jarząbu pospolitego i bzu czarnego i zobrazowania stanu faktycznego na 2008 r. w plantacji założonej w rolnictwie ekologicznym przez Skarżącego. W sprawie dopuszczono także jako dowód delegacje inspektorów terenowych przeprowadzających kontrole na miejscu w gospodarstwie Skarżącego.
W uzupełniającym postępowaniu wyjaśniającym wykazano, że ustalenia wynikające z ostatecznej wersji protokołu z czynności kontrolnych, zostały rzeczywiście dokonane w trakcie kontroli na miejscu. Wiarygodności skorygowanego protokołu z czynności kontrolnych, jako dokumentu potwierdzającego istotne dla sprawy okoliczności, nie podważają dokonane w nim skreślenia i poprawki (istniejące już na etapie sporządzenia pierwotnej wersji protokołu z czynności kontrolnych), gdyż dokonano ich w sposób pozwalający na odczytanie dokonanych skreśleń i opatrzono parafką, a więc zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 71 kpa.
Za niezasadne uznano, także zarzuty naruszenia przepisów art. 67 § 1, art. 68 § 1 kpa, które regulują treść i wymagania formalne i materialne protokołu. Za niezasadny uznano również zarzut naruszenia art. 75 §1 kpa, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a, nie jest sprzeczne z prawem. Wbrew zarzutom skarżącego protokół z czynności kontrolnych uzupełniony o notatki (uwagi) sporządzone w trakcie kontroli na miejscu zawiera informacje mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia i nie jest sprzeczny z prawem, tym samym mógł stanowić dowód w sprawie.
Nieprawidłowości dotyczące złożonego wniosku o przyznanie płatności, w szczególności związane z nieprzestrzeganiem warunków Planu działalności rolnośrodowiskowej potwierdza treść protokołu z kontroli na miejscu, przeprowadzona w 2008 r. W ramach tej kontroli inspektorzy stwierdzili, że na działkach rolnych ilość sadzonek orzecha włoskiego wynosiła mniej niż 50 szt. na 1 ha. Podkreślić należy, iż powyższe znajduje odzwierciedlenie w przedłożonej dokumentacji fotograficznej, stanowiącej załącznik do protokołu jak również przeprowadzonej opinii biegłego. Mimo, iż powyższa opinia została sporządzona na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy (w tym dokumentacji fotograficznej), wskazuje ona w sposób jednoznaczny, że prowadzone przez Skarżącego uprawy nie mieszczą się w pojęciu ekologicznego sadu orzecha włoskiego oraz odpowiednio jarząbu pospolitego i bzu czarnego. Z treści powyższej opinii wynika, że stadium rozwoju uwidocznionych na fotografiach sadzonek orzecha włoskiego nie kwalifikują się jako drzewka orzecha włoskiego w 2 roku po założeniu uprawy oraz, że nie wykonano prac spulchniających glebę, niezbędnych dla utrzymania czarnego ugoru.
Brak jest podstaw do przyjęcia, że w trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu inspektorzy nie liczyli sadzonek orzecha włoskiego. Z treści raportu z kontroli jak i późniejszych zeznań inspektorów terenowych wynika, że sadzonki były liczone na działkach rolnych. Treść zeznań inspektorów terenowych, przesłuchanych w trakcie ponownego postępowania, potwierdza także, iż posiadali oni wiedzę dotyczącą zasad uprawy orzecha włoskiego. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż Skarżący nie był obecny przy dokonywaniu kontroli na miejscu (kontroli dokonywały jednocześnie trzy zespoły inspektorów na różnych działkach), dlatego też niezrozumiałym jest, skąd stanowcze twierdzenia Skarżącego, iż w trakcie przeprowadzonej kontroli sadzonki nie były liczone przez inspektorów.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa, organ administracyjny w toku postępowania podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a także dokonania oceny jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia oraz określenia jakie dowody są niezbędne w celu udowodnienia tych faktów. Natomiast gwarancje zawarte w art. 77 kpa, zobowiązują organ do podjęcia czynności procesowych w toku postępowania dowodowego, których celem będzie zebranie całego materiału dowodowego oraz jego rozpatrzenie. Następnie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art.80 kpa), organ administracji powinien na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.
Ustalenia organów znajdują potwierdzenie w uzupełnionym materiale dowodowym, a opinia biegłego B. M. oparta na fotografiach wykonanych podczas kontroli na miejscu potwierdziła jej wyniki. Tym samym za niezasadne uznano zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 kpa.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 75 kpa, polegający na nieuwzględnieniu składanych przez Skarżącego, wniosków dowodowych. Zaznaczyć należy, iż organ przesłuchał w sprawie wnioskowanych przez Skarżącego świadków. Odnośnie zaś wniosku dotyczącego zaliczenia w poczet materiału dowodowego protokołów kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie Skarżącego za 2010 r., zgodzić się należy z organem II instancji, iż one nie mogły mieć wpływu na ustalenie płatności obszarowych za 2008 r. Dokumenty te dokumentują stan działek rolnych w 2010 r., a zatem nie mają znaczenia w kwestii przyznania Skarżącemu płatności za 2008 r. Z tej samej przyczyny opinia biegłego, mimo iż sporządzona w 2010 r., została wydana na podstawie dokumentacji fotograficznej sporządzonej w 2008 r. a nie oględzin działek skarżącego w 2010 r. Na aprobatę Sądu zasługują również motywy oddalenia wniosków dowodowych strony skarżącej, zwarte w postanowieniach organu I instancji, wydanych w dniu [...] lipca 2010 r. i [...] lipca 2010 r. (k. 2515, 2517, 2519, 2520 oraz 2538, 2540, 2543, 2546 akt).
W myśl § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa przyznawana jest producentowi rolnemu, który zobowiązał się do realizacji pakietów, o których mowa w §1 ust.2 rozporządzenia, w tym pakietu rolnictwa ekologicznego, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Skarżący zobowiązany był, więc przez okres trwania programu, do przestrzeganie zaleceń i założeń odnośnie planowanych upraw zawartych w Planie działalności rolnośrodowiskowej na lata 2006-2011, sporządzonym dnia 30 grudnia 2005 r. (pkt 7). Ze wspomnianego planu rolnośrodowiskowego wynika, że oprócz obowiązku utrzymywania nasadzeń w sadzie w dobrej kulturze rolnej, dodatkowo zalecono skarżącemu, by w pierwszych dwóch latach programu utrzymywano ugór czarny w międzyrzędziach.
Natomiast z opinii biegłego B. M. jednoznacznie wynika, że w okresie trzech ostatnich lat w sadzie/plantacji nie wykonano prac spulchniających glebę (orka, kultywatorowanie i inne) warunkujących czarny ugór na całych powierzchniach działek rolnych (patrz m.in. wnioski końcowe, s. 34 opinii). Uwagi dotyczące zakładania i prowadzenia sadu zawarte w Aneksie do planu rolnośrodowiskowego sporządzonym 15 maja 2008 r. tj. po dwóch latach od daty podjęcia przez skarżącego zobowiązania (1 marca 2006 r.), nie mogły być uznane za wiążące.
Powyższe jak słusznie zauważył organ drugiej instancji wskazuje na naruszenie przez skarżącego postanowień § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia, warunkujących udzielenie płatności rolnośrodowiskowej.
W konsekwencji za niezasadnym uznano także zarzut naruszenia § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.). Organy nie wskazywały, bowiem na naruszenie norm dobrej praktyki rolniczej, o których mowa w tym przepisie, lecz stwierdziły, że skarżący nie realizował pakietów zgodnie z Planem działalności rolnośrodowiskowej na lata 2006-2011, gdyż nie przestrzegał zaleceń i założeń odnośnie planowanych upraw zawartych w planie z dnia 30 grudnia 2005 r., które skutkowało naruszeniem wspomnianego § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia.
Fakt przekazania skarżącemu protokołu po upływie 3 miesięcy od daty jego sporządzenia, zdaniem Sądu, nie wpływa na treść ustaleń dokonanych w trakcie kontroli na miejscu, ani teź na możliwość wykorzystania tego raportu jako dowodu w sprawie. Co prawda w myśl art. 48 rozporządzenia Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (DZ.UE. L 2004.141.18), o wszelkich stwierdzonych w trakcie kontroli niezgodnościach, rolnik powinien zostać poinformowany w terminie 3 miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu (ust.2), a raport z kontroli zasadniczo powinien zostać ukończony w ciągu jednego miesiąca od daty kontroli na miejscu (w uzasadnionych przypadkach okres ten można przedłużyć do trzech miesięcy - art. 48 ust.3), jednakże ustawodawca unijny nie wprowadził sankcji z uwagi na przekroczenie terminów jego sporządzenia.
Tym samym należy uznać, że wspomniane terminy są terminami procesowymi, których upływ nie pozbawia organów możliwości wykorzystania raportów z kontroli, jako dowodów w sprawie. Ich upływ nie powoduje również wadliwości decyzji wydanej z wykorzystaniem protokołu z kontroli sporządzonego po upływie terminu przewidzianego na jego ukończenie. Terminy określone w art. 48 ust. 3 rozporządzenia Nr 796/2004 mają charakter terminów instrukcyjnych, wyznaczają bowiem czas, przed którego upływem powinno nastąpić ukończenie raportu z kontroli. Stwierdzone naruszenie terminów określonych w art. 48 rozporządzenia Nr 796/2004, wskazuje na naruszenia art. 12 i art. 35 kpa, jednakże naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 12 kpa w związku z art. 35 kpa w zakresie bezczynności, opieszałości i naruszenia terminów do załatwienia sprawy. Owszem, postępowanie prowadzone przez organy ARiMR trwało dłużej niż przewidują to przepisy kpa, jednakże jak wynika z akt sprawy, Skarżący był wielokrotnie informowany o niezałatwieniu sprawy w terminie. Dodatkowo należy zaznaczyć, że przedłużanie trwającego postępowania wynikało ze składania przez Skarżącego licznych wniosków dowodowych, do których organy ustosunkowywały się w formie postanowień. Przed wydaniem decyzji Skarżący został zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami w sprawie. Jednocześnie Skarżący nie wykazał, jaki wpływ na wynik sprawy miało przedłużające się postępowanie, prowadzone przez organy ARiMR.
Odnosząc się do złożonej przez stronę skarżącą, w dniu 18 kwietnia 2011 r. opinii z zakresu badania pisma ręcznego wskazać należy, iż jej treść nie mogła mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć należy, iż powyższa opinia została sporządzona w terminie późniejszym niż data wydania zaskarżonej decyzji, a zatem nie była znana organom Agencji. Jednocześnie zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, co oznacza, że rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (czynności), zasadniczo nie podlega uwzględnieniu.
Tym samym, dołączona do akt opinia z zakresu badania pisma ręcznego, wskazująca rzekomo, że znajdujące się w aktach sprawy na protokołach z czynności kontrolnych i oświadczeniach zostały nakreślone przez różne osoby, nie mogła mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem wydanych i zaskarżonych do Sądu decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.