Uzasadnienie
Spółka jawna F. H. – U. "T. – K." J. B. K.,
R. P. w B., reprezentowana przez radcę prawnego E. M. –U. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] listopada 2011 r., nr [...], wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń - kwiecień 2008 r. W skardze został również zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniosła, że sytuacja finansowa skarżącej Spółki jest bardzo trudna. Zobowiązania Spółki na dzień [...] października 2011r. wynoszą [...] zł i przewyższają należności [...] łącznie z kapitałem zapasowym [...] oraz wartością środków trwałych netto ([...] zł). W Spółce miały też miejsce kradzieże na kwotę ponad [...] zł.
Zdaniem strony skarżącej brak postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania w całości lub w części decyzji pociągnie skutki trudne do odwrócenia, gdyż Spółka utraci płynność finansową, co doprowadzi do niewypłacalności i konieczności ogłoszenia upadłości.
Postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. wstrzymał wykonanie decyzji z [...] listopada 2011 r. w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń, luty i kwiecień 2008 r. oraz odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za marzec 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało oddalić.
W myśl przepisów art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Ponadto, po przekazaniu sprawy sądowi, sąd również może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W tym jednak przypadku katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zamknięty. Sąd jest mianowicie uprawniony do uwzględnienia wniosku tylko wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
W doktrynie i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który podziela również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że wstrzymanie wykonania aktów administracyjnych na podstawie art. 61 p.p.s.a. może dotyczyć tylko tych aktów, które kwalifikują się do dobrowolnego lub przymusowego wykonania (T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005). W rzeczywistości problem wykonania aktów administracyjnych dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, a także aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, itp. Stąd nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w pierwszym rzędzie należy zauważyć, że organ drugiej instancji postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej w tej sprawie decyzji z [...] listopada 2011 r. w części, w jakiej dotyczy ona określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, tj. za styczeń, luty i kwiecień 2008 r. Wstrzymanie przez organ wykonania części aktu czyniło postępowanie przed Sądem w tym zakresie bezprzedmiotowym. W pozostałym zakresie, tj. odnośnie rozliczenia podatku od towarów i usług za marzec 2008 r., organ odmówił wstrzymania wykonania decyzji uzasadniając to stwierdzeniem, że w tej części zaskarżona decyzja nie ma przymiotu wykonalności, bowiem dotyczy określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Zdaniem Sądu stanowisko to jest tylko częściowo zasadne.
Otóż decyzja, w której organ podatkowy określa wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wywołuje skutki materialnoprawne w postaci konieczności uwzględnienia tak określonej nadwyżki podatku naliczonego w rozliczeniu podatku w następnych okresach rozliczeniowych. Bezpośrednim tego skutkiem jest na ogół zwiększenie kwoty zobowiązania podatkowego w następnych okresach rozliczeniowych, a więc należności podlegającej wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Jeżeli te następne okresy rozliczeniowe nie są objęte zaskarżoną decyzją, to tymczasowa ochrona skarżącego przed niebezpieczeństwem wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków możliwa jest tylko poprzez wstrzymanie wykonania decyzji określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Nie można zatem zgodzić się z organem, że decyzja określająca nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym nie ma przymiotu wykonalności.
Niemniej jednak w przedmiotowej sprawie określona przez organ nadwyżka podatku naliczonego nad należnym za marzec 2008 r. została uwzględniona w dokonanym przez organ rozliczeniu tego podatku za kwiecień 2008 r. W tym zaś zakresie Dyrektor Izby Skarbowej, wspomnianym wyżej postanowieniem z [...] stycznia 2012 r., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Z tego względu nie zachodzi już niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej Spółce znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.