Uzasadnienie
J. S. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, osiągane przez niego dochody nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną A. G. oraz trojgiem dzieci, otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.162 zł, posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 – zakupione na kredyt oraz dom letniskowy.
Pismem z dnia 25.01.2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wezwał wnioskodawcę do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania:
- a) oświadczenia, w którym należało wskazać:
- – wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem jego rodziny, należało także przedstawić rachunki w tym zakresie,
- – wysokość ponoszonych miesięcznie spłat kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania,
- – czy wskazane jako stan majątkowy osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym "mieszkanie w B.", jest innym mieszkaniem niż mieszkanie posiadane przez skarżącego (o pow.
[...] m²), jeżeli tak należy wskazać jego powierzchnię, a także powierzchnię domku letniskowego i działki, na której jest położony,
- b) wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat z okresu ostatniego miesiąca,
- c) zaświadczenia pracodawcy o wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez wnioskodawcę w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- d) odpisów zeznań podatkowych wnioskodawcy i jego żony za 2007 r., ewentualnie innych dokumentów potwierdzających wysokość uzyskanych we wskazanym roku dochodów.
Wezwanie zostało odebrane w dniu 25.03.2008 r. (k. 18), jednak pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie udzielił na nie odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do regulacji z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym (w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa.
J. S. G. oświadczył, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną A. G. oraz trojgiem dzieci. Jedynym dochodem wnioskodawcy jest wynagrodzenie w wysokości 1.162 zł, posiada on zakupione na kredyt mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz dom letniskowy. Dane te są niewystarczające do oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Skarżący poza niską kwotą dochodu nie przedstawił okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy, a podane dane nie zostały poparte żadnymi dokumentami. Skarżący nie określił wysokości ponoszonych wydatków, nie twierdził, że posiada zadłużenie. Na podstawie złożonego wniosku nie można ustalić, czy skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają jedno, czy dwa mieszkania. W celu uzyskania dodatkowych informacji, w szczególności wyjaśnienia wskazanych wątpliwości tut.
Sąd wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów (treść wezwania przedstawiono powyżej), w tym pozwalających na ustalenie rzeczywistego stanu posiadanych przez skarżącego oszczędności, a także dochodów uzyskiwanych aktualnie oraz uzyskanych w poprzednim roku, jednak w zakreślonym terminie nie udzielił on odpowiedzi.
Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jednak ma ona charakter wyjątkowy i powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem. Przy czym znamiennym jest to, że to osoba ubiegająca się o prawo pomocy winna wykazać, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Skarżący tych okoliczności nie wykazał, albowiem dane zawarte w wypełnionym formularzu o przyznanie prawa pomocy są niewystarczające do oceny rzeczywistych jej możliwości płatniczych i uznania, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stąd wniosek, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegał oddaleniu.