Uzasadnienie
W dniu 1 marca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął, złożony na urzędowym formularzu, wniosek J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z treści wniosku wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką. Źródło utrzymania rodziny stanowi dochód uzyskiwany przez niego z gospodarstwa rolnego w wysokości około 600 zł i wynagrodzenie żony w wysokości 1.800 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku i oszczędności i ma zaciągnięty kredyt bankowy na kwotę 110.000 zł. Do miesięcznych wydatków Skarżącego należy opłacenie kosztów mieszkania i kredytu.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał Skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania: charakteru działalności rolniczej, czy Skarżący otrzymał dopłaty bezpośrednie, miesięcznych wydatków, a także do przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w szczególności w zakresie ponoszonych wydatków i uzyskiwanych dochodów.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 11 ha i na chwilę obecną może jedynie przedłożyć harmonogram spłat kredytu oraz wyciąg z rachunku bankowego.
Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówił Skarżącemu przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie. U podstaw negatywnego rozstrzygnięcia w zakresie ustanowienia adwokata legła okoliczność, że Skarżący nie przedstawił żądanych przez referendarza sądowego danych, co uniemożliwiło dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Referendarz uznał ponadto, że przedstawione dane odnoszące się do miesięcznego dochodu w zestawieniu z danymi dotyczącymi spłacanego kredytu w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W złożonym sprzeciwie Skarżący stwierdził, że powyższe postanowienie obniży poziom życia jego rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpatrując sprzeciw od takiego postanowienia sąd – zgodnie z treścią art. 260 § 1 p.p.s.a. - wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Podmiot ten winien udokumentować oświadczenia zawarte we wniosku.
Przechodząc do oceny sytuacji zaistniałej w sprawie Sąd podziela stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu, że obraz stanu finansów przedstawiony przez Skarżącego we wniosku jest niepełny. Przede wszystkim Skarżący nie odniósł się do wezwania referendarza sądowego i nie przedstawił, jaki charakter ma prowadzona przez niego działalność rolnicza, czy otrzymuje dopłaty ani nie przedstawił dokumentów potwierdzających otrzymywane dochody i ponoszone wydatki.
Wprawdzie wskazane przez Skarżącego dochody rodziny to łącznie 2.400 zł, to jednak nie sposób nie zauważyć, że Skarżący zaciągnął kredyt na kwotę 110.000 zł i spłaca go regularnie. Jak wynika z harmonogramu spłat tego kredytu, skarżący co pół roku uiszcza kwotę 8.480 zł, co potwierdzają dane z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego. Fakt uzyskania kredytu wskazuje na istnienie zdolności kredytowej, bez której bank nie udzieliłby Skarżącemu kredytu. Powyższe okoliczności wskazują na to, że przedstawione informacje dotyczące sytuacji finansowej Skarżącego należy uznać za niepełne, co uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Sąd w pełni podziela też stanowisko referendarza sądowego, że w związku z tym, iż Skarżący na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy, to postępowanie w tym zakresie było bezprzedmiotowe i uzasadnione było jego umorzenie
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.