Uzasadnienie
Wójt Gminy B. postanowieniem z [...] listopada 2014 r., nr [...] nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wydanej przez ten organ [...] listopada 2014 r. (sygn. tożsama) w sprawie określenia O. SA zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...] uchyliło ww. postanowienie Wójta Gminy B. w całości i umorzyło postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wójt Gminy B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na postanowienie Kolegium z 31 grudnia 2020 r., zarzucając mu naruszenie art. 214 § 1 w zw. z art. 239 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej odrzucenie, wskazując na brak legitymacji Wójta Gminy B. do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie może być organ, który rozstrzygał sprawę w pierwszej instancji, bowiem jego rola w postępowaniu skończyła się z chwilą wydania zindywidualizowanego aktu prawnego skierowanego w stosunku do podmiotu znajdującego się na zewnątrz administracji publicznej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 460/05, - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ nadrzędnym celem postępowania sądowoadministracyjnego jest ochrona wolności i praw jednostki przed niezgodnym z prawem działaniem administracji publicznej, sądy administracyjne jako organy wymiaru sprawiedliwości nie są właściwe do rozpatrywania odwołań organów niższego stopnia od decyzji i postanowień organów wyższego stopnia, którymi uchylono rozstrzygnięcia pierwszej instancji.
Powyższe stanowisko znajduje swoje odzwierciedlenie w treści art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – dalej; p.p.s.a.), które jako kryterium uzasadniające wniesienie skargi do sądu administracyjnego uznaje istnienie interesu prawnego skarżącego. Wymóg powyższy ma charakter materialno – prawny i wymaga stwierdzenia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 389/06 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka konstrukcja interesu prawnego przesądza, iż uprawnionym do wniesienia skargi jest tylko ten podmiot, którego sytuacja prawna uległa bezpośredniej zmianie na skutek władczych działań organów administracji państwowej, przy czym naruszenie powyższe musi mieć charakter zindywidualizowany i skonkretyzowany. Jedynie bezpośrednie naruszenie konkretnej normy prawnej może skutkować udzieleniem ochrony prawnej przez sąd administracyjny.
W przedmiotowej sprawie zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło postanowienie Wójta Gminy B. i umorzyło postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
W swojej skardze Wójt Gminy B. kwestionuje prawidłowość rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazując na nieprawidłowe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej.
Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez Wójta Gminy B. na wydane przez niego postanowienie stanowiłoby de facto umożliwienie kwestionowania przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięć organów odwoławczych. Nawet jeżeli organ kieruje się interesem finansowym zarządzanej przez niego gminy, to i tak w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy też sądowoadministracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II FSK 527/12 i postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 maja 2012 r. o sygn. akt II SA/Po 202/12 – dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej.
Należy zatem przyjąć, że Wójt Gminy, który działając jako organ podatkowy wydał postanowienie w sprawie w pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego, wydane w tejże sprawie.
W tym stanie rzeczy skarga jest niedopuszczalna i na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu.