Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] września 2016 r. nr [...], w którym obciążono A. Export-lmport s.c. w B. kosztami sporządzenia wyceny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. samochodu osobowego marki B. nr VIN: [...] w wysokości 300 zł.
Dyrektor Izby Celnej przytoczył przepisy art. 265 § 1 pkt 3, art. 267 § 1 pkt 4 i art. 269 Ordynacji podatkowej, określające zasady obciążania strony kosztami postępowania.
Wskazał następnie, że w dniu [...] listopada 2015 r. K. Ż. wspólnik Spółki cywilnej "A." złożył w Urzędzie Celnym w B. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego (AKC-U) dotyczącą ww. samochodu osobowego, w której zadeklarował podstawę opodatkowania w kwocie 16.547 złotych i podatek akcyzowy w kwocie 513 zł obliczony zgodnie ze stawką podatku 3,1%.
W wyniku przeprowadzenia czynności sprawdzających stwierdzono, że cena zakupu zgłoszonego pojazdu i będąca jej konsekwencją podstawa opodatkowania znacznie odbiega bez uzasadnionej przyczyny od średniej wartości rynkowej tego samochodu, którą zgodnie z art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy.
W trakcie prowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego powołał biegłego R. P., który sporządził wycenę nr [...] przedmiotowego pojazdu w stanie, w jakim znajdował się w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Wycena ta został przyjęta jako dowód w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.
Dyrektor Izby Celnej zauważył, że zgodnie z art. 104 ust. 10 ustawy o podatku akcyzowym, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik. W złożonej deklaracji podatnik określił podstawę opodatkowania na poziomie 16.547 zł, natomiast podstawa opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego wynosiła 56.172 zł. Podstawa opodatkowania zadeklarowana przez podatnika jest zatem o 70% niższa od tej określonej w oparciu o wycenę rzeczoznawcy.
Organ dodał, że koszty opinii mieszczą się w wysokościach ogólnie przyjętych i stosowanych, tj. w przedziale 300-600 zł.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się spółka zarzucając naruszenie:
- - art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a. poprzez zastosowanie w wyniku błędnego uznania, że istnieje "uzasadniona przyczyna" z uwagi, na którą niezbędne stało się wszczęcie postępowania w celu ustalenia zobowiązania w podatku akcyzowym dotyczące samochodu B. podczas, gdy w rzeczywistości przyczyna taka nie miała miejsca, gdyż zadeklarowana przez nas cena nie odbiega od cen rynku amerykańskiego biorąc pod uwagę stan faktyczny pojazdu.
- - art. 120, art. 122, art. 191 w związku z art. 197 Ordynacji podatkowej poprzez porównanie samochodów uszkodzonych na rynku USA przez Urzędnika Celnego, w sytuacji gdy wiedza ta wymaga wiadomości specjalnych.
Strona skarżąca podniosła, że udowodniła cenę zakupu pojazdu. Niezrozumiałe jej zdaniem było powołanie rzeczoznawcy. Zdaniem strony nieporozumieniem jest sporządzenie opinii bez oględzin pojazdu. W skardze przedstawiono ponadto wątpliwości co do treści wyceny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność obciążenia strony skarżącej kosztami postępowania wynikającymi z powołania przez organ podatkowy biegłego rzeczoznawcy celem ustalenia wartości pojazdu B. w stanie, w jakim znajdował się w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego.
W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada ponoszenia kosztów postępowania przez Skarb Państwa bądź przez jednostki samorządu terytorialnego. Wynika ona z art. 264 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (dalej O.p.). Przepisy wprowadzają jednak wyjątki związane z obciążaniem kosztami strony. Ponieważ oznacza to wyłom od reguły, musi bezpośrednio wynikać z konkretnego przepisu.
Zgodnie z art. 267§1 pkt 4 O.p. organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona oraz termin i sposób ich uiszczenia.
Stosownie do treści art. 104 ust. 10 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania koszty opinii biegłego ponosi podatnik. W realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją przewidzianą w zacytowanym przepisie. Skarżąca Spółka złożyła deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego dotyczącą pojazdu osobowego marki B. i zadeklarowała podstawę opodatkowania w kwocie 16547 zł. Organ – w oparciu o wyniki czynności sprawdzających – ustalił, iż cena zakupu zgłoszonego pojazdu, a tym samym podstawa opodatkowania, znacznie odbiega (bez uzasadnionej przyczyny) od średniej wartości rynkowej tego samochodu. Dopuszczony przez organ dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy pozwolił organowi na ustalenie średniej rynkowej wartości pojazdu i po porównaniu cen (deklarowanej z ustaloną przez biegłego) wysnucie wniosku, iż podstawa opodatkowania zadeklarowana przez Spółkę jest o 70% niższa od określonej w wycenie rzeczoznawcy.
Sąd zauważa, iż obowiązujące od 1 stycznia 2003 r. brzmienie art. 269 O.p. daje organom możliwość rozstrzygania o wysokości kosztów, które strona obowiązana jest ponieść w każdym stadium postępowania. Wydane na tej podstawie postanowienie o kosztach postępowania jest odrębnym aktem administracyjnym, dotyczącym kwestii incydentalnej, niezwiązanej z istotą sprawy lecz z czynnościami postępowania (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r. IIISA 1484/99). Oznacza to, że w tym incydentalnym, wpadkowym postępowaniu ograniczonym do kosztów postępowania (wysokości i zasady ponoszenia) nie bada się merytorycznych zarzutów związanych z opinią biegłego.
Zatem twierdzenia skarżącego dotyczące braku podstaw do przyjęcia "uzasadnionej przyczyny" w rozumieniu art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a., czy też braku kompetencji urzędników celnych odnośnie umiejętności porównania cen samochodów uszkodzonych oferowanych na rynku amerykańskim są argumentami, które winny być podniesione w postępowaniu zmierzającym do określenia zobowiązania podatkowego. Podobnie Sąd ocenia zarzuty dotyczące cen rynkowych spornego pojazdu, jako zgłoszone w niewłaściwym postępowaniu.
Oceniając zaskarżone postanowienie przez pryzmat zasad obciążania kosztami postępowania związanymi z wydaniem opinii biegłego, jak tez przez pryzmat wysokości tych kosztów Są uznał, że odpowiadają one prawu, a także zgodne są z powołanymi i zacytowanymi wyżej przepisami.
Reasumując Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących uwzględnieniem skargi. Kwestię zupełności zebranego materiału dowodowego, jak też merytorycznej oceny opinii biegłego pozostawił do oceny w odrębnym postępowaniu. Jedynie na marginesie Sąd zauważa, że skarga spółki na decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego (ISA/Bk97/17) została oddalona, co pozwala na konkluzję, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – a w tym opinia biegłego – były przedmiotem badania i oceny Sądu.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji, działając w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).-