Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 października 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Okręgowa Izba Radców Prawnych [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego z urzędu radcę prawnego R. P. Na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo przygotowawcze, w którym wniósł m.in. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w łącznej kwocie 3.201,56 zł, wskazując że obejmują one opłatę w kwocie brutto 2.952 zł oraz wydatki poniesione na opłaty pocztowe za przesyłki polecone kierowane do skarżącego oraz do Sądu w łącznej kwocie 12,20 zł i koszty przejazdu samochodem osobowym z siedziby kancelarii do Sądu (i z powrotem) w związku z koniecznością zapoznania się z aktami sprawy oraz na rozprawę w łącznej kwocie 237,36 zł. Te ostanie pełnomocnik określił na podstawie stawek zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. przyjmując kwotę 0,8358 zł za kilometr i odległość pomiędzy siedzibą Sądu i kancelarią, która wynosi 142 km (w obu kierunkach).
Pełnomocnik oświadczył, że koszty nie zostały uiszczone w całości ani w żadnej części. Do pisma dołączył kopie potwierdzeń nadania korespondencji oraz dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego, będącego jego własnością, którego pojemność skokowa silnika wynosi 1910 cm3.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 lutego 2016 r. oddalił skargę.
Zgodnie z brzmieniem art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W niniejszej sprawie szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490; dalej jako rozporządzenie). Przepis zawarty w § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805) stanowi bowiem, że do spraw wszczętych i niezkończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (tj. przed 1 stycznia 2016 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji:
- a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6,
- b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 600 zł,
- c) w innej sprawie – 240 zł.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest należność pieniężna w kwocie 39.826 zł, stanowiąca ustaloną skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2009.
Zgodnie z § 6 pkt 5 rozporządzenia stawka minimalna przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 10.000 zł do 50.000 zł wynosi 2.400 zł.
W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
W niniejszej sprawie stawka minimalna określona w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia wynosi 2.400 zł. Zatem należne pełnomocnikowi wynagrodzenie, po podwyższeniu o 23% stawkę podatku od towarów i usług, wynosi 2.952 zł.
Zgodnie z § 15 pkt 2 rozporządzenia kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu objęte także zostały niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego.
Za takie referendarz sądowy uznał zwrot kosztów przejazdu pełnomocnika do Sądu celem zapoznania się z aktami – czynność ta stanowi wszak warunek rzetelnego przygotowania się do sprawy oraz udziału w rozprawie.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 12 listopada 2015 r. pełnomocnik przeglądał akta sprawy oraz wniósł o zezwolenie na wykonanie fotokopii (k. 40 akt). Dnia 2 lutego 2016 r. wziął udział w rozprawie (k. 57 akt).
W ocenie orzekającego podczas przyznawania zwrotu wydatków związanych z dojazdem na rozprawę własnym samochodem nie można przejawiać nadmiernego rygoryzmu, jeżeli chodzi o sposób udokumentowania wydatków (por. jednak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt II FZ 472/08, w którym przyjęto, że pełnomocnik musi przedłożyć dokumenty potwierdzające poniesienie kosztów na dojazd samochodem). Wystarczające jest nadesłane przez wnioskodawcę wyliczenie odległości na podstawie powszechnie dostępnych instrumentów nawigacyjnych dokonane z wykorzystaniem wariantu trasy najkrótszej, nie najszybszej, skoro chodzi o wydatki niezbędne, więc konieczne, a nie najbardziej komfortowe.
Referendarz sądowy za prawidłowe uznał wyliczenia pełnomocnika dotyczące odległości pomiędzy siedzibą jego kancelarii a siedzibą Sądu, która wyniosła 71 km (w jedną stronę).
Pełnomocnik prawidłowo także wskazał stawkę za przejechany kilometr. Wynika ona z § 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.). Stawka ta ma walor zobiektyzowany, należy po nią sięgnąć także w przypadku zasądzania kosztów przejazdu stron, zaś górna granica kosztów przejazdów nie powinna być uzależniana od tego, czy ponosi je strona, czy też jej pełnomocnik.
W świetle art. 205 § 3 p.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.). Górną granicę takich należności stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (art. 85 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), ta zaś określona została w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 167).
Natomiast § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie maksymalnych stawek za przejazd jednego kilometra odsyła do przepisów wydanych na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414), czyli do rozporządzenia z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy.
Wobec powyższego uznać należało, że pełnomocnik wysokość wydatków poniesionych z tytułu dojazdu do Sądu zasadnie przyjął w łącznej kwocie 237,36 zł.
Jako niezbędne udokumentowane wydatki referendarz sądowy uwzględnił także koszty doręczeń korespondencji kierowanej do skarżącego i Sądu w wysokości 12,20 zł.
Z tych wszystkich względów, na wskazanej wyżej podstawie prawnej, orzeczono jak w sentencji postanowienia.