Uzasadnienie
- 1. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej jako "SKO" lub "organ drugiej instancji"), działając na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz. 570), art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako "O.p.") w zw. z art. 6ka ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm., dalej jako "u.c.p.g."), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w Ł. (dalej jako "Skarżąca" lub "Wspólnota") od decyzji Burmistrza Miasta Ł. (dalej jako "Burmistrz Miasta" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 7 kwietnia 2022 r., w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
- 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
- 2.1. Postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r. Burmistrz Miasta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na niedopełnienie przez właściciela nieruchomości – Skarżącą – obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Decyzją z dnia 7 kwietnia 2022 r. Burmistrz Miasta określił dla Skarżącej, właściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] w Ł., wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące luty 2022 r. w kwocie 4.917,00 zł oraz marzec 2022 r. w kwocie 6.468,00 zł.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniach 18 lutego 2022 r. i 4 marca 2022 r. podmiot odbierający odpady komunalne stwierdził niedopełnienie przez Skarżącą obowiązku selektywnego odbierania ww. odpadów. W związku z tym podmiot odbierający przyjął odpady komunalne, tj. bio, plastik, szkło, papier, opony rowerowe, jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadomił o tym Burmistrza Miasta. Organ pierwszej instancji w treści uzasadnienia powołał treść wybranych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwał Rady Miejskiej w Ł. i w związku z niewypełnieniem przez właściciela ww. nieruchomości w miesiącach luty i marzec 2022 r. obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny określił wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wyjaśniając, jak została obliczona.
- 2.2. Decyzją z dnia 23 maja 2022 r., po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej od ww. decyzji Burmistrza Miasta, SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji powołał treść wybranych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz odniósł się do uchwały Rady Miejskiej w Ł. Nr [...] z dnia 6 grudnia 2019 r. i rozporządzenia z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. z 2019 r., poz. 2028 ze zm.), wskazując, że określają one szczegółowe obowiązki właścicieli w zakresie selektywnego zbierania odpadów. W opinii SKO dowody zebrane w sprawie wskazują, że na ww. nieruchomości nie segregowano odpadów zgodnie z obowiązującymi zasadami. Organ wskazał przy tym na zawiadomienia podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości. Zauważył, że strona nie kwestionuje jednoznacznie, że odpady nie były prawidłowo segregowane, a jedynie wskazuje, że winę za to ponosić może podmiot odbierający odpady, który rzekomo kilkakrotnie nie zamykał za sobą bramy śmietnikowej, co mogło spowodować, że osoby postronne miały dostęp do pojemników i mogły podrzucić śmieci.
Bezspornie jednak w opinii organu odwoławczego w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się odpady plastikowe, szklane i papierowe, które nie powinny się w nim znajdować, a strona jako podmiot prowadzący działalność na nieruchomości ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na niej odpady oraz sposób ich selektywnego zagospodarowania.
- 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, zaskarżyła decyzję SKO z dnia 23 maja 2022 r. w całości, zarzucając:
- I. Naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 w zw. z art. 180 § 1, w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na całkowitym pominięciu wyjaśnienia okoliczności, czy podmiot odbierający odpady komunalne poinformował Skarżącą o stwierdzonych nieprawidłowościach w selektywnej zbiórce odpadów, podczas gdy prawidłowe ustalenie tych okoliczności skutkować powinno ustaleniem, że odbiorca odpadów nie dopełnił ustawowego obowiązku polegającego na powiadomieniu właściciela o gromadzeniu odpadów w sposób selektywny;
- II. Naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżąca została powiadomiona o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z brzmieniem tego przepisu;
- 2) art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ pierwszej instancji spełnił przesłanki ustawowe, o których mowa w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. uprawniające go do wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pomimo braku powiadomienia strony o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych;
- 3) art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ pierwszej instancji był uprawniony do wydania decyzji pomimo nie spełnienia się przesłanek ustawowych, o których mowa w u.c.p.g., tj. braku powiadomienia właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych;
- 4) art. 6ka ust 3 u.c.p.g poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że dwukrotne stwierdzenie, na przestrzeni dwóch niesegregowania odpadów w jednej z frakcji odpadów można uznać za notoryjne nieprzestrzeganie zasady segregacji odpadów, skutkujące nałożeniem sankcyjnej stawki za świadczoną usługę wywozu odpadów.
W związku z powyższym Skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w całości oraz na mocy art. 135 p.p.s.a. o rozważenie przez Sąd możliwości uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie Skarżąca wniosła na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a. o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Wspólnota podniosła, że organy obu instancji naruszyły prawo Skarżącej do pomocy społecznej, ponieważ de facto nie przeprowadziły postępowania w sposób przewidziany w przepisach prawa. Strona przyznała, że materiał dowodowy obejmujący dokumentację fotograficzną rzeczywiście potwierdza, że w dniach 18 lutego i 4 marca 2022 r. w pojemniku na odpady zmieszanie znajdowały się przypadki odpadów, które winny być segregowane w innych pojemnikach. Skarżąca zwróciła uwagę na dużą częstotliwość odbierania odpadów komunalnych, w związku z którą dla stwierdzenia notoryjności niewłaściwej segregacji odpadów uzasadniającej podwyższenie opłaty należy udokumentować odpowiednio więcej przypadków. Wspólnota podkreśliła, że pomiędzy 18 lutego 2022 r. a 4 marca 2022 r. odbywał się odbiór licznych odpadów, podczas którego nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. W jej ocenie zatem stwierdzone przypadki mają charakter incydentalny i nie sposób potwierdzić braku woli mieszkańców Wspólnoty selektywnego zbierania odpadów. Jednocześnie, po dniu 4 marca 2022 r. przedsiębiorstwo odbierające odpady nie stwierdziło żadnych nieprawidłowości.
Ponadto, w ocenie Skarżącej nie doszło do zawiadomienia Wspólnoty o stwierdzonych w ww. dniach nieprawidłowościach. W decyzji organu pierwszej instancji brak wzmianki, by Skarżąca została o tym poinformowana przez przedsiębiorstwo. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty "zawiadomienie organu gminy/właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych", choć formalnie zawierają adnotację, że dokument otrzymuje właściciel nieruchomości, to dokument ten nigdy nie trafił do Skarżącej. Pierwszą informacją, jaką uzyskała Wspólnota, było zawiadomienie organu pierwszej instancji z dnia 7 marca 2022 r. o wszczęciu postępowania. Takie zawiadomienie nie zastępuje zawiadomienia, jakiego ma dokonać podmiot odbierający odpady.
Skarżąca końcowo wskazała, że brak powiadomienia w dniu 18 lutego 2022 r. o nieprawidłowościach uniemożliwił jej podjęcie kroków w celu umożliwienia uniknięcia pomyłek przy segregacji odpadów na przyszłość. Jednocześnie, od 4 marca 2022 r. nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, więc cel powiadomienia właścicieli nieruchomości został spełniony. Brak jest potwierdzenia, by organy zbadały istnienie przesłanki poinformowania właściciela nieruchomości o stwierdzeniu nieprawidłowości, nie podjęto zatem wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
- 4. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
- 5.1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
- 5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd stwierdził naruszenia przepisów postępowania, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji SKO.
5.3. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości określenia Wspólnocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości ze względu na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Zdaniem organów obu instancji ze względu na stwierdzone przez podmiot zbierający odpady przypadki braku segregacji odpadów w miesiącach lutym i marcu 2022 r. Skarżąca jako właściciel nieruchomości zobowiązana jest na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej.
Natomiast zdaniem strony skarżącej stwierdzone naruszenia miały charakter incydentalny, a ponadto z akt sprawy nie wynika, czy organy zbadały, czy Wspólnota, jako właściciel nieruchomości, została powiadomiona przez podmiot odbierający odpady o fakcie nieprawidłowej segregacji.
5.4. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w myśl art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Jak stanowi art. 6ka ust. 2 ww. ustawy, wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie natomiast z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
Zgodnie natomiast z uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia 29 listopada 2021 r. ustala się stawkę opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, we wskazanej w tej uchwale wysokości.
Powołany art. 6ka u.c.p.g. określa więc konsekwencje niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek powyższy wynika z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g.
Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g., należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane: a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych – przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości.
Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce.
5.5. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.
Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie ww. decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Kolejną przesłanką wymienioną w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., warunkującą określenie przez organ w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., jest powiadomienie wójta, burmistrza lub prezydenta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
5.6. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, wskazać należy, że pierwsza z powyższych przesłanek została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność Skarżącej, stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów – w pojemniku przeznaczonym na odpady zmieszane znajdowały się odpady plastikowe, szklane i papierowe. Niedopełnienie przez Spółdzielnię obowiązku selektywnego zbierania odpadów w miesiącach lutym i marcu 2022 r. zostało stwierdzone przez podmiot odbierający odpady dwukrotnie, tj. w dniach 18 lutego 2022 r. i 4 marca 2022 r. Jednocześnie, Skarżąca nie kwestionuje, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza nieprawidłowości w segregacji odpadów, jednak podnosi, że miały one charakter incydentalny.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej Sąd wskazuje, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykazanie chociażby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por. wyroki NSA: z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4846/21; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4930/21; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22; z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 4968/21; wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").
Należy zatem w ślad za NSA stwierdzić, że nie stanowi wystarczającego oparcia dla uwzględnienia wskazanych przesłanek uporczywości/notoryjności odwołanie się do uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej u.c.p.g. Uzasadnienie projektu ustawy nie ma charakteru normatywnego, nie jest elementem stanu prawnego. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby w akcie tym doszukiwać się treści normatywnych, w szczególności aby na jego podstawie wywodzić przesłanki, które mają być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnej. Wola ustawodawcy winna wynikać z tekstu ustawy. Wykładnię polegającą na odkodowaniu intencji prawodawcy na podstawie materiałów przygotowawczych powstałych m.in. w procesie legislacyjnym należy uznać za dopuszczalną, jednak może ona znaleźć zastosowanie jedynie wówczas, gdy wykładnia literalna nie doprowadzi interpretatora do zadowalających rezultatów w zakresie odkodowania treści normy prawnej.
Z uregulowań zawartych w u.c.p.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.
Należy podkreślić, że podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Okoliczność ta wskazuje na charakter opłaty jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od uporczywości niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a nie z dopłat.
Jednocześnie wskazać należy, że treść przepisu art. 6ka u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny bądź notoryjny, podobnie jak nie ma znaczenia to, w jakim stosunku pozostają względem siebie stwierdzenie niesegregowania odpadów do częstotliwości ich odbioru.
Tym samym w niniejszej sprawie doszło do uchybienia przez Skarżącą obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów komunalnych – przy czym nieistotne pozostaje, czy uchybienie to miało charakter incydentalny – co stanowi ziszczenie się omawianej przesłanki ustalenia opłaty w podwyższonej wysokości. Zarzut naruszenia art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że dwukrotne stwierdzenie niesegregowania odpadów można uznać za notoryjne nieprzestrzeganie zasady segregacji, skutkujące nałożeniem sankcyjnej stawki za świadczoną usługę wywozu odpadów, należało zatem uznać za chybiony.
5.7. Niemniej jednak, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, podzielając stanowisko Skarżącej w tym zakresie, że organ nie zbadał, czy Wspólnota została powiadomiona o nieprawidłowej segregacji odpadów przez podmiot odbierający odpady, a tym samym brak jest dowodów wskazujących na ziszczenie się drugiej z ww. przesłanek, uzasadniającej określenie przez organ opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g.
Z treści art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. wynika jednoznacznie, iż w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych ustawodawca nałożył na podmiot odbierający odpady komunalne obowiązek zarówno odbioru takich odpadów jako niesegregowanych (zmieszanych) jak i powiadomienia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.
Powiadomienie właściciela nieruchomości o naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów przez podmiot odbierający odpady komunalne jest jedną z przesłanek wymienionych w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., które to przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, by możliwe było określenie przez organ w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawki w podwyższonej wysokości.
Natomiast zgodnie z art. 6ka ust. 2 u.c.p.g., organ na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dalej w myśl powołanego powyżej art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. organ określa w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wskazane w tym przepisie okresy, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
Zatem z powołanej regulacji wynika, że warunkiem wszczęcia przez organ postępowania na podstawie art. 6ka ust. 2 u.c.p.g., a następnie wydania decyzji, o której mowa w art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. jest m.in. spełnienie przesłanki powiadomienia przez podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych zarówno organu, jak i właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Podkreślenia wymaga przy tym, że regulacje ustawowe nie określają, w jaki sposób podmiot odbierający odpady ma powiadomić właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez niego obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, niemniej jednak z treści omawianego przepisu jednoznacznie wynika, że powiadomienie takie musi być wykonane, aby możliwe było wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie przez organ decyzji określającej opłatę za gospodarowanie odpadami w podwyższonej wysokości.
Należy zatem zauważyć, że powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów jest wynikającą wprost z przepisu art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. przesłanką pozytywną, warunkującą możliwość wszczęcia postępowania i wydania decyzji na podstawie art. 6ka ust. 2 i 3 u.c.p.g., natomiast brak takiego powiadomienia skutkuje brakiem podstaw do zastosowania powyższego przepisu i wydania przez organ decyzji w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości.
Ponadto, powyższa kwestia jest istotna również z tego względu, że niepowiadomienie właściciela nieruchomości przez podmiot odbierający odpady komunalne o stwierdzeniu niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów uniemożliwia mu podjęcie działań mających na celu wyeliminowanie ewentualnych kolejnych uchybień w zakresie selektywnego prowadzenia zbiórki odpadów. Nie można przy tym wykluczyć, że powiadomienie właściciela nieruchomości o pierwszym stwierdzonym naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów może odnieść zamierzony skutek i zapobiec dalszemu występowaniu nieprawidłowości.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie brak dokumentu, z którego wynikałoby, że podmiot odbierający odpady powiadomił o nieprawidłowościach w segregacji odpadów nie tylko organ, ale również Skarżącą. W uzasadnianiach decyzji organów obu instancji nie zawarto żadnej argumentacji mającej świadczyć o wystąpieniu tej przesłanki. W aktach sprawy znajdują się kopie dokumentów "Zawiadomienie organu gminy / właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" z dnia 18 lutego 2022 r. oraz z dnia 4 marca 2022 r., jednakże brak jest jakiegokolwiek potwierdzenia, czy, a jeżeli tak – do kogo i kiedy ww. pisma zostały skierowane. W rozdzielniku każdego z dokumentów wskazano Burmistrza Miasta oraz "właściciela nieruchomości ul. [...]", jednak w aktach sprawy brak potwierdzeń nadania tych dokumentów, czy też potwierdzeń ich odebrania przez Skarżącą.
W związku z powyższym Sąd uznał, że organ odwoławczy nie przeprowadził żadnych ustaleń w zakresie stwierdzenia, czy podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych zawiadomił Wspólnotę jako właściciela nieruchomości o braku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości będącej własnością Skarżącej. Powyższe stanowi o naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 122 O.p. (według którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym) w zw. z art. 180 § 1 O.p. (zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem) w zw. z art. 187 § 1 O.p. (według którego organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy) w zw. z art. 191 O.p. (zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
- 5.8. W tym stanie rzeczy Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że zaskarżona decyzja SKO nie może pozostać w obrocie prawnym.
Jednocześnie, z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, ocena zgodności decyzji z przepisami prawa materialnego i odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi, tj. zarzutów naruszenia art. 6ka ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.c.p.g., które Skarżąca podnosi w związku ze swoim stanowiskiem co do braku powiadomienia jej o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, byłoby przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy będzie zobowiązany do zastosowania oceny prawnej zaprezentowanej w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a także dokona ustaleń odnośnie tego, czy i kiedy podmiot odbierający odpady powiadomił Skarżącą o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości.
- 5.9. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, uchylił zaskarżoną decyzję SKO.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 4 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając od organu drugiej instancji na rzecz Skarżącej kwotę 2.104 zł, na którą składają się kwota uiszczonego wpisu od skargi (304 zł) oraz kwota wynagrodzenia pełnomocnika (1.800 zł).