Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy P. z dnia 15 grudnia 2014 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wójta Gminy P. z dnia 15 grudnia 2014 r. określającej A S.A. (dalej: Spółka, skarżąca) zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia 15 grudnia 2014 r. Wójt Gminy P. określił A S.A. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r. Wójt Gminy P. nadał rygor natychmiastowej wykonalności powyższej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że okres przedawnienia w przedmiotowej sprawie upływa z dniem 31 grudnia 2014r. Oba wskazane rozstrzygnięcia doręczone zostały stronie w dniu 2 stycznia 2015 r.
Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając w nim, że nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz że organ nie uprawdopodobnił obawy niewykonania zobowiązania, czym naruszył art. 239b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej O.p.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że zgodnie z art. 239a O.p. decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie zaś z art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane
W rozpatrywanej sprawie zobowiązanie podatkowe określone ww. decyzją przedawnia się z końcem 2014 r. W momencie wydawania postanowienia okres do upływu terminu przedawnienia wynosił 16 dni. Zachodziła zatem podstawa do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Zdaniem Kolegium, uzasadniony okazał się podniesiony w zażaleniu zarzut, że organ pierwszej instancji w sposób niewystarczający uprawdopodobnił istnienie obawy niewykonania zobowiązania, jak tego wymaga art. 239b § 2 O.p. Uchybienie to organ odwoławczy postanowił konwalidować wskazując, że w dniu wydawania postanowienia pozostawał bardzo krótki okres do upływu terminu przedawnienia oraz że z przyczyn niezależnych od organu pierwszej instancji mogło nie dojść do rozpoznania odwołania od decyzji przez organ drugiej instancji do końca roku 2014 i w rezultacie zapłaty zaległości wraz z odsetkami. Powyższe dostatecznie uprawdopodabnia obawę niewykonania zobowiązania. Wniosek ten jest tym bardziej uzasadniony, że w niniejszym postępowaniu jak i w innych postępowaniach prowadzonych z udziałem tego podatnika, wszystkie czynności pełnomocnika zmierzały do zaistnienia przedawnienia zobowiązania podatkowego. Świadczy o tym powszechnie stosowana przez pełnomocnika praktyka wskazywania innego adresu do doręczeń niż adres kancelarii oraz fakt odbierania rozstrzygnięć dopiero w ostatnim możliwym terminie.
Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 O.p. wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Wójta Gminy P. nie zostanie przez skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia.
W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że sam fakt, iż do upływu terminu przedawnienia pozostało mniej niż trzy miesiące nie jest wystarczającym uprawdopodobnieniem zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. Skorzystanie przez podatnika z jego uprawnień procesowych, a mianowicie z prawa do złożenia odwołania na podstawie art. 220 O.p. w zw. z art. 127 O.p. nie może decydować o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności albowiem takie postępowanie czyniłoby fikcję z wyjątkowości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem kwestionowane postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego, w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Spór dotyczył tego, czy organy podatkowe w wystarczający sposób uprawdopodobniły, że zobowiązanie podatkowe strony skarżącej wynikające z decyzji Wójta Gminy P. nie zostanie wykonane.
Zgodnie z art. 239b § 1 O.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
- 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
- 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
- 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości lub
- 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
W myśl art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Nie budzi wątpliwości, że przesłanki określone w art. 239b § 1-4 O.p. mają charakter fakultatywny i rozłączny, co powoduje, że zaistnienie jednej z nich daje podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przy tym warunkiem koniecznym jest uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). Fakt zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 O.p. organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 o.p. wystarczy jedynie uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. Uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności.
Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1650/10, Lex nr 1069309).
W rozpoznawanej sprawie organy powołały się na art. 239b § 1 pkt 4 O.p. i wskazały zaistnienie przesłanki z tego przepisu wynikającej, tj. krótszy niż 3 miesiące termin do przedawnienia zobowiązania podatkowego: zarówno decyzja jak i postanowienie w przedmiocie nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wydane zostały w dniu 15 grudnia 2014 r., a termin przedawnienia upływał w dniu 31 grudnia 2014 r. W skardze nie kwestionuje się, iż zachodziła przesłanka wymieniona w art. 239b § 1 pkt 4 O.p.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - wbrew twierdzeniom strony - organy podatkowe uprawdopodobniły, że zobowiązanie nie zostanie wykonanie. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie ze wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, iż zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie takie nie zostanie wykonane, a w konsekwencji wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia. Organy podatkowe przyjmując, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uzasadnione było nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji z dnia 15 grudnia 2014 r., od której wniesione zostało odwołanie, miały na uwadze krótki okres do upływu terminu przedawnienia tego zobowiązania, tj. 31 grudnia 2014 r. Takie stanowisko należy uznać za prawidłowe zważywszy, że przesłanka nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 4 O.p., związana jest z perspektywą wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji.
Z uwagi m.in. na czas trwania postępowania odwoławczego konieczne jest zapewnienie minimum okresu umożliwiającego wykonanie zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji przed upływem terminu przedawnienia (por. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 9 września 2008 r. zmieniającej ustawę Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 stycznia 2009 r., druk sejmowy nr 951, Sejm VI Kadencji).
Także w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że fakt wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz brak zapłaty zobowiązania z tej decyzji wynikającego, w okolicznościach konkretnej sprawy, może zostać uznane za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 O.p. (por. wyroki NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1650/10, z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 825/12, CBOSA)
Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. art. 210 § 4 O.p. Zaskarżone postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiadające warunkom wynikającym z powołanego przepisu. Wynika z niego, że prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania określonego decyzją wymiarową związane jest ze zbliżającym się terminem upływu przedawnienia tego zobowiązania przy jednoczesnym wniesieniu przez stronę odwołania i przewidywanym czasie trwania postępowania odwoławczego. Wniosek ten nie narusza zasad logiki i doświadczenia życiowego. Wszystkie te okoliczności tworzą określone elementy stanu faktycznego, którego całokształt podlega ocenie organu podatkowego w kontekście prawdopodobieństwa zaistnienia faktu, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.